Bülent Ersoy

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Bülent Ersoy

Adnan Şenses, Bülent Ersoy, Muazzez Abacı üçlüsü tarafından Bostancı Kültür Merkezi'nde düzenlenen Klasik Türk Müziği konserinde Bülent Ersoy sahne performansıyla, 2012.
Genel bilgiler
Doğum adı Bülent Erkoç
Doğum 9 Haziran 1952 (1952-06-09) (61 yaşında) İstanbul, Türkiye[1]
Köken Türk
Tarzlar Türk Sanat Müziği
Meslekler Şarkıcı
Etkin yılları 1970-günümüz
İlişkili hareketler Müzeyyen Senar

Bülent Ersoy (d. Bülent Erkoç; 9 Haziran 1952, İstanbul[1]), Türk sanat müziği şarkıcısı.

Kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

1952-1973: Erken yaşam[değiştir | kaynağı değiştir]

9 Haziran 1952 tarihinde, İstanbul'da doğdu.[1] Sanat hayatına özel müzik dersleri alarak başladı. Çok küçük yaşlardan itibaren müzikle ilgilenmeye başlayan Bülent Ersoy, İstanbul konservatuarı'na 2 ay devam etmiştir. (Süheylâ ALTMIŞDÖRT Bülent Ersoy'un konsetvatuvara 2 ay devam ettiğini ve sonra bıraktığını açıkladı[2]. Eğitimi süresince Melahat Pars ve Rıdvan Aytan gibi üstadlardan özel dersler almıştır. Konservatuardan mezun olduğunda, aldığı akademik terbiye vasıtasıyla hem Allah vergisi sesini[kaynak belirtilmeli] hem de müzikal tecrübelerini geliştirme fırsatı bulmuş ve sahneye ilk adımını 1970 yılında Fıstıkağacı, Üsküdar'da, bugün Oya Düğün Salonu olarak bilinen, dönemin ilk aile gazinolarından birisi olan[kaynak belirtilmeli] Özlem Aile Gazinosu'nda attı. Sunar Konser Bürosu-Fikret Torun tarafından düzenlenen ses yarışmasına katılarak bu yarışmada birinciliği kazanarak[3] ve 1000 lira para ödülü almıştır.[4] Akabinde bu gazinoda üç ay kadar assolist olarak çalışmış, 1971 yılında ilk 45'liği "Lüzûm Kalmadı-Neye Yarar Gelişin", Saner Plak'tan çıktı. Sanatçı bu 45'liğinde söz ve müziği Muzaffer Özpınar'a ait "Lüzûm Kalmadı" ve "Neye Yarar Gelişin" adlı eserleri seslendirmiştir.

1974-1979: İlk sahne deneyimi[değiştir | kaynağı değiştir]

1974'te Maksim Gazinosu'nda sahneye çıkmıştır. Çıkardığı klasik uzun çalar "Tuti-i Mucizeyi Guyem Ne Dersem Lâf Değil" adlı plakla rekor satış elde etti[kaynak belirtilmeli]. Maksim Gazinosu'nun sahibi Fahrettin Aslan, Bülent Ersoy'u assolist olarak çıkarmaya karar verdi. Ancak gerçek soy ismi Erkoç olan sanatçının soyadı Müjdat Gezen tarafından Ersoy olarak değiştirilmiştir[5].

Bülent Ersoy, Müzeyyen Senar'ın temsilcisi olarak başladığı sanat hayatında, akademik sanat kariyerinin de yüksek olması ve aldığı eğitiminde getirileriyle olağanüstü bir yorumcu ve büyük bir tavrın sancaktarı oldu. "Baharı Bekleyen Kumrular Gibi", "Dert Çekmeye Gidiyorum" gibi her okuduğu şarkıyla grafiği sürekli yukarı tırmandı. O yıllarda TRT için birçok Klasik Türk müziği şarkısı seslendirmiştir. Yetmişli yıllarda; o dönemdeki müzik piyasasında pop, arabesk ve fantezi vb. gibi ticari şarkılar revaçta olmasına karşın bir albümünede ismini verdiği Itrî'nin "Tut-î Mucize-I Gûyan"ı gibi eserlerden oluşan koyu klasik bir uzunçalar yaptı. Bu ilk uzunçalar çalışması müzik piyasasında satış rekoru kırdı.

1980-1989: Yasaklı dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ağustos 1980'de İzmir Fuarı'nda seyircilerden gelen tezahürat sonrası göğüslerini açınca İzmir Cumhuriyet Savcılığı, hakkında soruşturma açtı. Eylül 1980'de Kordon'daki evinde bir hâkime hakaret edince tutuklanarak Buca Cezaevi'nde tutuklu kaldı. 12 Eylül darbesi sonrası Haziran 1981'de diğer travesti ve transseksüel sanatçılarla birlikte sahne yasağı aldı. 8 yıl süren sahne yasağından bir röpörtajında şöyle bahsetmiştir;

"Bugün çok mutluyum... Beni kimse sinirlendiremez. Onlar şu anda mahkeme karşısındalar. Benim 8 yıl çektiklerim vardı. Adaletin yerini bulmasından dolayı çok mutluyum. Davaya müdahil olmayacağım. Şimdi onlar da yargılanıyorlar. Seneler sonra isimlerinin geçmesi, oraya gitmeleri gelmeleri falan değil, bu şartlarda isimlerinin telaffuz etmesi dahi benim çekmiş olduğum o sekiz senelik azap ve ızdırap yıllarımın mutluluğa dönüşmesine nasip oldu. Çok mutluyum çok, kimse keyfimi bozamaz..."[6]

14 Nisan 1981'de Londra'da geçirdiği cinsiyet değiştirme ameliyatıyla kadın oldu, ancak 'pembe nüfus kağıdı' alması yıllar sonra, sahne yasağını da kaldıran dönemin başbakanı Turgut Özal'ın öncülüğünde çıkartılan bir kanun sayesinde oldu.

1990 ve sonrası[değiştir | kaynağı değiştir]

Bülent Ersoy yasaklı olduğu yıllarda çeşitli Avrupa ülkelerinden vatandaşlık teklifi aldı. 1989 yılında Adana'da verdiği bir konser sırasında bir seyirciden gelen "Çırpınırdı Karadeniz" adlı isteği okumadığı için kurşunlanarak bir böbreğini kaybetti. 2011 yılında Aşktan Sabıkalı çıkartan sanatçı, halen çeşitli konserler vermektedir. Popstar Alaturka adlı şarkı yarışmasında jüri üyeliği yapmıştır.

Yurtiçinde ve yurtdışında yüzlerce konser veren, Avustralya'da verdiği konseri için ismini taşıyan ayrıca albüm yayınlayan Bülent Ersoy, "Düşkünüm Sana", "Yaşamak İstiyorum", "Biz Ayrılamayız" ve "Ablan Kurban Olsun Sana" gibi satış grafiği yüksek albümlere imza attı. 1995 tarihini taşıyan "Benim Dünya Güzellerim", S Müzik etiketiyle çıkan ilk albümü oldu. Selçuk Tekay'ın müzik yönetmenliğini, Özkan Turgay'ın aranjörlüğünü yaptığı albümde on şarkı seslendirdi. Yine aynı yıl makam ve usulüne uygun olarak "Alaturka 95" adında bir albüm yaparak Klasik Türk Müziği'ne katkıda bulunmuştur. Muzaffer Özpınar'ın yönetmenliğini yaptığı albümde Hacı Arif Bey, Münir Nurettin Selçuk, Kemani Serkis Efendi gibi birçok müzisyenin eserlerini yeniden yorumlamıştır. Ondört eserin yeraldığı çalışmada; "Aziz İstanbul", "Dönülmez Akşamın Ufkundayım", "Nerelerde Kaldın Ey Servi Nazım" gibi klasik eserlerin yanında "Alıverin Bağlamamı Çalayım" ve "Karam" adlı iki de anonim türküye de yer vermiştir.

Bülent Ersoy, bir sonraki çalışmasını 1997 yılında yayınlamış, "Maazallah" ismini taşıyan albüm, piyasaya sürülmeden yankı uyandırmıştır.[kaynak belirtilmeli] Albümün hazırlık aşamasında Halil Karaduman ve Osman İşmen'le çalışan sanatçı, popüler şarkılardan ve anonim türkülerden oluşan bir repertuar seslendirdi. Albüme ismini veren "Maazallah" adlı şarkısının video klibi ise büyük ses getirdi. Bülent Ersoy'un bir sonraki albümü ise 2002'de çıkardığı "Canımsın" albümü olmuştur.

İlkler[değiştir | kaynağı değiştir]

Otuz yıla yaklaşan sanat yaşamında pek çok ilke imza atan Bülent Ersoy, dünyaca ünlü yıldızların sahne aldığı salonlarda konserler vermiştir.[kaynak belirtilmeli] 1980 yılında London Palladium'da ve 1983 yılında Madison Square Garden'da sahne alan ilk Türk sanatçısı olmuştur. 30 Mart 1997'te ise Ümmü Gülsüm'den sonra, etnik müzik sazlarıyla Paris Olympia müzikholünde sahne alan ilk Türk sanatçı olmuştur. Bülent Ersoy ayrıca Ajda Pekkan ve Dario Moreno'dan sonra Olympia'da konser veren ilk Türk sanatçısı[7] olmuş, sahnede elli kişiden oluşan orkestrasıyla dört saat süren bir program sunmuştur.

Ses Profesörü ödülü[değiştir | kaynağı değiştir]

Bugüne kadar otuzun üstünde albüm yayınlayan sanatçı, Türk Müzik Tarihi'nde isminden söz ettirmiştir.[8] Sanatçı, klasik şarkılar alanında gelmiş geçmiş en önemli yorumcular arasında yer aldı. Müzik yaşamı boyunca sayısız ödül aldı. Geniş entervalli ve yüksek volümlü sesi, Japonya'da ses laboratuvarlarında yapılan testler sonucu "yüzde yüz kusursuz" bulundu ve 1997 yılında[9][kaynak belirtilmeli] "Uluslararası Montu Merid Müzik Doktoru"[kaynak belirtilmeli] ünvanıyla ödüllendirildi.[10][11]

Diskografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Albümler[değiştir | kaynağı değiştir]

Filmografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Sinema
Yıl Başlık Rolü Notlar
1976 Sıralardaki Heyecan Bülent Bülent Ersoy'un ilk filmidir ve ilk oyunculuk deneyimidir.
1977 Ölmeyen Şarkı Bülent
1978 İşte Bizim Hikayemiz Bülent Ersoy
1980 Beddua Bülent
1981 Yüz Karası Bülent
1984 Acı Ekmek Belma
Asrın Kadını Ceylan
1985 Tövbekar Kadın
1986 Efkarlıyım Abiler Ayşe
1988 Biz Ayrılamayız Bülent
1989 Anılar Konuk oyuncu
İstiyorum Bülent

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c ÇAPA, İzzet. "Bülent Ersoy Röportajının Hiçbir Yerde Yayınlanmamış Bölümleri". gecce.com. http://www.gecce.com/yazi/bulent-ersoy-roportajinin-hicbir-yerde-yayinlanmamis-bolumleri-173002.html. Erişim tarihi: 29 Mart 2012. "Aslında ben İstanbul doğumluyum efendim... Babam rahmetli Bursa'lı, annem Trabzon'lu..." .(Türkçe)
  2. ^ "Bülent Ersoy'un Konservatuar Tahsili". HABERTÜRK, Tarihin Arka Odası. 20 Ekim 2013. http://www.youtube.com/watch?v=k15bdR7NOv4. Erişim tarihi: 29 Ekim 2013. 
  3. ^ "Bülent Ersoy, Biyografi". TTNET Müzik. https://www.ttnetmuzik.com.tr/artist/Bulent_Ersoy/43931/biyografi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2013. 
  4. ^ Yüksel Şengül (11 Temmuz 2012). "Yaşı 60 olsa da yüreği genç kız gibi". Haftasonu. http://www.haftasonu.com.tr/index.php/nostalji/item/1388-yasi-60-olsa-da-yuregi-genc-kiz-gibi.html. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2013. 
  5. ^ "Bülent Ersoy nasıl assolist oldu?". Milliyet Blog. 4 Temmuz 2009. http://blog.milliyet.com.tr/bulent-ersoy-nasil-assolist-oldu-/Blog/?BlogNo=189650. 
  6. ^ ""Çok mutluyum çok..."". Haber Türk, HT Magazin. 4 Nisan 2012. http://magazin.haberturk.com/herkes-bunu-konusuyor/haber/731081-cok-mutluyum-cok. 
  7. ^ Yarım asırlık Olympia Yayıncı: Hürriyet, Yayın tarihi: 3 Şubat 2004
  8. ^ "Benden başka kim seçilebilir?". Sabah. 6 Haziran 2011. http://www.sabah.com.tr/Gunaydin/Magazin/2011/06/06/benden-baskasi-ses-profesoru-olamaz. Erişim tarihi: 5 Eylül 2013. 
  9. ^ "O bir Ses Profesörü!". Posta. 6 Haziran 2011. http://www.posta.com.tr/magazin/HaberDetay/O_bir_Ses_Profesoru_.htm?ArticleID=74924. Erişim tarihi: 5 Eylül 2013. 
  10. ^ "Diva'ya 'Ses Profesörü' Ödülü", Haber 3. Ses Profesörü ödülü
  11. ^ 1997 yılında 'Uluslararası Montu Merid Müzik Doktoru' unvanıyla ödüllendirilen video daki sanatçımız kimdir? Mynet. Erişim tarihi: 5 Eylül 2013

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Konuyla ilgili diğer Wikimedia sayfaları :

Commons'ta Bülent Ersoy ile ilgili çoklu ortam dosyaları bulunmaktadır.

Vikisöz'de Bülent Ersoy ile ilgili alıntılar bulunmaktadır.