Böğ

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Böğler
Sunspider.jpg
Bilimsel sınıflandırma
Üst alem: Eukaryota (Ökaryotlar)
Alem: Animalia (Hayvanlar)
Alt alem: Eumetazoa (Gerçek dokulular)
Şube: Arthropoda (Eklem bacaklılar)
Alt şube: Chelicerata (Keliserliler)
Sınıf: Arachnida (Örümceğimsiler)
Alt sınıf: Dromopoda
Takım: Solifugae
Sundevall, 1833
Alt takımlar

metne bakınız

Dış bağlantılar
Commons-logo.svg Wikimedia Commons'ta Böğ ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Wikispecies-logo.svg Wikispecies'te Böğ ile ilgili detaylı taksonomi bilgileri bulunur.

Böğler ya da Böyüler[1] (Solifugae), örümceğimsiler sınıfından eklembacaklı takımıdır ve dünya çapında 153 cinste toplanan yaklaşık 1000 den fazla türü vardır.

Görünüşleri örümcekleri andırır. Vücutları iki bölümden (tagmata) oluşur: karın (opisthosoma) ile baş ve göğsün kaynaşmışı olan prosoma. Prosoma ön ucunda ağız bölgesinde bir çift genellde iri keliser bulunur. Çok hızlı hareket ederler. Çoğu gececildir ve çöllerde yaşar. Avları yerdeki eklembacaklılar ve diğer ufak hayvanlardır. Türlerinin çoğu (% 25) Afrika'da Namibya'da bulunur. Fosil kayıtları oldukça azdır (yarım düzine).

Örümceğimsiler sınıfının en hızlısıdır. Hızlı koşma konusunda Eklembacaklılar filumu içinde yer alan Amerika hamamböceği (Periplaneta americana) türünden sonra ikinci sırada Galeodes cinsinden böyüler yer alır.[1]

Adlandırma[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiyede daha çok Güneydoğu Anadolu Bölgesinde görülürler ve halk arasında en çok sarıkız adı ile bilinir. Böğü, böyü adları da kullanılır.

Sınıflandırma[değiştir | kaynağı değiştir]

Dünya genelinde yaklaşık 1065 böğ türü tanımlanmıştır ve bunlar 153 cinste ve 12 familyada toplanır:[2]

Türkiye'deki durumu[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye’de 6 familyaya ait 15 cins ve 43 tür tespit edilmiştir.[1]

Türkiye ve komşularındaki böğ faunasının karşılaştırması:[1]

ülke familya cins tür
Türkiye 6 15 43
İran 5 33 72
Irak 5 12 26
Suriye 5 11 19
Azerbaycan 5 6 12
Avrupa (Yunanistan, Kıbrıs ve Bulgaristan dahil) 4 9 18
Kıbrıs 4 4 5
Ermenistan 4 4 6
Yunanistan 3 7 10
Gürcistan 1 1 1
Bulgaristan 1 1 1

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d Koç, Halil (2007). Güneydoğu Anadolu böyü (Arachnida:Solifugae) faunası: sistematiği, zoocoğrafyası ve ekolojisi. Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, tez danışmanı: Hüseyin Arıkan, Bornova İzmir, Aralık 2007
  2. ^ Levin, Simon A. (2001). Encyclopedia of biodiversity, Volume 1. 2001: Academic Press. ss. 943. ISBN 978-0-12-226866-3. http://books.google.com/?id=N9IIVBBmbrsC&dq=Solifuge&q=species+of+solifuge#search_anchor.