Aziz Ali el-Mısri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
al-Fareq Aziz Ali al-Masri street sign, Cairo

Aziz Ali el-Mısri (1879–1965) Arap ve Adige asıllı Osmanlı ve Arap siyasetçi. İttihat ve Terakki Partisi'nin önde gelenlerinden. Kahtaniye ve el-Ahd Cemiyetlerinin kurucusu[1].

1879 yılında Kahire'de doğan Aziz Ali el-Mısri ailesi Mısır'da yerleşik olmasına rağmen aslında Adige kökenliydi. İstanbul'a giderek Mekteb-i Sultani'de okudu. 1901 yılında Harbiye okulunu bitirdi. 1904 yılında Erkan-ı Harbiye Mektebi'nden mezun oldu[2]. Mezun olduktan sonra Makedonya'da görevlendirildi ve bu sırada İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne katıldı. 31 Mart Olayı sırasında İstanbul'a yürüyen Hareket Ordusu'nun bir bölüğüne kumanda etmiştir. II. Meşrutiyet'in kurulmasından sonra 1909 yılında Arap milliyetçiliğini savunan Kahtaniye ve 1913 yılında da el-Ahd cemiyetlerini kurdu. Trablusgarp Savaşı'na katıldı. 1914 yılında Arap milliyetçiliği yapmasından dolayı Enver Paşa'ya ters düştü. Tutuklanarak İstanbul'dan uzaklaştırıldı. Ancak Cemal Paşa'nın araya girmesi sonucu serbest bırakıldı.

el-Mısri bundan sonra İttihat ve Terakki Partisi'ndeki yerini kaybetti. Kendisini Arap milliyetçiliğine verdi. Mekke Emini Hüseyin bin Ali'nin hizmetine girdi. 1916 yılında Osmanlı Devleti'ne karşı yapılan Arap Ayaklanması'nda önemli bir rol oynadı. Hayatının geri kalan döneminde Mısır siyasetinde önemli bir rol oynadı. 1952 yılında Mısır'ın Rusya büyükelçisi olarak görev yaptı. 1953 yılında Mısır'ın cumhurbaşkanlığına aday gösterildi. Ama 1954 yılında siyasetten ayrıldı ve 1965 yılında vefat etti.


Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]