Avrupa'da eşcinsel birlikteliklerinin tanınması

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Avrupa'daki eşcinsel birliktelikleri ile ilgili harita ██ Eşcinsel evlilik ██ Kayıtlı birliktelik ██ Kısmen kayıtlı bir birliktelik ██ Konu karar verme aşamasında ██ Tanınmıyor ██ Anayasa evlilikleri kadın ve erkek arasında kısıtlıyor

Avrupa'nın birçok yerinde eşcinsel evlilik ve medeni birliktelikleri yasalaştırmak için tasarılar gündemleşmiştir.

Günümüzde 41 Avrupa ülkesinden çoğunluğu Avrupa Birliği üyesi olan 22'si bir çeşit eşcinsel birliktelik türünü tanımıştır. Bunlardan Belçika, Danimarka, Fransa, Hollanda, İspanya, İsveç, İzlanda, Norveç ve Portekiz eşcinsel evlilikleri yasalaştırmışken 13 tanesi bir çeşit medeni birliktelik hakkına sahiptir. Çeşitli ülkeler eşcinsel birlikteliklerin kapsamını genişletmek konusunda karar verme aşamasındadır.

Belarus, Bulgaristan, Karadağ, Letonya, Litvanya, Macaristan, Moldova, Polonya, Sırbistan ve Ukrayna ise evliliği kadın ve erkek arasında bir birlik olarak tanımlar.

Günümüzdeki durum[değiştir | kaynağı değiştir]

Durum Ülke Yasallaşma AB üyesi
Evlilik
(9 ülke)
Belçika Belçika 2003 Yes
Danimarka Danimarka 2012 Yes
Fransa Fransa 2013 Yes
Hollanda Hollanda 2001 Yes
İspanya İspanya 2005 Yes
İsveç İsveç 2009 Yes
İzlanda İzlanda 2010 No
Norveç Norveç 2009 No
Portekiz Portekiz 2010 Yes
Sivil birliktelikler ve
kayıtlı partnerlikler
(12 ülke)
Almanya Almanya 2001 Yes
Andorra Andorra 2005 No
Avusturya Avusturya 2010 Yes
Birleşik Krallık Birleşik Krallık 2005 Yes
Çek Cumhuriyeti Çek Cumhuriyeti 2006 Yes
Finlandiya Finlandiya 2002 Yes
İrlanda İrlanda 2011 Yes
İsviçre İsviçre 2007 No
Lihtenştayn Lihtenştayn 2011 No
Lüksemburg Lüksemburg 2004 Yes
Macaristan Macaristan 2009 Yes
Slovenya Slovenya 2006 Yes
Kayıtsız birliktelikler
(1 ülke)
Hırvatistan Hırvatistan 2003 No
Tanıma yok
(29 ülke)
Arnavutluk Arnavutluk No
Azerbaycan Azerbaycan No
Beyaz Rusya Belarus No
Bosna-Hersek Bosna-Hersek No
Bulgaristan Bulgaristan Yes
Ermenistan Ermenistan No
Estonya Estonya Yes
Gürcistan Gürcistan No
İtalya İtalya No
Karadağ Karadağ No
Kazakistan Kazakistan No
Kıbrıs Cumhuriyeti Kıbrıs Yes
Kosova Kosova No
Letonya Letonya Yes
Litvanya Litvanya Yes
Makedonya Cumhuriyeti Makedonya No
Malta Malta Yes
Moldova Moldova No
Monako Monako No
Polonya Polonya Yes
Romanya Romanya Yes
Rusya Rusya No
Slovakya Slovakya Yes
San Marino San Marino No
Sırbistan Sırbistan No
Türkiye Türkiye No
Ukrayna Ukrayna No
Vatikan Vatikan No
Yunanistan Yunanistan Yes

Gelecekteki durum[değiştir | kaynağı değiştir]

Lüksemburg, Danimarka, Birleşik Krallık ve Finlandiya eşcinsel evlilik tasarıları ile ilgili bir oylama yapmaya niyetli olduğunu belirtmiştir.

Lüksemburg hükümeti eşcinsel çiftlerin evlenebilmelerine izin vermeyi hedeflediklerini onaylamıştır.[1][2] 9 Temmuz 2010'da hükümet yasa tasarısını kabul etti.[3][4][5][6] 10 Ağustos'ta tasarı parlamentoya sunuldu.[7]

Finlandiya Adalet Bakanı Tuija Brax, bakanlıktan 2011'deki parlamento seçimleri sonrasına yetişmek üzere cinsiyet ayrımı gözetmeyen bir evlilik yasası hazırlamasını talep etti. Brax'a göre eşcinsel evlilikler Finlandiya'da 2012 yılında yasallaşacaktır.[8]

2 Eylül 2011'de İskoçya Hükümetinde ülkede sivil ya da dini bir törenle evlenmek isteyen eşcinsel çiftlere bu hakkın verilmesi ya da bu hakkın medeni birlikteliklere genişletilmesi yönünde bir istişare başlamıştır.[9] Hükümet eşcinsel çiftlerin evlenmesine izin vermeyi planladığını onaylamıştır. Bunu 2010 İskoç Sosyal Davranışlar Anketi izlemiş ve bu da halkın neredeyse 2002'de %41 olan halkın 3'te ikisine denk gelen %61'lik bölümü eşcinsel evlilikleri desteklediğini göstermiştir.[10]

16 Eylül 2011'de Birleşik Krallık hükümeti İngiltere ve Galler için bir konsültasyon başlatma planlandığını duyurdu. Bu konsültasyonda bunun tanıtılıp tanıtılmayacağından çok nasıl tanıtılacağının incelenmesinden vazgeçildiği belirtildi.[11] Bu nedenle İngiltere ve Galler'de eşcinsel evliliklerin yasalaşmasının 2015'ten önce gerçekleşeceği düşünülmektedir.

Yunanistan, Polonya ve Romanya bir çeşit sivil birliktelik ya da kayıtlı partnerlik hakkını tanıma üzerine karar verme aşamasındadır. Malta hükümeti ise kayıtsız birliktelik tasarısı sunmayı planlamaktadır.

17 Eylül 2010'da Yunanistan Adalet Bakanı eşcinsel ve heteroseksüel çiftler için bir kayıtlı birliktelik yasası hazırlanması üzerine bir özel komite kurulduğunu duyurdu.

Mart 2011'de Demokratik Sol Müttefikliği Polonya meclisine eşcinsel çiftlerin ilişkilerini düzenleyen bir "kayıtlı ilişki" tasarısı sunmayı düşündüğünü açıkladı. Bu tasarı hazırlandı.[12] İktidardaki Sivil Platformdan başbakan Donald Tusk, bunun 2011'deki parlamento seçimlerini takiben yapılması gerektiğini önermiştir.

Avrupa Birliği'nde tüm ülkelerin herhangi bir üyede yapılan eşcinsel evlilikleri ya da medeni birliktelikleri tanımasını sağlayan bir taslak metin üzerine düşünülmektedir.[13][14]

Halk görüşü[değiştir | kaynağı değiştir]

2006'da yapılan bir ankete göre Avrupa Birliği üyeleri arasında eşcinsel evliliğe verilen en büyük halk destekleri Hollanda (%82), İsveç (%71), Danimarka, (%69), İspanya (%66), Belçika (%65), Lüksemburg (%58), Finlandiya (%54), Almanya (%52) ve Çek Cumhuriyeti'ndedir (%52).[15] Bununla birlikte Almanya ve Fransa'da yapılan diğer anketler %54 ile %65 arası,[16] Birleşik Krallık'ta ise %61'lik bir halk desteğine işaret etmektedir.[17]

Ocak 2010'da Portekiz'de eşcinsel evliliklerin yasallaşmasından sonra Portekiz nüfusunun %52'si tasarıdan yana olduklarına işaret etmiştir.[18] 2008'de Norveçteki oy verenlerin %58'i aynı yıl tanıtılan Evlilik Yasasını desteklerken yalnızca %31'i karşı oy vermiştir.[19] Ocak 2010'da İtalya'da yapılan bir ankete göre katılımcıların %41'i eşcinsel evlilikleri desteklemektedir.[20]

2008 yılında İrlanda'da yapılan bir anket halkın %84'ünün sivil birliktelikleri, %58'inin de eşcinsel evlilikleri desteklediğini ortaya koydu.[21] aynı ankette eşcinsel evliliklere destek oranı 2010 yılında %67 iken,[22] 2012 yılında %73'e yükselmiştir.[23]

Bir karşılaştırma yapıldığında en düşük destek Kıbrıs, Yunanistan, Letonya, Polonya gibi Doğu Avrupa ülkelerindeyken, ateistlerin nüfusun çoğunluğunu oluşturduğu Çek Cumhuriyeti'nde durum farklıdır. Bir önceki oylamada %53 destek varken 2006'da Avrupa Birliği'nin 25 üyesi arasında eşcinsel evliliklere ortalama destek daha muhafazakar ülkelerin katılımları dolayısıyla %44'e indi.[15]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ (Fransızca) Le Luxembourg devrait autoriser les mariages homosexuels
  2. ^ Luxembourg Considers Legalizing Gay Marriage and Adoption
  3. ^ (Fransızca) Conseil de gouvernement Résumé des travaux du 9 juillet 2010
  4. ^ (Fransızca) Ouverture du mariage aux couples de même sexe et réforme de l'adoption
  5. ^ (Fransızca) Les gays pourront bientôt se marier et adopter
  6. ^ Is gay marriage on the way for Luxembourg?
  7. ^ (Fransızca) Rôle des affaires
  8. ^ "Gender-Neutral Marriage Law Possible by 2012". YLE. 2 Temmuz 2010. http://yle.fi/uutiset/news/2010/07/gender-neutral_marriage_law_possible_by_2012_1804013.html. 
  9. ^ "The registration of civil partnership ¦ Same sex marriage". www.scotland.gov.uk. İskoç Hükümeti. http://www.scotland.gov.uk/Topics/Justice/law/17867/samesex. Erişim tarihi: 17 Eylül 2011. 
  10. ^ Williams, Martin (13 Ağustos 2011). "Two-thirds of Scots support gay marriage". Herald. http://www.heraldscotland.com/news/home-news/two-thirds-of-scots-support-gay-marriage-1.1117386. Erişim tarihi: 17 Eylül 2011. 
  11. ^ http://www.pinknews.co.uk/2011/09/16/government-proposes-introduction-of-full-gay-marriage-after-cameron-intervention/
  12. ^ "Związki rejestrowane" jak małżeństwo
  13. ^ "365gay.com". 365gay.com. 2009-01-15. http://www.365gay.com/news/eu-calls-for-gay-couple-rights-end-to-homophobia/. Erişim tarihi: 2010-11-05. 
  14. ^ Committee, Action (2009-01-12). "gayrights.change.org". gayrights.change.org. http://gayrights.change.org/blog/view/eu_recognize_same-sex_unions_throughout_europe. Erişim tarihi: 2010-11-05. 
  15. ^ a b "EU Public Opinion: SSM" (PDF). http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/eb/eb66/eb66_highlights_en.pdf. Erişim tarihi: 2010-11-05. 
  16. ^ "Couples homosexuels: Les Français sont pour l'adoption [Gay Couples: The French are for adoption]" (Fransızca). Le Journal du Dimanche. 27 Haziran 2008. http://www.lejdd.fr/Societe/Actualite/Couples-homosexuels-Les-Francais-sont-pour-l-adoption-90821/. 
  17. ^ Church 'out of touch' as public supports equal rights for homosexuals, The Times, 27 June 2009
  18. ^ "New England's largest GLBT newspaper". Bay Windows. 2010-01-25. http://www.baywindows.com/index.php?ch=news&sc=glbt&sc2=news&sc3=&id=101526. Erişim tarihi: 2010-11-05. 
  19. ^ AVJonathan Tisdall  . "Support for gay marriage - Aftenposten - News in English". Aftenposten.no. http://www.aftenposten.no/english/local/article2390580.ece. Erişim tarihi: 2010-11-05. 
  20. ^ (İtalyanca) Eurispes: More and more Italians want to gay unions Eurispes: sempre più Italiani vogliono le unioni gay Arcigay, 29 January 2010
  21. ^ 31/03/2008 - 11:06:13 (2008-03-31). "''Increased support for gay marriage - Survey''". BreakingNews.ie. http://www.breakingnews.ie/ireland/mhojojeyauid/. Erişim tarihi: 2010-11-05. 
  22. ^ "Yes to gay marriage and premarital sex: a nation strips off its conservative values". Irish Times. 9 September 2010. http://www.irishtimes.com/newspaper/ireland/2010/0915/1224278896417.html. Erişim tarihi: 15 Eylül 2010. 
  23. ^ http://www.pinknews.co.uk/2012/02/23/poll-finds-irish-support-for-gay-marriage-at-73/