Atça, Sultanhisar

**Atça**
(Aydın)
Yeri
	Aydın
Kordinatı 37°53′″N, 28°13′″E
İdari Yapı: Belde
Bağlı: İlçe	Sultanhisar, Aydın
Belediye Başkanı:	Mustafa Çınar (MHP)
Köyleri	Yağdere; Kılavuzlar; Uzunlar; İncealan; Demirhan
Mahalleleri	Aydınoğlu; Cumhuriyet; Çelebioğlu; Yeni Mahalle
Özellikleri
Toplam	km²
Rakımı	84 m
(2000)
Çevre	12.000 (yaklaşık)
Merkez	7.660
	Alan kodu: +90 256
	Posta kodu: 09650
	Plaka kodu: 09

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Git ve: kullan, ara

→ Başlığın diğer anlamları için Atça (anlam ayrım) sayfasına bakınız.

Atça, Ege Bölgesi'nde Aydın ilinin Sultanhisar ilçesine bağlı bir beldedir. Atça, çileği ve imar planıyla akla gelen bir Ege kasabasıdır.

Konu başlıkları

1 Atça
2 Atça Çilekleri
- 2.1 Uluslararası Atça Çilek Festivali
3 Atçalı Kel Mehmet Efe
4 Kaynakça
5 Ayrıca bakınız
6 Dış bağlantılar

Pamukkale, Söke, Efes, Kuşadası, Didim, Bodrum, Marmaris, Çeşme ve İzmir gibi bölgenin önemli turizm ve ticaret merkezlerine yakın sayılabilecek bir mevkide bulunmaktadır. İzmir-Denizli Devlet Karayolu (D 320) ve Avrupa E-yolları'ndan E87 üzerinde bulunan Atça; Nazilli'ye 8 km, Aydın il merkezinede yaklaşık 35 km uzaklıktadır. Batısında Sultanhisar, doğusunda Nazilli, kuzeyinde Beydağ ve güneyinde Yenipazar ilçeleri ile çevrilidir. Köylerinden ara bağlantılarla doğrudan Ödemiş ve Tire'ye de ulaşmak mümkündür.

[değiştir] Nüfusu

Atça beldesinin nüfusu bağlı bulunduğu ilçeden (Sultanhisar) nüfusu daha fazladır.^[2] 2000 yılı Genel Nüfus Sayımı sonuçlarına göre beldenin nüfusu 7.660 kişi olup, köyleriyle birlikte bu rakam yaklaşık olarak 12.000'in üzerine çıkmaktadır.

[değiştir] Paris'e benzerliği

Atça, 28 Mayıs 1919'da uğradığı Yunan işgali'nden 5 Eylül 1922'de kurtulduğunda virane bir görünümde iken Cumhuriyet'in ilanıyla tekrar büyümeye başlamıştır. Uzun zaman Avrupa'da kalan ve Fransa'da şehir planlamacılığı konusunda eğitim alan Abdi Bey, belediyede fen memuru olarak çalışan Hafız Bey'in yardımlarıyla, hayran olduğu Paris'in Şanzelize (Fransızca: Champs-Élysées^[3]) gibi ünlü caddelerinin birleştiği Etoile (Fransızca: Place de l'Étoile^[4]) Meydanı'nı örnek alarak Atça'yı yeniden imar etmeye çalıştı.

Zafer Takı (Fransızca: Arc de Triomphe^[5])'nın bulunduğu yere de Atça Parkı'nı yerleştirdi. Etoile Meydanı'na bağlanan 12 caddeye karşılık Atça'ya da 45° açı ile 8 simetrik ana cadde ve bunları dik kesen yüzlerce düzenli sokaklar yerleştirdi. Sekiz ana cadde (bunlar: Karakol Caddesi, Kurtuluş Caddesi, Abdi Bey Caddesi, Nazilli Caddesi, Kavaklar Caddesi, Jurnalı Caddesi, Batı Caddesi ve Atatürk Caddesi) kent merkezindeki Atça Parkı'nda birleştiği; çok katlı yapılaşmaya izin verilmeyen belde, daha çok bahçe içindeki müstakil evlerle donatıldı. Türkiye'de bu şekilde tasarlanmış ilk ve tek yerleşim birimidir.

Atça Parkı, Atça'nın merkezidir. Çapı 95 metre olan bir daire olup, 7084,625 m² lik alanı kaplar. Sekiz ana caddenin birleştiği bu nokta, Atçalıların dinlenme ve eğlenme yerlerinden biridir. İlk önceleri çocuk bahçesi, hayvanat bahçesi gibi bölümlerden oluşan parkta, bugün aile çay bahçesi, kafetarya ve çocuk parkı bulunmaktadır.

Caddelerin uzunluğu 500 metredir. Brüt alanı 58000 m²'dir. Atatürk Caddesi ve Karakol Caddesi parke ile kaplı, diğer bütün caddeler beton ve asfalt kaplamadır. 1979 yılı imar çalışmalarında ele alınan bir çevre yolu başlattılmış bir kısmıda uygulamaya alınmıştır.

[değiştir] Ekonomisi

E-87 Karayolu'ndaki Karakol Caddesi girişindeki tabelası

Atça'da halkın büyük bölümü çilek, pamuk, zeytin, incir, üzüm, narenciye, şeftali ve sebzecilik işleriyle süt ve besi hayvancılığı yaparak geçimini sağlamaktadır.

Atça Sanayi Sitesi'nde 107 adet dükkân bulunmaktadır. Bunun yanında ihracat yapan 1 adet Dişli fabrikası^[6], 1 adet Tekstil (Brode) fabrikası, 4 adet zeytinyağı fabrikası, 3 adet narenciye mumlama fabrikası, 2 adet pamuk çırçırlama fabrikası, 1 adet kasa fabrikası, 1 adet deterjan fabrikası ve 1 adet su dolum tesisi^[7] beldede istihdam yaratmaya çalışmaktadır.

[değiştir] Eğitim durumu

Atça'da okuma yazma oranı %97'dir. Bölgedeki ilk eğitim kurumu Yağdere köyünde 1923 yılında açılmıştır.^[8] 2007 yılında Adnan Menderes Üniversitesi'ne bağlı Atça Meslek Yüksekokulu'nun kurulması için protokol imzalanmış^[9] ^[10], inşaat tamamlanıp 2008-2009 eğitim-öğretim yılında açılmıştır.^[11] Yükseköğretim öğrencileri için de Atça Belediyesi tarafından erkek yurdu ve kız yurdu olmak üzere 2 adet yurt tahsis edilmiştir.

[değiştir] Eğitim kurumları

Atça'da 1 adet anaokulu, 4 adet ilköğretim okulu, 1 adet endüstri meslek lisesi, 1 adet çok programlı lise ve 1 adet meslek yüksekokulu bulunmaktadır. Atça'daki ilk ve orta dereceli okullarda yaklaşık olarak 140 adet öğretmen bulunmaktadır.

[değiştir] Okulöncesi

Atça Cumhuriyet Anaokulu

[değiştir] İlköğretim

[değiştir] Ortaöğretim

[değiştir] Yükseköğretim

Adnan Menderes Üniversitesi Atça Meslek Yüksekokulu

[değiştir] Belediyesi

Romalılar Döneminde kurulan Atça'da belediye teşkilatı 1867 yılında kurulmuştur. Atça Belediyesi Ege Bölgesi'nin ilk belediyelerinden birisidir.

Belediye başkanları, partileri ve aldıkları oy oranları
Yıllar	Belediye Başkanı	Parti	Oy oranı (%)
2009	Mustafa Çınar^[1]	Milliyetçi Hareket Partisi	46.21
2004	Osman Yıldırımkaya	Doğru Yol Partisi	55.97
1999	Osman Yıldırımkaya	Doğru Yol Partisi	32.40
1994	Sabahattin Koçar	Sosyaldemokrat Halkçı Parti	38.71
1989	Sabahattin Koçar	Sosyaldemokrat Halkçı Parti	47.34
1984	Muhsin Aksay	Sosyal Demokrasi Partisi	53.61
1977	Muhsin Aksay	Cumhuriyet Halk Partisi	58.19
1973	Muhsin Aksay	Cumhuriyet Halk Partisi	75.20
1968	Muhsin Aksay	Cumhuriyet Halk Partisi	54.90
1963	Şükrü Demirayak	Adalet Partisi	50.57

[değiştir] Kardeş kentleri

Makó, Csongrád, Macaristan^[12]^[13]

[değiştir] Atça Çilekleri

Çilek üretimi, kalitesi, aroması ile Atça çilekleri Türkiye'nin en iyi çilekleri arasında gösterilmektedir. Bu çilekler Türkiye`nin birçok yerine ulaşmakta ve yurtdışına da ihraç edilmektedir.

[değiştir] Uluslararası Atça Çilek Festivali

Her yıl mayıs ayında düzenlenen Uluslararası Atça Tarım, Çilek, Kültür ve Sanat Festivali'ne de pek çok turist gelmektedir. Yurt dışından davet edilen öğrenciler de kendilerine özgü halk danslarınıyla Atça festivaline katılmaktadırlar. Festivale her yıl ünlü sanatçılar ve devlet adamları da iştirak etmektedir. 2008 yılında sekizincisi düzenlenmiştir.

[değiştir] Atçalı Kel Mehmet Efe

Atçalı Kel Mehmet Efe Heykeli, Atça

Ana madde: Atçalı Kel Mehmet Efe

1829'da Kuyucak'ta başlayan Kel Memet'in önderliğindeki Aydın ayaklanması bir halk ihtilali özelliklerini taşır görünmektedir. Osmanlı İmparatorluğu'nun girdiği savaşların vergi yükünden bunalan halka bu vergiyi kaldırdığını ilan etmiş, mültezimlerin, voyvodaların ve zabitlerin halktan keyfi olarak topladıkları vergileri kaldırmıştır. Bunlarla da yetinmeyerek, ' vali-i vilayet, hademe-i devlet, Atçalı Kel Memet ' şeklinde imzaladığı fermanlarda hükümetten serbest ticaret ve tarımın korunmasını, kanunların değiştirilmesini, daha eşit kanunlar yapılmasını ve askerliğin yeni esaslara bağlanmasını istemiştir. Aydınlıların yanısıra, Kütahya, Manisa, Burdur ve Denizli 'nin bazı kazaları, onun ileri sürdüğü fikirleri sevinçle karşılamış, ona kapılarını açmış ve kendilerine efendi yapmışlardır. İlk ayaklanmasında Aydın mütesellimi ve yanındaki adamlarıyla girdiği çatışmalar hariç, diğer kasabalarının hiç birisinde ona karşı silah atılmamıştır. Aksine, adamlarıyla birlikte bu kasabalara birer kurtarıcı gibi girmiştir. İdaresi altında bulunan yerlerde halkının malına, canına ve ırzına saygı gösterdi. Seyahat hürriyetine engel olmamıştır. Zulmü ve adaletsizliği ortadan kaldırmak, yeni bir düzen kurmak için çalışmıştır.

Savunduğu fikirlerin II. Mahmut 'un reformları ve sonrasındaki Tanzimat ilanı ile paralellikler arzettiği ileri sürülebilir. Öte yandan, Aydın İhtilali döneminin, Osmanlı İmparatorluğu'nun pek çok bölgesinde bir önder etrafında toplanarak yerel idareleşmeye (veya derebeylik kurmaya) yönelen hareketlerle eşzamanlı olduğu unutulmamalıdır. Boyut ve tarzları farklılıklar göstermekle birlikte, Manisa'da Karaosmanoğulları, Çukurova 'da Ramazanoğulları, Yanya 'da Tepedenli Ali Paşa, Tuna boyunda Pazvantoğlu, hatta Mısır 'da Kavalalı Mehmet Ali Paşa isyanları aynı dönemin hadiseleridir. Osmanlı Devleti, uğradığı kayıplara rağmen, bunların hepsini aşmıştır.

[değiştir] Kaynakça

[değiştir] Ayrıca bakınız

[değiştir] Dış bağlantılar

Atça, Sultanhisar için uzaydan görüntü siteleri: Google, Yahoo, Microsoft
Sabah Gazetesi - Yavuz Donat'ın 11 Nisan 2005'deki Atça ile ilgili köşe yazısı
Yeni Asır Gazetesi - Durmuş Odabaşı'nın 27 Temmuz 2007'daki Atça ile ilgili köşe yazısı

	Sultanhisar belde ve köyleri
İl: Aydın ● İlçe Merkezi: Sultanhisar Beldeler: Atça • Salavatlı Köyler: Demirhan¹ • Eskihisar • Güvendik • İncealan¹ • Kabaca • Kavaklı • Kılavuzlar¹ • Malgaçemir • Malgaçmustafa • Uzunlar¹ • Yağdere¹ ¹ Atça beldesine bağlı olanlar
Aydın İlçeleri: Merkez ilçe • Bozdoğan • Buharkent • Çine • Didim • Germencik • İncirliova • Karacasu • Karpuzlu • Koçarlı • Köşk • Kuşadası • Kuyucak • Nazilli • Söke • Sultanhisar • Yenipazar