Asara BaTevet

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Star of David.svg        Menora.svg
Yahudilik
Nuremberg Tarihçesinden, Nebukadnezar'ın Yahudileri Kudüs'ten kovarken betimlenişi

Asara BeTevet (İbranice: עשרה בטבת‎, Anlam:"10 Tevet") İbrani takvimi'nin Tevet ayının 10.uncu günüdür; Yahudiliğin küçük fakat önemli bir orucudur. Yahudiliğin diğer oruçlarından farklı olarak gün doğumundan gün batımına kadar tutulan kısa bir oruçtur. Hanuka bayramıyla bir ilgisi olmamasına rağmen bu bayramdan bir hafta sonrasına denk gelir.

Geleneksel olarak Babilli Nebukadnezar'ın Süleyman Mabedi'nin yıkılışının ve Yehuda Krallığı'nın fethinin başlangıcı olan Kudüs'ü kuşatmasına atfen tutulan bir oruçtur. Modern zamanlarda ise Holokost kurbanlarını anmak için de tutulur.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

2 Krallar kitabına göre (Nisan ayı baz alındığında) onuncu ayın onuncu günü[1] (Çıkış kitabına göre "birinci ay"[2]), hükümdarlığının dokuzuncu senesinde (M.Ö. 588) Babil Kralı Nebukadnezar Kudüs'ü kuşattı. İki buçuk yıl sonra 9 Tamuz'da[3] şehir duvarlarını yıktı. Kuşatma bundan üç hafta sonra 9 Av günü Tapınağın ve Krallığın yıkılmasıyla son buldu. Yahudiler sürgüne gönderildi.

10 Tevet orucunun ilk kaynağı Zekarya kitabında "onuncu ay orucu" olarak geçmektedir.[4] Talmud'daki bir görüşe göre (b. Roş Haşana 18b) "onuncu ay orucu" Hezekiel kitabında sürgündekilere şehrin düştüğü haberi ayın beşinde geldiğinden[5] oruç günü 5 Tevet'tir. Fakat bu görüşe rağmen oruç 10 Tevet'te tutulur.[6] Kudüs kuşatması ve oruçla ilgili kaynaklar Tanah'ın çeşitli yerlerinde bulunur.[7][8]

Yukarıda adı geçen olayların yanı sıra aşağıdaki sebeplerden ötürü de bu oruç tutulur:

  • M.Ö. 200'lü yıllarda, Yahudiye'nin Helenistik rejim altında olduğu İkinci Tapınak döneminde Mısır Kralı Ptolemy İbranice Tora'nın Yunanca'ya tercüme edilmesini emretti. 70 bilge hücre hapsine konulup onlara Tora'nın tercümesi yazdırıldı. Yunanlıların amacı, her tercümenin farklı olduğunu, Tora'nın karmaşıklığını ve tercümanın yorumunun farklı olduğunu göstermekti. Fakat her bilge birbirinden bağımsız olarak aynı tercümeyi yaptı. Bu olay Yunanlıları etkilediyse de hahamsal kaynaklarca Tora'nın ilahi doğasını yozlaştıran bir trajedi olarak kabul edildi. İbranice dışı bir dile tercüme edilmesi Tora'nın yasal kodlarının ve anlam derinliğinin kaybolması demekti.
  • Yahudileri Babil Sürgününden Kutsal Topraklara getiren İkinci Tapınak döneminin önemli lideri Katip Ezra 9 Tevet'te öldü.

İcra edilişi[değiştir | kaynağı değiştir]

Diğer bütün küçük oruçlar gibi bu oruç da gün doğumundan gün batımına kadar tutulur. Şulhan Aruh'ta oruçla ilgili genel kurallar 9 Av orucundan farklıdır; örneğin oruç dışındaki aktiviteler (ör: duş almak, deri ayakkabı giymek) 9 Av'da yasakken 10 Tevet gibi küçük oruçlarda yasak değildir.[9] Halaha, küçük oruçların hamile veya emziren kadınlar ya da (ciddi olmamasına rağmen) hasta kişiler tarafından tutulmasını zorunlu kılmaz.[10]

Amida ve Avinu Malkeynu duaları Şahrit ve Minha dualarına eklenir. Şahrit'te Selihot duaları da eklenirken Aşkenazlar Minha duasına Aftara da eklerler.[11]

Diğer oruçlardan farklı olarak (Yom Kippur hariç) bu oruç Şabat gününe denk gelirse ertelenmez. Bunun sebebi ise Hezekiel kitabında "bu gün" ibaresinin bulunmasıdır.[12]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ 2 Krallar 25:1-4
  2. ^ Çıkış 12:1-2
  3. ^ Yeremya 52:6-7
  4. ^ Zekarya 8:19
  5. ^ Hezekiel 33:21
  6. ^ Tenth of Teves
  7. ^ Yeremya 52:1-6
  8. ^ The Tenth of Tevet – Asarah B'Tevet
  9. ^ Shulchan Aruch, Orach Chaim 549-550, 561-562
  10. ^ Shulchan Aruch, Orach Chaim 550:2
  11. ^ Shulchan Aruch, Orach Chaim 566
  12. ^ Hezekiel 24:2