Arturo Ui'nin Önlenebilir Tırmanışı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Arturo Ui'nin Önlenebilir Tırmanışı
Oyunun almanca basılmış bir afişi
Oyunun almanca basılmış bir afişi
Yazar Bertolt Brecht
Karakterler * Arturo Ui - Gangter şefi
  • Emanuele Giri - Gangster
  • Giuseppe Givola - Gangster
  • Ernesto Roma … Gangster
  • Flake, Butcher, Mulberry, Caruther, Clark - Tröst sahibi patronlar
İlk gösterim 10 Kasım 1958
İlk gösterildiği yer Stuttgart
Ülke Almanya, Finlandiya
Orijinal dil Almanca
Konu İktidarların çıkarları için yasadışı yollara başvurmaları
Tür Epik tiyatro

Arturo Ui’nin Önlenebilir Tırmanışı (Almanca: Der aufhaltsame Aufstieg des Arturo Ui), Bertolt Brecht tarafından yazılan seyirlik bir oyundur.

Brecht'in 1941 yılında Finlandiya'da kaleme aldığı ve ilk kez 1958 yılında sahnelenen eser, epik tiyatronun önemli örneklerinden biridir.

Konusu[değiştir | kaynağı değiştir]

Oyunda I. Dünya Savaşı'nın ardından, 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı sürecinde büyük şirketlerin çıkar savaşında oyuna gelerek suçlu durumuna düşen ve yargılanan bir Belediye Başkanı'nın, aklanmak için çete lideri Arturo Ui ile işbirliği yapması sonucunda Arturo Ui'nin hızla gelişen büyümesi, bu kez onun bir sömürü çarkı oluşturması ve karanlık işlerin karanlık ilişkilerle bir ülke kaderini nasıl değiştirebildiği anlatılır.

Brecht'in savaş döneminde yazdığı anti-faşist oyunda Hitler'in iktidara yürüyüş öyküsü ile ünlü Chicago'lu gangster Al Capone'un öyküsü örtüştürülmüştür. Anlatılan gangster öyküsündeki olaylar, sahne aralarında yansıtılan yazılar ile tarihsel bir perspektife bağlanmıştır. Oyunda gösterilen olaylar 1932-1933 yılları arasındaki Almanya tarihiyle büyük benzerlikler taşır. Metinde Nazi Partisi ve Hitler, Chicagolu ganster Arturo Ui ve adamlarını; karnıbahar tröstü ve tröstün patronları, Hitler'le ilişki kuran büyük Alman patronlarını, Belediye Başkanı Dogsborough ise Almanya Cumhurbaşkanı Hindenburg'u temsil etmektedir. Brecht bu oyunda, küçük burjuva romantizminin büyük katillere duyduğu büyük saygıyı kırmaya çalıştığını söyler: "Büyük politik suçlular tamamen teşhir edilmeli ve gülünçlüklerinin esası gösterilmelidir. Aslında bunlar büyük politik suçlular değil, büyük suçlu politikacılardır. Bu da tamamen başka bir şeydir."

Türkiye'deki sahnelemeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Arturo Ui’nin Önlenebilir Tırmanışı, 1999 - 2000 sezonunda İstanbul Devlet Tiyatrosu tarafından sahnelenmiştir.

2002 yılında İTÜ Sahnesi tarafından Arturo Ui'nin Yükselişi adıyla sahnelenmiştir. Bu sahnelemede oyun kurgusunda yapılan en büyük değişiklik, Brecht'in sahne sonlarında yansıttığı Hitler ve Nazilere ilişkin bilgiler içeren projeksiyonların yerine emekli bir devlet başkanıyla yapılan bir söyleşinin gösterildiği video-projeksiyon kullanılması olmuştur.

Ayrıca, oyun, 2013-2014 sezonunda Tiyatro Adam tarafından sahnelenmeye başlanmıştır.[1]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://www.tiyatroadam.com/?p=263 Arturo Ui'nin Önlenebilir Yükselişi, Tiyatro Adam resmi internet sitesi.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]