Arpaçay, Kars

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Git ve: kullan, ara
Kars ili idari bölümleri

Arpaçay, Kars ilinin bir ilçesidir.

Konu başlıkları

[değiştir] Tarih ve coğrafya

1927 yılında birleştirilen Şöregel (Kızılçakçak) ile Zerşat kazalarının, doğusundan geçen Arpaçayı'ndan etkilenilerek verilen resmi adıdır. Tanrı dağları batısında Isığ Gölü çevresinde Arpasuyu bölgesinden gelme Arpalı adı Türk boylarından kalmadır. 16. yy. Osmanlı Sayım Defterinde Arpaçay Suyu ile bunun kaynağı olan Arpalı Gölü çevresine Arpalı denmesi de bu yüzdendir. Arpalı diye anılan Türk boyundan hatıra kalan Arpaçayı adı, 1927'de devletçe Arpaçay'a çevrilmiştir.

Osmanlı İmparatorluğu zamanında Zarşat Sancağı ile Kars İline bağlı iken; 1877-1918 yılları arasında Rus İşgali altında kalmıştır. 1927 yılında yeniden düzenlenen teşkilata göre Zarşat sınırından geçen Arpaçayı nehrine izafeten Arpaçay adını almıştır.

30 Ekim 1920'de Kars ve ilçeleri Türkiye'ye kazandırıldı. 3 Kasım 1920 de de Arpaçay'da Rus askerleri sınır dışı edilerek eski Zaruşat olan Arpaçay da üç gün sonra hürriyetine kavuştu. Hürriyetinin ardından sıra yerleşmeye gelmiştir. Azerbaycan ve Kafkas ellerinden Azeriler ve Karapapaklar (Terekemeler), Kars çevresinden Yerliler ile daha sonra Kürtler yerleşmiş olup; kendi örf ve adetlerine bağlı kalmakla birlikte aralarında uyum sağlamışlardır. Arpaçay İlçesi, doğusunda Ermenistan toprakları ve Akyaka İlçesi, güneyinde Kars İli bulunmakta olup; kuzeyinde Çıldır İlçesi ve batısında da Susuz ilçe toprakları ile çevrilidir. Ermenistan ile olan sınır uzunluğu ise 10 km'dir.

İlçenin alanı 605 m² olup, yüksekliği (rakım) 1675 metredir. İklimi karasal karakter gösterir. Yazın ortalama sıcaklık 19.7 °C, kışın ortalama -4.3 °C dir.

Kar yağışında ortalama kar kalınlığı ilçe merkezinde 42 cm olmakta, yağmur ise m² ye 30-40 kg arası düşmektedir.

Arazi az dalgalı olup, küçük çaplı tepeler vardır. İlçe hudutlarından geçen Kars Çayı'ndan başka, bir kısmı ilçe sınırlarımızda kalan Çıldır Gölünden akan Telek Suyu bulunmaktadır.

Arpaçay Merkezi, Koçköy Beldesine ait yayla olup ve 7 köy hariç bütün köylerimizin yaylası vardır. Yaylalar, Kısır Dağı, Gökdağ eteklerinde ve Mişko adı verilen yerdedir. 3 köyümüzün yaylası ilçemiz hudutları dahilinde olmayıp, birisi Susuz İlçesi ikisi de Kars Merkez İlçe hudutları dahilindedir.Nüfusunun çoğunluğu kürttür.

[değiştir] Nüfus

2000 yılı sayım sonuçlarına göre İlçe Nüfusunun genel toplamı 25624 Kişi olup, bu nüfusun 4500'ü İlçe merkezinde, 1685'i Koçköy beldesinde olup, kalan 19439'i köylerde yaşamaktadır.

Koç köyü, Kars tarihi boyunca İlk Belde belediyesi ünvanını taşıyan tek yerleşim yeridir. Belde Belediyesi 2008 de çıkarılan bir kanunla nüfusu 2000 altında olduğu için belediye olmaktan çıkarılmıştır.

Nüfusun % 47.39'u erkek, % 52.61'i kadındır. 1990 sayımına göre İlçe Nüfusu 26555 idi. Nüfus sonuçlarına göre % 0,78 azalma mevcuttur. İstanbul, Ankara, Bursa gibi büyük illere göç edilen illerden önemli olan birkaçıdır.

[değiştir] Köy nüfusu

Akçalar: 416, Akmazdam: 260, Arslanoğlu: 299, Atçılar: 1104, Aydıngün: 516, Bacıoğlu: 186, Bardaklı: 558, Bozyiğit: 214, Burcalı: 115, Büyükçatma: 636, Carcı: 271, Carcıoğlu: 307, Çanaksu: 393, Dağköy: 69, Değirmenköprü: 705, Deleveri: 558 Doğruyol, Kars: 1327, Gediksatılmış: 404, Göldalı: 386, Gönülalan: 251, Gülyüzü: 977, Güvercin: 670, Hasançavuş: 73, Kakaç: 140, Karakale: 340, Karaurgan: 343, Kardeştepe: 396, Kıraç: 304, Kuyucuk: 367, Kuzgunlu: 95, Küçükboğaz: 525 Küçükçatma: 503, Kümbet: 783, Melikköy: 1031, Mescitli: 249, Meydancık: 297, Okçuoğlu: 502, Polatköy: 710, Söğütlü: 181, Taşbaşı: 485, Taşdere: 549, Taşköprü 265, Taşlıağıl: 668, Telek: 270, Tepecik: 357, Tepeköy: 343, Tomarlı: 1592.

[değiştir] İdari yapı

Arpaçay'a bir belde ve 47 köy bağlıdır. Merkez belediyesinden başka Koçköy Kasabasında da belediye teşkilatı vardır. İlçe belediyesinin kuruluşu 1927, Koçköy Belediyesi’nin kuruluşu ise 1972 yılında olmuştur. İlçe merkezi ve köylerin yerleşimi genellikle toplu ve düzlük olmakla beraber Akmazdam, Dağköy, Kardeştepe, Taşbaşı, Taşlıağıl, Melikköy, Karakale, Hasançavuş, Kıraç, Bacıoğlu ve Çıldır istikametindeki 8 köy dağlık karakter gösterir. 21 Kasım 1997 tarih ve 97/48293 sayılı müşterek kararname ile Çıldır ilçesine bağlı 8 köy ilçemize bağlanmış ve 40 olan köy sayısı 47'ye çıkmıştır.

[değiştir] İlçe Teşkilatı Bulunan Genel İdare Kuruluşları

Milli Eğitim Müdürlüğü, Tapu Sicil Müdürlüğü, Nüfus Müdürlüğü, Mal Müdürlüğü, Tarım İlçe Müdürlüğü, Müftülük, Adliye, Askerlik Şubesi, Sağlık Grup Başkanlığı, İlçe Jandarma Komutanlığı, İlçe Emniyet Amirliği, Posta İşleme Müdürlüğü, Türk Telekom, Meteoroloji Müdürlüğü, TEAŞ Müdürlüğü, TEDAŞ Başmühendisliği, Özel İdare Müdürlüğü, Köy Hizmetleri Bakımevi ve Karayolları Bakımevi.

Resmi kurumlardan Kaymakamlık Büroları, Mal Müdürlüğü, Tapu Sicil Müdürlüğü, Adliye ve Nüfus Müdürlüğü Hükümet Konağında, diğer kuruluşlar kendi binalarında hizmet vermektedir.

[değiştir] Arpaçay köyleri

[değiştir] Galeri
"http://tr.wikipedia.org/wiki/Arpa%C3%A7ay,_Kars" adresinden alındı.