Android (işletim sistemi)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Android (mobil işletim sistemi) sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Android
Android logo (2007-2014).svg
Android 4.4.2.png
Android 4.4 KitKat home screen
Web sayfası: android.com
Şirket/Geliştirici: Google Inc, Open Handset Alliance
IS Ailesi: Linux
Son kararlı sürüm: 4.4 KitKat / 31 Ekim 2013 (8 ay önce) (2013-10-31)
Paket Yöneticisi: Google Play / APK
Desteklenen Platformlar: ARM, MIPS,[1] x86[2]
Çekirdek türü: Monolitik çekirdek
Varsayılan kullanıcı arayüzü: Grafiksel kullanıcı arayüzü
Lisans: Apache Lisansı 2.0
Linux çekirdeği yamaları, GNU GPL v2 lisansı altındadır.[3]

Android, Google, Open Handset Alliance ve özgür yazılım topluluğu tarafından geliştirilen, Linux tabanlı, mobil cihaz ve cep telefonları için geliştirilmekte olan, açık kaynak kodlu bir mobil işletim sistemidir. Dosya uzantısı .apk dir.

Android, aygıtların fonksiyonelliğini genişleten uygulamalar yazan geniş bir geliştirici grubuna sahiptir. Android için halihazırda 1 milyondan fazla uygulama bulunmaktadır. Google Play Store ise, Android işletim sistemi uygulamalarının çeşitli sitelerden indirilebilmesinin yanı sıra, Google tarafından işletilen kurumsal uygulama mağazasıdır. Geliştiriciler, ilk olarak aygıtı, Google'ın Java kütüphanesi aracılığıyla kontrol ederek Java dilinde yazmışlardır.

Open Handset Alliance, 5 Kasım 2007'de Android'i kurduğunu duyurmuştur ve ardından 34 adet donanım, yazılım ve telekom şirketi, mobil cihazlar için telif hakkı olmayan bir işletim sisteminin teknolojinin gelişimi için yararlı olduğu konusunda hemfikir olmuşlardır.

Android, Linux çekirdeği üzerine inşa edilmiş bir mobil işletim sistemidir. Bu sistem ara katman yazılımı, kütüphaneler ve API C diliyle yazılmıştır. Uygulama yazılımları ise, Apache harmony üzerine kurulu Java-uyumlu kütüphaneleri içine alan uygulama iskeleti üzerinden çalışır. Android, derlenmiş Java kodunu çalıştırmak için dinamik çevirmeli (JIT) Dalvik sanal makinasını kullanır ve cihazların fonksiyonelliğini artıran uygulamaların geliştirilmesi için çalışan geniş bir programcı-geliştirici çevresine sahiptir.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Google'ın Android Inc'yi Alışı[değiştir | kaynağı değiştir]

Temmuz 2005'te Google, Android Inc.'i almış ve ufak bir başlangıç şirketini Palo Alto'da kurmuştur. Android'in kurucuları, Google'a çalışmak için giden Andy Rubin (Danger'in kurucusu), Rich Miner (WildFire'ın kurucusu), Nick Sears ve Chris White'dır. (WebTV'de çalışan ilk mühendislerden biri). Bu arada, Android Inc.'in işlevleri daha önce yaptıkları mobil işletim sistemleri kadar iyi bilinmemektedir ve bu da Google'ın Mobil Cihazlar pazarına gireceği söylentisini başlatmıştır. Buna karşın, bu süreç içinde pazara ne çeşit ürünle çıkacakları tam olarak belli olmamıştır.

Google'da, ekip (Rubin tarafından izin verilen) Linux tabanlı, taşınabilir cihazlar için geliştirdikleri, esnek, güncelleştirilebilir İşletim Sistemini yazmışlardır. Raporlara göre Google çoktan donanım serilerini, yazılım partnerlerini ve taşınabilir cihazlarda çeşitli derecelerde birlikte çalışacağı sinyalini vermiştir.

Android'in Gelişimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Google, Android'i satın aldıktan sonra telefon üreticilerini yanına alarak Open Handset Alliance (OHA) birliğini kurdu. Android'in gelişimi OHA eliyle yönetilmeye başlandı.

  • Android 1.0 HTC Dream'in işletim sistemi olarak telefonlara ilk adımını attı.Bu sürüm; kamera desteği Wi-Fi, bluetooth, klasörler, bir web tarayıcısı, uyarılar, sesli arama, YouTube, alarmlı saat, galeri gibi özellikler sunuyordu.
  • 9 Şubat 2009 da Android 1.1 yayınlandı.Bu sürüm bir önceki sürümdeki sistem hatalarını düzeltmeyi ve API'yı geliştirmeyi amaçlıyordu.
  • 30 Nisan 2009'da Android 1.5 (Cupcake) yayınlandı. Bluetooth desteği, kamera kaydı, video gösterimi, Picasa, sık kullanılanlar klasörü ve Widget'ları kişiselleştirebilme, yazı tahmin edebilen klavye ve animasyonlu ekran özellikleri Android'e kazandırıldı.
  • 15 Eylül 2009'da Android 1.6 (Donut) yayınlandı.Ekran çözünürlüğü yükseltildi. Doğru çeviri yapma ve okutma özelliği,geliştirilmiş Android market, galeride çoklu silme, sesli arama, WVGA ekran çözünürlük desteği Android'e kazandırıldı.
  • 29 Ekim 2009'da Android 2.0 ve 2.1 (Eclair) yayınlandı. HTML 5 ve Bluetooth 2.1 desteği kazandırıldı. Sanal klavye ve yüksek ekran çözünürlüğü desteği ile özelleştirilebilen arayüz özelliği eklendi. Geliştirilmiş Google Maps, hareketli duvar kağıtları ve dijital yakınlaştırma özelliği de kazandırıldı.
  • Mayıs 2010'da Android 2.2 (Froyo) yayınlandı. 720p ekran çözünürlüğü desteği, USB bağlantı, Wi-Fi tarayıcı özelliği, Flash Player 10.1 desteği eklendi.
  • Şubat 2011'de Android 2.3 (Gingerbread) yayınlandı. Çoklu kamera ve çoklu dokunmatik desteği eklendi. XGA (1366×768) ekran çözünürlük desteği ve video arama özelliği eklendi.
  • Yine Şubat 2011'de Android 3.0 (Honeycomb) yayınlandı. Android işletim sistemi, tabletlerle uyumlu hale getirildi.
  • Ekim 2011'de Android 4.0 (Ice Cream Sandwich) yayınlandı. Yüz tanıma fonksiyonları ve NFC ile dosya paylaşımı özellikleri eklendi.
  • Temmuz 2012'de 4.1 (Jelly Bean) yayınlandı. Aynı anda iki uygulama açma özelliği Android'e kazandırıldı. Butter project (takılmadan kayan ekran) ve enerji verimliliği sağlandı.
  • Ekim 2012'de 4.2 (Jelly Bean Plus) yayınlandı. Çoklu kullanıcı, 360 derece panoramik fotoğraf ve Swype klavye kazandırıldı.
  • 11 Şubat 2013'te 4.2.2 (Jelly Bean Plus) yayınlandı. Bu güncelleme "performansı ve kararlılığı artırır" sloganıyla çıkarıldı. Isınma ve donma problemleri giderildi.
  • 24 Temmuz 2013'te 4.3 (Jelly Bean) yayınlandı.Çoklu kullanıcı için ebeveyn kontrolü, oyunlar için OpenGL ES 3.0 desteği, diğer teknolojik aletlere bağlanmak için ilk akıllı Bluetooth teknolojisi, Wi-Fi'ı açıp kapatmak yerine otomatik açılıp kapanabilen akıllı Wi-Fi teknolojisi eklendi. Ayrıca uygulama izinleri bu sürümle birlikte kontrol edilebiliyor.
  • 31 Ekim 2013'te çıkması beklenen 5 (Key Lime Pie) yerine Android 4.4 (KitKat) yayınlandı. Görsel arayüzde birçok değişiklik yapıldı. RAM optimizasyonu sayesinde 512 MB RAM'e sahip cihazlarda da çalışabilmektedir. ART (Android Run Time) sanal makinesi Android 4.4 Kitkat Nexus ile deneysel olarak sunulmuştur.
  • 24 Şubat 2014'te MWC fuarında Sony Xperia Z2 ve Samsung Galaxy S5, Android 4.4.2 KitKat kullanmıştır. Cihazlar bu işletim sistemiyle satışa sunulacaktır.

Bölümleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Android işletim sistemi beş kısımdan oluşur.

  1. Çekirdek:Linux kernelidir. Güvenlik, hafıza yönetimi, süreç yönetimi, ağ yığınları ve sürücü modellerini içerir.
  2. Android Runtime: Sanal makinedir. Dalvik Sanal Makinesini de içerir.
  3. Kütüphaneler: Veritabanı kütüphaneleri, web tarayıcı kütüphaneleri, grafik ve arayüz kütüphanelerini içerir.
  4. Uygulama Çatısı: Uygulama geliştiricilere geniş bir platform sunan kısımdır.
  5. Uygulama Katmanı: Doğrudan Java (programlama dili) yle geliştirilmiş uygulamaları içerir.

Geliştirme[değiştir | kaynağı değiştir]

12 Kasım 2007'de OHA, Android'in yazılım geliştirme teçhizatının önizlemesini yayınlamıştır ve bu önizleme, geliştirici ve hata giderici, kütüphane setleri, aygıt emülasyonu, dökümantasyon, örnek tasarılar, eğitim, SSS ve fazlasını içermektedir. Geliştiriciler, eğer Windows XP, Vista veya Mac OS çalıştıran x86 tabanlı ya da Linux kullanıyorlarsa Android-SDK'yı indirip kurmaları gerekmektedir. Gereklilikler şunları da kapsamaktadır:

Sürümler[değiştir | kaynağı değiştir]

Sürümlerin kullanım yüzdeleri, 3 Temmuz 2012
Sürüm Kod adı Yayın tarihi
1.1 Astro 9 Şubat 2009
1.2 Bender 16 Mart 2009
1.5 Cupcake 30 Nisan 2009
1.6 Donut 15 Eylül 2009
2.0/2.1 Eclair 26 Ekim 2009
2.2 Froyo 20 Mayıs 2010
2.3 Gingerbread 6 Aralık 2010
3.0/3.1/3.2 (sadece tablet bilgisayarlar için) Honeycomb Şubat 2011
4.0 Ice Cream Sandwich 19 Ekim 2011
4.1 Jelly Bean 9 Temmuz 2012
4.2 Jelly Bean 29 Ekim 2012
4.3 Jelly Bean 24 Temmuz 2013
4.4 KitKat ® 31 Ekim 2013
L 26 Haziran 2014 (önizleme)

NOT:4.2 ve 4.3 güncellemelerinde adı değişmemiş ve hâlâ Jelly Bean olarak kalmıştır.

Özellikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Android'in son sürümleri, çoklu-görev (multitasking), çoklu-dokunuş (multitouch) ve Adobe Flash desteğiyle beraber gelmektedir. Google Play Store ile uygulamalar yüklenebilmektedir.

Handset Çizimler
Sistem, VGA, 2D grafik arşivler, OpenGL ES 3.0 tabanlı 3D Grafik arşivlerine ve geleneksel telefon çıkışlarına son derece kolay uyum sağlar.
Depolama
Bilgi depolama amaçlı SQLite kullanılmaktadır.
Bağlanabilirlik
Android, GSM, Bluetooth, EDGE, 3G,LTE(4G) NFC ve Wi-Fi bağlantısını destekler.
Mesajlaşma
Hem SMS hem de MMS desteği vardır.
Web Tarayıcısı
Android'in web tarayıcısı açık kaynak kodlu WebKit application framework üzerine kuruludur.
Medya Destekleri
Android, MPEG-4, MP4, H.264, MP3, ve AAC, AMR, JPEG, PNG, GIF gibi ses/video/resim formatlarını desteklemektedir.
Ek Donanımları
Android, titreme önlemeli fotoğraf/video kameralarda, dokunmatik ekranda, GPS, pusulalar ve ivmeölçerlerde son derece yeteneklidir.

Eleştiriler[değiştir | kaynağı değiştir]

Android, Google tarafından tam olarak bedava olduğu duyurulmadığı için eleştirilmektedir. SDK'nın bazı bölümleri hâlâ patentli olup açık kaynak kodlu değildir. Bunun Google tarafından kontrollü olarak yapıldığına inanılmaktadır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "MIPS gets sweet with Honeycomb". Eetimes.com. http://www.eetimes.com/electronics-news/4215490/MIPS-gets-sweet-with-Honeycomb. Erişim tarihi: 2012-02-20. 
  2. ^ Shah, Agam (December 1, 2011). "Google's Android 4.0 ported to x86 processors". Computerworld. International Data Group. http://www.computerworld.com/s/article/9222323/Google_s_Android_4.0_ported_to_x86_processors. Erişim tarihi: 2012-02-20. 
  3. ^ "Licenses". Android Open Source Project. Google. http://source.android.com/source/licenses.html. Erişim tarihi: 2012-02-20. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]