André Ernest Modeste Grétry

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
André Ernest Modeste Grétry
André Ernest Modeste Grétry
André Ernest Modeste Grétry
Doğum 8 Şubat, 1741
Liege, [Belçika]]
Ölüm 24 Eylül 1813
Montmercy, Fransa
Eserleri Kariyeri Fansa'da
Meslek Müzisyen, Opera bestecisi

André-Ernest-Modeste Grétry (d. 8 Şubat, 1741 - ö. 24 Eylül 1813 Montmercy, Fransa) (şimdiki Belçika'da bulunan) Liege şehrinde Fransızca konuşan bir aileye doğmuş olan ve müzik kariyerini Fransa'da geçirip Fransız vatandaşlığına geçmiş olan bir opera bestecisidir. "Opera komik" janrındaki opera eserleri ile ünlüdür.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Liege'de çocukluk evi (şimdi Müze)

Babası fakir bir kemancı müzisiyen olan Getry Liege şehrinde doğdu. Buna rağmen gençken müzik için özel bir yetenek göstermedi. Kilisesinde koro üyesi idi. 1753de müzik dersleri almaya başladı. Şarkı söyleme, tuşlu çalgılarla "baş kontinuo" çalma ve kompozisyon dersleri aldı. Ama orkestrasyonlarında hiçbir zaman fevkaladelik görülmez. Fakat bu gençlik çağlarında bir İtalyan opera kumpanyasının Liege'de sahnelediği "opera buffa" janrındaki İtalyan operası eserleri ona opera konusunda çok ayrıntılı pratik bilgi sağlamıştır. Bestelemiş olduğu bir mass ılahisi ona Liege kilise mercilerinin 1761de İtalya'da Roma'da müzik çalışması için bir burs kazandırdı.

1761den Şubat 1766ya kadarki dönemde Roma'da Caslı adlı bir hocadan dersler aldı ama kendi ifadesine göre harmoni ve kontrpuvan konularında her zaman bilgisi çok hafif kaldı. Fakat şarkı söylem hakkında ve İtalyan operası hakkındaki bilgileri ve çok yaratıcı şekilde melodi kurabilme kaabiliyeti onun opera besteciliğini kariyer olarak seçmesine sebep oldular.

İlk başarısı bir İtalyan intermezzo tipi eser olan "La vendemmiatrice" olup bu Roma'da Alberti Tiyatrosu seyircisisi tarafından beğenildi. Bundan hemen sonra 1767 basında Roma'yı terk etti ve önce Genevre'de kısa bir müddet kaldı ve oarad bir "Isabelle et Gertrude" adlı bir 'opear-komik" eserin yapımlandı. Bu arada Voltaire ile tanıştı. Sonra Paris'e gitti ve burada iki yıl hiç ismi duyulmadan bir fakir hayat yaşadı.

1771de babası Lyon'lu bir ressam olan ve kendisi de ressamlık yapan "Jeanne-Marie Grandon" adlı bir kadınla evlendi.

1768de Paris'te ilk başarılı operası olan Hüron sahnelendi. Bunu hemen "Lucile" ve "Le Tableau parlant" adlı başarılı komik-operalara takip etti. Böylece !8. yüzyılın ikinci yarısında Gretry Paris'in önde gelen usta komik-opera bestecisi olduğu kabul edilir oldu. 1803e kadar 12 tane opera eseri ve 40'dan fazla komik opera eseri hazırladı ve yapımlandı. Bunlar arasında en başarılıların 1771de yapımlanan Zémire et Azor ve 1784de yapımlanan Richard Coeur-de-lion operalarıdır. 1783de prömiyeri "Fontainebleau"'de yapılan ve zamanının "Türk modası" ritmik çalgılar kullanan "La Caravan du Caire" adlı opera-bale eseri 50 yıl Fransziz opera evleri repretuvarlarında devamlı sahnelenmiştir.

Fransız Devrimi'inden önceki "Eski Rejim" kendisine çok türlü şerefler bağışladı. Devrimden önce kraliçe olan Marie Antoinette için müzik direktörlüğü görevinde bulundu.

Liège'de Getry anıtı

Fransız Devrimi ile Gretry sahibi olduğu birçok mal ve mülkünü kaybetti. Fakat bundan sonra gelen diğer Fransız idareci ve hükümetleri besteciye şerefler sağlamaktan sakınmadilat. Devlet müzik Konservatuvarı için müfettiş tayin edildi. 1795de "Institut de France" adlı Fransız Akademisi'ne üye seçildi. Sonra Napolyon Bonapart tarafından da eserleri sevilmektedi. Napolyon'un Grande Armée ordusunun askerler arasında popüler olan askeri marşlarının başında olan La Victoire est à nous mars, Gretry'nin "La Caravan du Caire" eserindeki ünlü şarkılardan birinden uyarılmıştı. Napolyon imparator olduktan sonra Gretry'ye 1802de "Şövalye" sınıfı Légion d'honneur nişanını vermiş ve bir hayat boyu emeklilik maaşı bağlattırmıştır.

Hayatının son yıllarında "Montmörency"'de bulunan ünlü Fransız yazar ve düşünürü Jean-Jacques Rousseau'nun eski evinde emekliliğini geçirdi.

İsteklerin göre mezarı Paris'te Père Lachaise Mezarlığı'nda bulunmaktadır. Fakat uzun bir süren bir davadan sonra 1842de kalbi doğum yeri olan Liege şehrine götürülmüştür ve şehrin ortasında "Walonya Kraliyet Operası"'nın bulunduğu meydandaki bir bronz heykelden oluşan Gerty Anıtı içinde saklıdır. Liege şehrinde bulunan "müzik akademisi"'de bestecinin ismini taşır.

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Operaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Dipnotlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]