Analoji

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Analoji,iki farklı şey arasındaki benzerlik(ler)ten hareket edilerek birisi için dile getirilenlerin diğeri için de söz konusu olduğunu ileri sürmektir. Astronomi, antropoloji, psikoloji gibi daha çok benzetmeler yoluyla sonuca gitmek zorunda kalınan bilgi dallarında kullanılan bir problem çözme/sonuca ulaşma yöntemidir. Ulaşılan sonuçlar, gözlem ve deneyle kanıtlanmadıkça ihtimaliyet düzeyinde kalır.

Analojide (benzetme) bilişkinin muhakeme edilmesi gerektiren analoji türüdür. Basit bir diller açıklamak gerekirse a:b=c:d ifadesinde belirtilen (kuş:tüy=köpek:?) ilişkinin kurulmasını gerektirir. Yapısal teoride benzerliğin kurulması ve benzerliğin anlaşılmasının sağlayan kurallarla ilgilidr. Temsil edilen bilginin sözdizimi kuralları bu kurallara bağlıdır. Soyutlanmış yüklemler yerine, üst düzey ilişkilerin kullanılarak yapıldığı plânlamalar tercih edilir. Pragmatik teori ise analojiyi, amacı doğrultusunda ele alınır. Pragmatik teoride ana etken bir kaynaktan hedefe doğru planırken bilginin amacıdır. Faklı planlamalar gerektirebilir Bu nedenle kaynak analogtan Hedef analoga transfer edilen şeyin ne olduğu çeşitli faktörlerle belirlenir (1).

Bu yöntemle öğretim 6 aşamada gerçekleşmektedir:

• Hedef kavramını tanıtılması (deprem)

• Benzer kavramın incelenmesi (ok ve yay)

• Hedef ve benzer kavram ile ilgili açıklayıcı tanımlamanın yapılması (toprak ve ip)

• Benzerliğin ayrıntısının çıkarılması (enerji)

• Benzerliğin uymayan yönünün belirtilmesi.

• Sonucun çıkarılması (toprakta oluşan gerilim enerjisi) (2)

DEPREM - OK-YAY

Fay hattı - Yay

Toprak - Yayın İpi

Gerilim Enerjisi - Ok (3)

[değiştir] Kaynaklar

(1) Mason, L. “Cognitive and Metacognitive aspects in Conceptual Change by analogy” Instructional Science. 1994. 22:157-187.

(2) Çimen, S.1999. a.g.e. s.17

(3) Küçükturan, G. Vd. “Okul Öncesi dönem 6 Yaş Grubu Çoçuklarına Depremin Oluşumu,Deprem-Fay ve Yer İlişkisinin Analoji Tekniği ile Öğretimi” Ulusal Fen Bilimleri Kongresi. 2000.