Amerika melezi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Amerika melezi
Larix laricina youngcones.jpg
Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Plantae (Bitkiler)
Bölüm: Pinophyta
(Açık tohumlular)
Sınıf: Pinopsida
Takım: Pinales
(İğne yapraklılar)
Familya: Pinaceae (Çamgiller)
Cins: Larix
Tür: L. laricina
İkili adı
Larix laricina
(Du Roi) K. Koch
Dış bağlantılar
Commons-logo.svg Wikimedia Commons'ta Amerika melezi ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Wikispecies-logo.svg Wikispecies'te Amerika melezi ile ilgili detaylı taksonomi bilgileri bulunur.
Genç ağaç
Kabuk ve yapraklar

Amerika melezi (Larix laricina), çamgiller (Pinaceae) familyasından yaprak döken doğal olarak Kuzey Amerika'da yayılış gösteren bir melez türü.

Morfolojik özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

20 m boy, 60 cm kadar çap yapabilir. Tacı dar, dallar seyrektir. Genç ağaçlarda kabuk gri, düzgün, sonradan çatlaklı ve kırmızımsı kahverengi olur. Dallar yatay uzanmış veya hafif yükselmiştir. Sürgünler turuncu-kahverengi olup pürüzsüzdür. Koyu kırmızımsı tomurcuklar iğne yapraklar tarafından çevrelenmiş bir yapının hemen altında yer alır. Kısa sürgündeki yapraklar 1-2 cm x 0.5-0.8 uzunluğunda, 0.3-0.5 mm kalınlığında, alt yüzeyi yana yatmış, üstü yuvarlağımsıdır. Rengi soluk mavimsi-yeşil, reçine kanalları kenarda yer alır. Kozalaklar uzun sürgünler de bazen sapsız genellikle eğilebilen saplar üzerinde bulunur ve 2-5 × 2-2.5 mm kadardır. Sayısı 10-30 kadar olan kozalak pulunun kenarı tam, dip tarafı ince çizgili ve ipeksi tüylüdür. Brahtelerin ucu 1 mm uzunluğunda dikenlidir, olgunlaşmış kozalak pullarında gizlenmiştir. Kozalaklar önceleri parlak kırmızı menekşe, olgunlaşınca sarımsı kahverengiye döner. Tohumlar 2-3 mm, tohum saran kanatlar 4-6 mm'dir.

Ekolojik özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Nemli organik topraklar ile sfagnum veya ağaçlık turba gibi, özellikle besinli-yoksul, pH değeri 4.3-5.8 sahip yerlerde görülür. Yarı gölge ağacıdır.

Dağılımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Anavatanı ABD ve Kanada'dır. Boreal ormanlarında 0-1200 m rakımlarda ıslak, sfagnum bataklıkları ve bataklıklarda, nemli yüksek arazideki mineral topraklarda bulunur.

Bitki sosyolojisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Yüksek turbalıklarda ve besince yoksul yerlerde kara ladin (Picea mariana); besince zengin yerlerde yine kara ladin, balsam göknarı (Abies balsamea), batı mazısı (Thuja occidentalis) ve sert odunlu ağaçlarla birlikte görülür.

Fenoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Tomurcuklar nisan sonunda patlamaya başlar. Yapraklar Nisan ve Mayıs arasında, çiçekler geç Nisan ve erken Mayısta açarken; tohumlarda Eylül'de olgunlaşır, Ocak ayına kadar kozalak üzerinde kalır. Yapraklar Eylül-Ocak arasında tamamen dökülür.

Hastalık ve zararlılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Melez testere sineği, çoğu ağacın ölümünü neden olan zararlı hayvanlardandır ve büyük alanlar üzerinde, ağaçların yaprakları dökmesiyle periyodik salgın hastalıklara davetiye çıkarır. Casebearer bazı alanlarda geniş ölümlere yol açar. Birkaç kabuk kanatlı böceği Amerika melezini istila eder ama nadiren ciddi zararlara sebep olur.

Üretimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Tohumların çimlenmesi için nemli mineral veya organik toprak gerekir. Böylece yaşamını garanti altına almış olur. Açık bataklıklarda fideler çoğunlukla, sfagnum yosunlarında bulunur.

Odun yapısı ve kullanım alanı[değiştir | kaynağı değiştir]

Odunu sert ve dayanıklıdır bu yüzden demiryolu travesi yapımında kullanılır. Yavaş büyüyen ağaçlar olduğundan odunu yüksek miktarlarda reçine içerir. Onu çürümeye karşı dirençli yapar ama hamur odunu olarak değerini azaltır.

Bileşimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Kabuklar ayakkabı derisinde kullanılan bir çeşit tanen içerir.

En büyük ve en yaşlı ağaç[değiştir | kaynağı değiştir]

Şu ana dek görülen en yüksek boylu ağacın yüksekliği 33 m, çapı 110 cm, tacı 14 m ölçülmüştür. Bilinin en yaşlı ağaç 371 yaşındadır.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]