Amerika'nın Courland kolonileştirmesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Courland Düklüğü 16541659 ve sonra 16601689 yılları arasında Tobago'da kurduğu kısa süreli kolonisi ile Amerika'yı kolonileştiren en küçük ulus olmuştur. Courland, modern Letonya'da Polonya-Litvanya Milletler Topluluğu'nun feodal sistemi altında 1561'de düklük olarak kurulmuştur ve nüfusu 200.000'di. Baltık Alman azınlık eğitimli, yöneten ve ticaretle uğraşan sınıfı oluşturuyordu. Letonyalı çoğunluk ise köylü sınıfını oluşturmaktaydı. Dük Jacob Kettler'in yönetimi altında, düklük refah seviyesinde zirveye ulaşmıştır. Batı Avrupa'ya olan seyahatleri boyunca, Jacob ticari fikirler konusunda istekli bir hale gelmiştir ve düklük metal işçiliği ve gemi yapımı konusu daha çok gelişmeye başlamıştır. Ticaret ilişkileri sadece yakın ülkelerle değil Büyük Britanya, Fransa, Hollanda, Portekiz ve diğer ülkelerle de gelişmişti. Kettler, Windau ve Libau ana limanlarıyla Avrupa'nın en büyük ticaret filolarından birini kurmuştu.

Düklüğün gemileri Batı Hint Adaları'na 1637 gibi çok erken tarihlerde ticaret seferleri düzenliyorlardı, bu seferlerde Courland gemisi Tobago'da 212 yerleşimci ile bir koloni kurma girişiminde bulunmuştur. Adada bulunan daha önceki Hollanda kolonisi İspanyollar tarafından birkaç ay öncesinde yokedilmişti. İlk Courland kolonisi, 1639'da yapılan ikinci girişim gibi yine başarısızlığı uğramıştı. 1642'de, Kaptan Caroon'a ait iki gemi 300 yerleşimci ile Courland Koyu'nun kuzey sahiline yerleşmeye çalışmışlardır fakat Karayip yerlileri tarafından kısa sürede geri püskürtülmüşlerdir. Courland'ın ilgisi değişmiş ve Düklük 1651'de ilk başarılı kolonisini kazanmıştır fakat bu koloni Afrika'da Gambia Nehri üzerinde St. Andrews Adası'nda kurulmuştur ve burada Jacob Kalesi'ni inşa etmişlerdir.

Kısa süre sonra, 20 Mayıs 1654'de, diğer bir koloni Das Wappen der Herzogin von Kurland isimli geminin varmasıyla Tobago'da kurulmuştur. Gemi Tobago'yu işgal etmek için 42 top, 25 subay, 124 Courlandli asker ve 80 kolonici aile taşımaktaydı. Kaptan Willem Mollens adanın adını "Yeni Courland" olarak ilan etmiştir. Adanın güney-batı kısmına bir kale dikilmiştir, Jekabforts (James Kalesi) ve çevresinde bulunan kasabaya Jekaba pilseta (Jamestown) ismi verilmiştir. Diğer verilen isimler arasında Büyük Courland Koyu, James Koyu, Courland Mülkü, Yeni Jelgave, Liepaja Koyu ve Küçük Courland Koyu bulunmaktadır. Bir Evangelik Lüteriyen kilisesi Courlandliler tarafından adaya gelişlerinin ilk yılında yapılmıştır. İkinci Hollanda kolonisi birkaç ay sonra kurulmaya başlamıştır ve çok geçmeden Courland yerleşimini sayı olarak geçmişlerdir. 1657'de 120 Courlandli kolonici gelmiştir, fakat Hollanda kolonisi bir sonraki sene 500 Fransız yerleşimcinin kendilerine katılmasıyla 1.200 kişilik nüfusa ulaşmıştır.

Avrupa'ya ihraç edilen mallar arasında şeker, tütün, kahve, pamuk, zencefil, çivitotu, rom, kakao, kaplumbağa kabuğu, tropikal kuşlar ve tüyleri bulunmaktaydı.

Courland Düklüğü İsveç ve Polonya için ilgi odağıydı. 1655'de İsveç ordusu Düklük sınırlarına girmiştir ve Kuzey Savaşları (1655–1660) başlamıştır. Dük Jacob İsveç ordusu tarafından 1658–1660 yılları arasında tutsak tutulmuştur. Bu dönem boyunca, her iki koloni de Hollandalı koloniciler tarafından alınmıştır ve ticaret filoları ve fabrikaları yok edilmiştir. Hollandalı yerleşimciler adada bulunan James Kalesi'nin etrafını sararak Courland Valisi Hubert de Beveren'i teslim olmaya zorlamışlardır. Courland, Yeni Courland'den resmi olarak 11 Aralık 1659 tarihinde çekilmiştir. Savaş 1660'da imzalanan Oliwa Antlaşması ile sona ermiştir, antlaşmaya dayanarak Tobago Courland'e geri verilmiştir. Courlandliler Tobago'yu 1666'da, muhtemelen o yıl gerçekleşen bir korsan saldırısı sonucunda terketmişlerdir. 1668'de bir Courland gemisi Jacob Kalesi'ni geri almak istemiştir fakat Hollanda tarafından geri püskürtülmüştür. Tobago Jacob'un hükmünün son yıllarında kısa süreliğine Temmuz 1680'de geri alınmıştır, fakat bu da başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Filoyu ve fabrikaları yenilemeye başlamıştır fakat Düklük eski refah seviyesine bir daha ulaşamamıştır. Ada Mart 1683 ile Haziran 1686 tarihleri arasında terk edilmiş durumda kalmıştır ve bir sene önce Courland tarafından satılmasından kısa süre sonra Mayıs 1690'da Courlandliler Tobago'yu kalıcı olarak terketmişlerdir, buna rağmen vazifesi başında bulunmayan valiler 1795 yılına kadar atanmaya devam etmiştir.

Courland Koyu'nun yakınında bulunan Courland Anıtı Düklük yerleşimcilerinin anısınadır.

Yeni Courland (Tobago) Valileri[değiştir | kaynağı değiştir]

1642–1643 Edward Marshall
1643–1650 Cornelius Caroon
1654 Adrien Lampsius
1656–1659 Hubert de Beveren
1660–1689 ???

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]