Amelanchier alnifolia
 |
Bu madde Vikipedi standartlarına uygun değildir. (Şubat 2012) |
 |
||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 A. a. var. semiintegrifolia; Skagit Plajı, Vaşington
|
||||||||||||||||
| APG III sistemi | ||||||||||||||||
|
||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
| ''Amelanchier alnifolia'' (Nutt.) Nutt. |
||||||||||||||||
| Sinonimler | ||||||||||||||||
|
*A. florida Lindl.
|
Amelanchier alnifolia, saskatoon üzümü(İng:saskatoon berry, Pacific serviceberry, alder-leaf shadbush, dwarf shadbush, ya da western juneberry) adıylada bilinen [1] ve yenilebilir meyveler veren, anavatanı Kuzey Amerika'dan Alaska'ya Batı Kanada'ya, ABD'nin batı ve Doğu eyaletlerine uzanan bir çalı türüdür. Eskiden adı "pigeon berry" (Türkçesi:Güvercin üzümü) olarakda bilinirdi.[2] Kuzeye doğru deniz seviyesinden 2600 metre yüksekliğe kadar Kaliforniya'da ve 3.400 metre yüksekliğe kadar Rocky Dağlarında yetişebildiği görülmüştür.[1][3][4]
Kuşlarında ilgi gösterdiği yenilebilir ve besin değeri açısından zengin meyvelere sahip olup meyveleri nedeniyle de özellikle Kanada ve ABD başta olmak üzere tarımı yapılır.[5] Soğuğa dayanıklılığı sebebiyle (Bazı türleri -45 derece soğuğa kadar dayanabilmektedir) anavatanı dışında Avrupa'da da yetiştirilmeye başlanmış olup,Türkiye'de de deneme amaçlı yetiştirilmesi ve satışına başlanmıştır.
Etimoloji [değiştir]
Adını ABD,Kanada kızılderilerinden "Cree" halkı ve onların dili olan "Cree dili"ndeki cansız isim misâskwatômina (misâskwatômin NI sg saskatoonberry, misâskwatômina NI pl saskatoonberries)den alır.[6] Kanada'da, Saskatchewan eyaletindeki Saskatoon şehrinin adıda bu bitkiye atfen verilmiştir.
Besin Değeri ve Yararları [değiştir]
| Amelanchier alnifolia (saskatoon üzümü) (Taze, pişirilmemiş 100 gr) [7] | |
|---|---|
| Besin değeri | |
| Enerji 340 kJ (80 kcal) | |
| - Şeker | 11.4 g |
| - Lif | 5.9 g |
| A vitamini | 11 μg (%1) |
| Riboflavin (Vit. B2) | 3.5 mg (%233) |
| Pantotenik asit (Vit. B5) | 0.3 mg (%6) |
| B6 vitamini | 0.03 mg (%2) |
| C vitamini | 3.6 mg (%6) |
| E vitamini | 1.1 mg (%7) |
| Kalsiyum | 42 mg (%4) |
| Demir | 1 mg (%8) |
| Magnezyum | 24 mg (%6) |
| Manganez | 1.4 mg (%70) |
| Fosfor | 52 mg (%7) |
| Potasyum | 162 mg (%3) |
| Sodyum | 0.5 mg (%0) |
|
Ayrıca Biyotin:20 mcg (%67) ve Folat:4.6 mcg (%1) |
|
100 gr.mında 85 kalori enerji veren Saskatoon üzümü önemli miktarda diyet lif ve B2 vitamini (riboflavin) ve biyotin, çeşitli yararlı mineraller, demir ve manganez bulunur besin profili yaban mersinine benzer.[8]
Ayrıca polyphenol antioksidanlarda yaban mersini kompozisyonuna benzer.[8] Diğer bir kısım araştırmalar her ne kadar fenolik değerleri düşük bulsada,[9] or higher.[10] Saskatoon'un 100 gramda 452 mg fenolik içerir (Smoky ve Northline çeşitlerinin ortalaması), flavonoller (61 mg) ve antosiyaninler (178 mg),[8] Kersetin, siyanidin, delphinidin, pelargonidin, petunidin, peonidin, ve malvidin gibi polyfenoller saskatoon üzümlerinde mevcuttur.[8][11]
Özellikle in vitro olarak yapılan denemelerde saskatoon fenollerinin iltihap ve ağrı mekanizmalarına katılan siklooksijenaz enzimlerinin engellenmesini sağladığı ve bu şekilde ağrı ve iltihaplarda azalmaları sağlayabileceği tespit edilmiştir.[12]
Kaynaklar [değiştir]
- ^ a b c Germplasm Resources Information Network: Amelanchier alnifolia
- ^ Schorger, A.W. 1955. The Passenger Pigeon; its natural history and extinction. The University of Wisconsin Press, Madison.
- ^ Plants of British Columbia: Amelanchier alnifolia
- ^ Jepson Flora: Amelanchier alnifolia
- ^ Canadasfoodinternet sitesi
- ^ Şablon:OED
- ^ USDA Nutrient Database
- ^ Kaynak hatası: Geçersiz
<ref>etiketi;mazza05isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme) - ^ Ozga (2007). "Characterization of cyanidin- and quercetin-derived flavonoids and other phenolics in mature saskatoon fruits (Amelanchier alnifolia Nutt.)". Journal of agricultural and food chemistry 55 (25): 10414–24. doi:10.1021/jf072949b. PMID 17994693.
- ^ Hosseinian (2007). "Saskatoon and wild blueberries have higher anthocyanin contents than other Manitoba berries". Journal of agricultural and food chemistry 55 (26): 10832–8. doi:10.1021/jf072529m. PMID 18052240.
- ^ Bakowska-barczak (2007). "Survey of bioactive components in Western Canadian berries". Canadian Journal of Physiology and Pharmacology 85 (11): 1139–52. doi:10.1139/y07-102. PMID 18066116.
- ^ Adhikari (2005). "Quantification and characterisation of cyclo-oxygenase and lipid peroxidation inhibitory anthocyanins in fruits of Amelanchier". Phytochemical analysis 16 (3): 175–80. PMID 15997850.
 |
Bitki ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
