Âlem (biyoloji)

Vikipedi, özgür ansiklopedi

(Alem (Biyoloji) sayfasından yönlendirildi)

→ Başlığın diğer anlamları için Alem (anlam ayrım) sayfasına bakınız.

Ernst Haeckel'den üç alemi gösteren hayat ağacı (Plantae, Protista, Animalia) Generelle Morphologie der Organismen -(1866).

Regnum (Lat.), Kingdom (İng.) ya da Âlem; taksonomide organizmaların bilimsel sınıflandırmasında kullanılan en üst sınıflandırma taksonudur.

Modern sınıflandırmanın temeli Carolus Linnaeus'a kadar uzanır. O zamandan bu yana çeşitli sınıflandırma yöntemleri önerilmiştir. Bunlar;

Linnaeus 1735 2 alemli	Haeckel 1866 3 alemli	Chatton 1937 2 bölüm	Copeland 1956 4 alemli	Whittaker 1969 5 alemli	Woese et al. 1977 6 alemli	Woese et al. 1990 3 alemli
(not treated)	Protista	Prokaryota	Monera	Monera	Eubacteria	Bacteria
		Prokaryota	Monera	Monera	Archaebacteria	Archaea
		Eukaryota	Protoctista	Protista	Protista	Eukaryota
Vegetabilia	Plantae		Protoctista	Fungi	Fungi
Vegetabilia	Plantae		Plantae	Plantae	Plantae
Animalia	Animalia		Animalia	Animalia	Animalia

Günümüzde Whittaker'in 5 alemden oluşan sistemi 1959'dan beri, genel olarak değişmemiş olmakla birlikte sürekli iyileştirilmiş olduğundan yaygın olarak kullanılmaktadır.

[değiştir] Whittaker'in (1959) sınıflandırması

Âlem (Monera)
Âlem (Protista) (Mikroskobik canlılar)
Âlem (Fungi) (Mantarlar)
Âlem (Plantea) (Bitkiler)
Âlem (Animalia) (Hayvanlar)

Canlıların hepsi hücrelerden oluşmuştur. Hücrenin ilkelliğine göre Prokaryotik (ilkel) ve Eukaryotik (Ökaryotik) (gelişmiş) canlılar olmak üzere ikiye ayrılırlar.

İlk zamanlar sınıflandırma şöyle yapılmıştır; öncelikle "bitkiler" ve "hayvanlar" diye canlılar ikiye ayrılmaktaydı. Sonradan bakteriler gibi tek hücreli canlılar keşfedilip ne bitki ne hayvan özellikleri gösterdikleri farkedilince üçüncü grup olarak "tek hücreliler" grubu ortaya çıktı (Haeckel 1894). Sonradan farkedilen ise bu tek hücrelilerin de prokaryotlar ve ökaryotlar olmak üzere iki çeşitli olduklarıydı. Dolayısıyla tek hücreliler grubu "monera" (prokaryotik) ve "protista" (ökaryotik) olmak üzere ikiye bölündü. En son olarak da, daha önceden bitkiler grubunda yer alan mantarların aslında fotosentez yapamadıkları farkedildi; bitki sayılamayacakları düşünülerek onlara da ayrı bir grup açıldı (Whittaker 1959) ve bugünkü sınıflandırma sistemi elde edilmiş oldu.