Adalet ve Kalkınma Partisi

Vikipedi, özgür ansiklopedi

(Akp sayfasından yönlendirildi)
Git ve: kullan, ara
→ Başlığın diğer anlamları için Adalet ve Kalkınma Partisi (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Adalet ve Kalkınma Partisi
AK PARTİ amblemi
Bilgi
Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan
Genel Sekreteri İdris Naim Şahin
Kuruluş tarihi 14 Ağustos 2001
Kurucusu Recep Tayyip Erdoğan
Siyasi görüşü Muhafazakârlık[kaynak belirtilmeli]
Sosyal Muhafazakarlık[kaynak belirtilmeli]
Muhafazakâr liberalizm[kaynak belirtilmeli]
Ekonomik liberalizm[kaynak belirtilmeli]
Merkez sağ[kaynak belirtilmeli]
Yeraldığı Hükümetler 58. - Gül Hükümeti
59. - 1. Erdoğan
60. - 2. Erdoğan
İnternet Sitesi www.akparti.org.tr

Adalet ve Kalkınma Partisi (AK PARTİ[1]), Türkiye'de son iki genel seçimde en çok oyu alarak iki dönemdir iktidar olan siyasi parti. Partinin resmî kısaltması AK PARTİ olmakla birlikte, baş harflerinden oluşan AKP kısaltması da yaygın olarak kullanılmaktadır.[2][3] Partinin amblemi sarı ve siyah renklerden oluşan ampuldür.[1]

2001 yılında kurulan partinin mevcut genel başkanı ve kurucularından olan Recep Tayyip Erdoğan, AK PARTİ'nin siyasi yelpazedeki yerinin muhafazakâr demokratlık olduğunu belirtmiştir.[4] Kurucuları ve partinin önde gelen isimlerinden bir bölümü, eski Fazilet Partisi'ne yakın ya da Fazilet Partisi kadrosundan olup, partinin kapatılmasından sonra kurulan ve devam niteliğine sahip olduğu kabul edilen Saadet Partisi'ne katılmamışlardır. Partinin, gerek kuruluştaki, gerekse sonraki dönemlerdeki kadroları değişik parti ve siyasi görüşlerden pek çok adı barındırmıştır. Parti, Fazilet Partisi'nin (veya ilgili siyasi geleneğin) bir uzantısı olarak gösterilmesine şiddetle karşı çıkmıştır.[5][6] Ayrıca AK Parti'nin bir Nakşibendi projesi olarak ANAP'ın devamı olduğu iddia edilmiştir.[7] Bu tez 2009 Yerel Seçimleri sürecinde eski ANAP'lı politikacıların AK Parti'den aday olmalarıyla birlikte daha da güçlenmiştir.

Konu başlıkları

[değiştir] Tarihçe

14 Ağustos 2001 tarihinde kurulan partinin kuruculardan Recep Tayyip Erdoğan, Abdullah Gül, İdris Naim Şahin, Binali Yıldırım ve Bülent Arınç partinin önde gelen isimleridir. Bünyesinde, Millî Selamet Partisi-Refah Partisi-Fazilet Partisi (Millî görüş), Anavatan Partisi (Turgut Özal'a yakın isimler), ve Adalet Partisi-Doğru Yol Partisi (merkez sağ) kökenli isimleri barındırmaktadır.

Parti, 3 Kasım 2002 seçimlerinde en yüksek oranda oy alan parti olarak (geçerli oyların %34,63'ü), Abdullah Gül başkanlığında 58. Cumhuriyet Hükümeti'ni kurdu. Aldığı siyaset yasağı[8] nedeniyle kabine ve TBMM'de yer alamayan genel başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın bu yasağı, Cumhuriyet Halk Partisi'nin de desteklediği bir anayasa değişikliği ile aşıldı. Erdoğan, 8 Mart 2003 tarihinde Siirt'te yapılan yenileme seçimlerinde milletvekili seçilerek meclis'e girdi.

Abdullah Gül başkanlığındaki 58. Cumhuriyet Hükümeti'nin 11 Mart 2003 tarihindeki istifasının ardından Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'den hükûmeti kurma görevini alan Recep Tayyip Erdoğan, 15 Mart 2003 tarihinde 59. Cumhuriyet Hükümeti'ni kurdu.

Parti, bazı karşıtları tarafından Millî Görüş hareketinin bir parçası olmakla suçlansa da, partinin önde gelen isimleri bu yakıştırmayı şiddetle reddetmektedir. Bunun basın-yayına yansıyan en belirgin örneği, partinin kurucusu Recep Tayyip Erdoğan'ın bir konuşmasında "Milli Görüş gömleğini çıkardık" şeklindeki deyişidir[5].

Partinin, Türkiye'nin ABD ile müttefiklik ilişkilerini koruma siyaseti ve AB üyeliği yönünde attığı adımlar, Milliyetçi ve sol kesimlerce ulusal çıkarlardan ödün verildiği iddiasıyla eleştirildi[9].

2004 yılında yapınan yerel seçimlerde, İl Genel Meclisi seçim sonuçlarına göre %41.67'lik oyla birinci parti olan Ak Parti, belediyeler bazındaki sonuçlara göre ise 1.950 belediye kazanmıştır. 15 Büyükşehir Belediyesi'nden 11'ini de kazanan Ak Parti, Ege ve Güneydoğu Anadolu'daki bazı il belediyeleri hariç tüm Türkiye'de başarılı olmuştur.

[değiştir] Abdullah Gül'ün cumhurbaşkanlığı seçimi

11. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül

Partinin; 2007 yılına girildiğinde, görev süresi dolacak olan Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in yerine Recep Tayyip Erdoğan veya Abdullah Gül'ü aday göstermesi ihtimali belirdiğinde; muhaliflerin, bu ihtimali protesto etmek amacıyla, özellikle büyükşehirlerde (Ankara, İstanbul, İzmir) düzenlediği "Cumhuriyet Mitingleri"'nde milyonları toplamayı başararak Türkiye'de ve dünyada büyük yankı uyandırmasına karşın parti, Cumhurbaşkanı adayı olarak Abdullah Gül'ü göstermiştir. Bunun üzerine Cumhuriyet Halk Partisi Cumhurbaşkanlığı seçimlerini boykot etmiş ve seçimler sırasında Genel Kurul'a gelmemiş; sonrasında ise Cumhurbaşkanlığı seçiminin sürdürülebilmesi için Genel Kurul'da en az 367 milletvekilinin toplanmış olması gerektiğini iddia ederek, kendi milletvekillerinin yokluğunda 300-320 milletvekili dolaylarında katılımlarla devam etmekte olan Cumhurbaşkanlığı seçimi oturumlarının iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurmuştur. Daha önce Turgut Özal, 260 milletvekili ile seçilmiş olmasına karşın; Anayasa Mahkemesi Cumhurbaşkanlığı seçimlerini iptal etmiştir.

Bunun üzerine, Cumhurbaşkanlığı seçimi kilitlenmiş ve erken seçime gidilmek zorunda kalınmıştır. Parti, 22 Temmuz Seçimleri'nde de oyların %46,7'sini alarak rakiplerini geride bırakmıştır. Parti aynı seçimde 18 bin Avro karşılığında AK Robot isimli bir robot kiralamış ve Türkiye Cumhuriyeti tarihinde bu yolla seçim propagandası tek yapan parti olmuştur.[10] Böylece Erdoğan, hükûmeti kurma görevini almıştır.

22 Temmuz Seçimleri'ne göre TBMM'ye giren üçüncü parti konumundaki Milliyetçi Hareket Partisi, CHP'nin aksine Cumhurbaşkanlığı seçimlerini boykot etmek amacıyla Genel Kurul'a gelmeme fikrini benimsememiş; ve bunun sonucu olarak AK Parti'nin tekrar aday gösterdiği Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül, Türkiye Cumhuriyeti'nin 11. Cumhurbaşkanı olmuştur.

[değiştir] Başörtüsü açılımı

Parti, seçildiği ikinci dönemde, MHP ile anlaşarak, üniversitelerde başörtüsü giymeyi yasaklayan Anayasa maddesini değiştirmiş, bu durum Türkiye'deki kamu kurum ve kuruluşları ile üniversitelerde başörtüsü giyilmesine karşı olan kesimlerin şiddetli tepkisi ile karşılaşmıştır. CHP bu değişikliğin iptali için tekrar Anayasa Mahkemesi'ne başvurmuş ve sonuç olarak üniversitelerde başörtüsü yasağı kaldırılamamıştır. Bu anayasa değişikliği, AK Parti'ye açılacak olan kapatma davasının en önemli maddelerinden biri olmuştur.

[değiştir] Kapatma Davası

Ana madde: Adalet ve Kalkınma Partisi'nin temelli kapatılma davası

14 Mart 2008 tarihinde Yargıtay Başsavcısı Abdurrahman Yalçınkaya, "Adalet ve Kalkınma Partisi'nin laikliğe aykırı eylemlerin odağı durumuna geldiği" savıyla, Anayasa Mahkemesi'nde Adalet ve Kalkınma Partisi'nin temelli kapatılması davasını açtı.[11].|StAyS| Başsavcı, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ile Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın da aralarında olduğu 71 kişinin, siyasetten 5 yıl uzaklaştırılmasını istedi. 30 Temmuz 2008'de açıklanan kararla 6'sı kapatılması yönünde,4'ü hazine yardımı kesilmesi yönünde ve 1'i ret oyuyla kapatılmamıştır ve hazine gelirinin yarısının kesilmesi ve bir uyarı kararı almıştır. Ret oyunu Anayasa Mahkemesi başkanı Haşim Kılıç vermiştir.


[değiştir] Adalet ve Kalkınma Partisi ve seçimler

[değiştir] Milletvekili genel seçimleri

Seçim tarihi Genel başkan Alınan oy sayısı Alınan oy oranı Milletvekili sayısı
3 Kasım 2002 Recep Tayyip Erdoğan 10.763.904 34,26% 363
22 Temmuz 2007 Recep Tayyip Erdoğan 16.327.291 46,58% 341 [12]

[değiştir] Yerel seçimler

Seçim tarihi Genel başkan İl genel meclisi oy sayısı İl genel meclisi oy oranı Belediye başkanlığı sayısı
28 Mart 2004 Recep Tayyip Erdoğan 13,447,287 42,18% 1750 [13]
Seçim tarihi Genel başkan İl genel meclisi oy sayısı İl genel meclisi oy oranı Belediye başkanlığı sayısı
29 Mart 2009 Recep Tayyip Erdoğan 15.513.554 38,83% [14]

[değiştir] Resim galerisi

2007 Genel Seçimleri'nin Balıkesir'deki AKPARTİ mitingi

2007 Genel Seçimleri'nin Eskişehir'deki AKPARTİ mitingi

AKPARTİ'nin 2007 Genel Seçimleri için seçmenlere bilgi vermek amacıyla kurduğu standlardan biri (Kınalıada iskelesi)

2007 Genel Seçimleri sonuçlarının açıklanmasının hemen ardından İstanbul İl Başkanlığı binası önünde kutlama yapan partililer

2009 Türkiye Cumhuriyeti Yerel Seçimleri öncesinde AK Parti'nin kendisine teşvik amaçlı hazırladığı bir banner

[değiştir] Kaynakça

  1. ^ a b Adalet ve Kalkınma Partisi Tüzüğünün 3. maddesi. Adalet ve Kalkınma Partisi Resmî Web Sitesi. URL erişim tarihi: 19 Temmuz 2007.
  2. ^ Hürriyet Arşiv Hürriyet.com. Erişim: 30 Mart 2009
  3. ^ AKP Haberleri TümGazeteler.com. Erişim: 30 Mart 2009
  4. ^ http://tr.wikisource.org/wiki/Recep_Tayyip_Erdoğan%27ın_15_Ocak_2004_tarihli_konuşması
  5. ^ a b AKP'nin yeni zarfı, Radikal, 26 Aralık 2003, URL son erişim tarihi: 15 Mart 2008.
  6. ^ http://www.aksam.com.tr/arsiv/aksam/2003/08/14/politika/politika7.html
  7. ^ "Akp'nin Kapatılmaması Uygun Olur!" YeniAktüel.com. Erişim: 27 Nisan 2009
  8. ^ Muhtar bile olamayacak, Radikal Gazetesi, 24 Eylül 1998, URL son erişim tarihi: 20 Nisan 2008.
  9. ^ [1] www.turksolu.org Ordu düşmanları: ABD-AB-Ak Parti
  10. ^ Bu da AKP'li robot, Habertürk Sitesi, 10 Temmuz 2007, URL son erişim tarihi: 22 Ekim 2008.
  11. ^ Başsavcı, AK Parti’ye kapatma davası açtı, NTVMSNBC, 13 Mart 2008, URL son erişim tarihi: 15 Mart 2008.
  12. ^ Yerel Seçimler
  13. ^ http://tr.wikipedia.org/wiki/2004_T%C3%BCrkiye_Cumhuriyeti_Yerel_Se%C3%A7imleri
  14. ^ http://secim2009.ntvmsnbc.com/default.htm

[değiştir] Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'da:
Adalet ve Kalkınma Partisi ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur.
2007 Türkiye Cumhuriyeti Milletvekili Genel Seçimleri'ne katılan siyasi partiler
Türkiye Bayrağı
Aydınlık Türkiye Partisi • Bağımsız Türkiye Partisi • Saadet Partisi • İşçi Partisi • Cumhuriyet Halk Partisi • Halkın Yükselişi Partisi • Özgürlük ve Dayanışma Partisi • Genç Parti • Demokrat Parti • Liberal Demokrat Parti • Milliyetçi Hareket Partisi • Adalet ve Kalkınma Partisi • Emek Partisi • Türkiye Komünist Partisi
2009 Türkiye Cumhuriyeti Yerel Seçimleri'ne katılan siyasi partiler
Türkiye Bayrağı

Adalet ve Kalkınma Partisi • Anavatan Partisi • Bağımsız Türkiye Partisi • Barış ve Demokrasi Partisi • Büyük Birlik Partisi • Cumhuriyet Halk Partisi • Demokrat Parti • Demokratik Sol Parti • Demokratik Toplum Partisi • Emek Partisi • Hak ve Özgürlükler Partisi • Halkın Yükselişi Partisi • İşçi Partisi • Liberal Demokrat Parti • Millet Partisi • Milliyetçi Hareket Partisi • Özgürlük ve Dayanışma Partisi • Saadet Partisi • Türkiye Komünist Partisi

23. dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde yer alan siyasi partiler

Adalet ve Kalkınma Partisi • Büyük Birlik Partisi • Cumhuriyet Halk Partisi • Demokratik Sol Parti • Demokratik Toplum Partisi • Milliyetçi Hareket Partisi • Özgürlük ve Dayanışma Partisi

 
"http://tr.wikipedia.org/wiki/Adalet_ve_Kalk%C4%B1nma_Partisi" adresinden alındı.