Ahmed Fethi Paşa

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Ahmet Fethi Paşa sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara

Fethi Ahmed veya Ahmed Fethi Paşa (d. 1801- ö. 1858) (Rodoslu Hafız Ahmet Ağa'nın oğlu olduğu için Rodosizade, Sultan II. Mahmut'un kızı Atiye Sultan evlendiği için de “Damad” olarak ta anılır), 19. yüzyılda yaşamış Osmanlı asker ve devlet adamıdır. 1858 yılında ölmüştür[1].

1830’da Ferik (tümgeneral), 1833’te Viyana Büyükelçisi ve bir müddet sonra müşir (mareşal) oldu. 1837-1839 yılları arasında Paris elçiliği yaptı. Aralık 1839-Mart 1841 tarihleri arasında Ticaret Nâzırı, Kasım 1843-Kasım 1844 arasında Meclis-i Vâlâ-i Ahkam Reisi görevlerinde bulundu. Ocak 1845-Temmuz 1852, Mayıs 1853-Eylül 1854 ve Ekim 1857-Şubat 1858 tarihleri arasında 3 defa Tophane Müşiri görevini yürüttü. 1853'ün Mart ayında kısa bir süreyle ikinci bir kez Ticaret nazırı olarak görev yaptı.

Bütün bu çeşitli ve önemli görevleri içinde en çok Tophane Müşirliği üzerinde durulur. Bu görevi sırasında padişahın isteği üzerine Eski Eserler Koleksiyonunu (Mecma-ı Âsâr-ı Atika Aya İrini'de toplayarak Türk müzeciliğine katkıda bulunmuştur. Ayrıca Beykoz cam fabrikasının yönetimini de üstlenerek, Çeşm-i bülbül üretiminin yaygınlaştırılmasını sağlamıştır.

Oğlu Damat Mahmud Celaleddin Paşa padişah Abdülaziz'in tahttan indirilmesiyle sonuçlanan 30 Mayıs 1876 Darbesine katılmış, 1881 yılında II. Abdülhamit'in emriyle kurulan Yıldız mahkemesi'nde Abdülaziz'i öldürmekten suçlu bulunarak Taif'e gönderilmiş; 1884 yılında muhafızlar tarafından öldürülmüştür.

Cenazesi İstanbul'a getirtilerek Divanyolu’nda II. Mahmut Türbesi bahçesine gömüldü ve Sultan II. Mahmut Türbesi Haziresi'ne defnedilen ikinci kişi oldu. Mezarı türbenin hemen doğusunda, hazirenin batı giriş kapısının da hemen batısına düşmektedir. 40 metre uzunluğunda kitabesi vardır ve mezarı madeni şebeke ile çevrelenmiştir.

Kuzguncuk'taki Ahmet Fethi Paşa Yalısı, Üsküdar'daki Fethi Paşa Korusu, Karacaahmet'teki Rodoslu Ahmet Fethi Paşa Camii İstanbul'da onun adıyla anılan mekanlardır.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Son Dönem Osmanlı Erkan ve Ricali (1839 - 1922) Prosopografik Rehber, Sinan Kuneralp, ISIS Press, İstanbul, ISBN 9784281181, 1999.