Adam Malik

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Adammalik2.jpg

Adam Malik (d. 22 Temmuz 1917, Pematangsiantar, Kuzey Sumatra, Hollanda Doğu Hint Adaları-ö. 5 Eylül 1984, Bandung, Endonezya), Endonezyalı devlet adamı ve milliyetçi siyasi önder. 1971-72 döneminde Birleşmiş Milletler'in (BM) 26. Genel Kurulu'na başkanlık etmiştir.

Genç yaşında Hollanda Doğu Hint Adalarının bağımsızlığı için mücadele eden milliyetçi gruba katıldı. 1930'larda Hollandalılar tarafından hapse atıldı. 1937'de milliyetçi yayın organlarının sözcülüğünü yapan Endonezya haber ajansı Antara'yı kurdu. II. Dünya Savaşı sırasında gençlik hareketi içinde etkin rol oynadı. 1945'te Sukarno ve Mohammad Hatta'nın kaçırılması eylemine katıldı. Bu eylemin amacı bağımsızlığın ilanı için Japonların teslim olmasını beklemek gerektiğini savunan Sukarno ve Hatta'yı zaman geçirmeden bağımsızlığı ilan etmeye zorlamaktı. Ertesi yıl Malik, Hollandalılarla pazarlık sonucu varılan bir anlaşmayı protesto etmek amacıyla Sutan Sjahrir'in kaçırılması eyleminde yer aldı.

Hollanda'nın 1949'da Endonezya'nın bağımsızlığını tanımasının ardından kurulan Sukarno hükümetinde çeşitli görevler alan Malik, aynı dönemde Sovyetler Birliği ve Polonya'da büyükelçilik yaptı. 1962'de Batı Irian (İrian Jaya) sorununu görüşmek üzere Washington D.C.'ye gönderilen Endonezya heyetine başkanlık etti. Bu görüşmeler Batı Irian'ın Endonezya'ya bağlanmasıyla sonuçlanacak sürece temel oluşturdu.

Albay Untung Syamsuri'nin hükümet darbesi girişiminden (eylül-ekim 1965) sonra Sukarno'nun muhalifleri arasında yer aldı.

1966-77 arasında Suharto hükümetinde dışişleri bakanlığı yapan Malik, bu görevi sırasında Endonezya'nın yeni dış politikasının belirlenmesinde önemli rol oynadı. Bu dönemde Endonezya'yla Malezya, Filipinler ve Çin Halk Cumhuriyeti arasında yeniden ilişki kuruldu ve Endonezya Sukarno döneminde ayrıldığı Birleşmiş Milletler'e (BM) geri döndü. ASEAN çatısı altında 5 ülkeyi (Malezya, Filipinler, Tayland, Singapur ve Endonezya) bir arada topladı. Endonezya'yı bölge güvencesinin lideri konumuna getirdi.[1] Öte yandan alacaklı ülke ve kuruluşlarla, Sukarno döneminde birikmiş 3 milyar ABD Doları tutarındaki dış borcun geri ödeme süresinin 30 yıla çıkarılması konusunda anlaşmaya varıldı. Malik dışişleri bakanlığı sırasında BM'nin 26. Genel Kurulu'na da başkanlık etti (1971-72). Onun başkanlık döneminde Çin Halk Cumhuriyeti BM'ye kabul edildi.

Dışişleri bakanlığı görevinin en zor mesaisi Doğu Timor konusunda oldu; 1975'te Portekizlilerin çekilmesinden sonra Endonezya'nın doğusundaki Doğu Timor'a karşı askeri müdahaleye karşı olmasına karşıydı. İlk başlarda kendisini destekleyen Başkan Suharto'nun generallerin etkisinde kalmasıyla Endonezya Doğu Timor'a müdahale ve işgal etti.

1977'de Ulusal Meclis'in başına geçmek üzere bakanlık görevinden ayrıldı. Malik, 1978-83 arasında Endonezya başkan yardımcılığı görevinde bulundu.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Önce gelen:
Edvard Hambro
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Başkanı
1971 - 1972
Sonra gelen:
Stanisław Trepczyński
Siyasi görevi
Önce gelen:
Hamengkubuwana IX
Endonezya Başkan Yardımcısı
23 Mart 1978 - 12 Mart 1983
Sonra gelen:
Umar Wirahadikusumah
Önce gelen:
Soebandrio
Endonezya Dışişleri Bakanı
1966 - 1978
Sonra gelen:
Mochtar Kusumaatmadja