Abdülhamit Süleyman Çolpan

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Abdülhamid Süleyman oğlu Çolpan
Doğum Abdulhamid Sulaymon oʻgʻli Yunusov
2 Aralık 1898(1898-12-02)
Andican, Türkistan
Ölüm 4 Ekim 1938 (39 yaşında)
Taşkent, Özbekistan
Yaşadığı yer Türkistan
Milliyet Türk (Özbek)
Etnik köken Özbek
Meslek Yazar, şair, eleştirmen, mütercim, cemaat erbabı

Abdülhamit Süleyman Çolpan (Özbekçe: Abdulhamid Sulaymon o'g'li Cho'lpon) (1897, Fergana-1938, Türkistan), Özbek şair.

Medresede okudu. Türkistan edebiyatını yabancı etkilerden korumayı, bu edebiyatın ulusal özünü ve geleneksel yapısını geliştirmeyi amaçlıyordu. Orenburg'da Vakit gazetesinde çalıştı. Türkistan'ın bağımsızlığa kavuşması için uğraş verdi. Başkurt Milli Hükümeti'nin sekreterliğini yaptı (1917-1918). Sovyet yöneticileri tarafından birçok kez tutuklandı, 1938'de idam edildi.

Türkistan halkının en çok sevdiği şairlerdendir. Türkiye Türkçesiyle de şiirler yazdı. Özbek dilinin gelişmesinde etkin oldu. Rus yazarlarını, Hint şairi Rabindranath Tagore'un şiirlerini, Shakespeare'in Hamlet'ini Özbek Türkçesine çevirdi. Duru ve akıcı bir üslupla kaleme aldığı şiirlerinde ulusunun duygularını, doğa sevgisini lirik bir biçimde dile getirdi. Şiirlerini Uyganış (1922), Bulaklar (1924), Tan Sırları (1926) kitaplarında topladı. Yarkın Ay ve Halil Fereng adlı iki oyun yazdı.

Neşr edilen eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Abdulhamid Choʻlpon. Kecha. T.: Oʻzdavnashr, 1936.
  • Choʻlpon. Yana oldim sozimni. T.: Adabiyot va sanʼat. 1991.
  • Choʻlpon. Adabiyot nadir. T.: Choʻlpon, 1994.
  • Abdulhamid Choʻlpon. Kecha va kunduz. Birinchi kitob: Kecha. T.: Sharq, 1995 (XX asr oʻzbek romani).
  • Abdulhamid Choʻlpon. Goʻzal Turkiston. T.: Maʼnaviyat, 1997.
  • Choʻlpon. Asarlar. Uch jildlik. T.: Xazina, 1997—1998.
  • Абдулхамид Чулпон. И прозвучит еще мой саз, пер. с узбекского Хамидом Исмайловым, Москва: Воскресенье, 2009.
  • Tchulpân. Nuit, fransuz tilida, tarjimon va so‘zboshi muallifi Stéphane A. Dudoignon. Saint-Pourçain-sur-Sioule : Bleu autour, 2009; 464 bet (Collection «d'un lieu l'autre»).

İlmi kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Sharafiddinov O. Choʻlpon. T.: Choʻlpon, 1991.
  • Sharafiddinov O. Choʻlponni anglash. T.: Xazina, 1994.
  • Karimov N. Choʻlpon. T.: Fan, 1991.
  • Choʻlponning badiiy olami (toʻplam). T.: Fan, 1994.
  • Murodov J.Cholpon haqida. T.: Ohangaron Hayoti Gazetasi, 2014

Literatur[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Adeeb Khalid: The Politics of Muslim Cultural Reform. Jadidism in Central Asia. University of California Press; Berkeley, Los Angeles, London 1998. ISBN 0-520-21356-4 (İngilizce)
  • Sigrid Kleinmichel: Die turksprachigen Literaturen der Gegenwart – eine Aufforderung zum Lesen. In: Haus der Kulturen der Welt (Hrsg.): Literatur aus dem türkischen Sprachraum. "gesteht's! Die Dichter des Orients sind größer. Verlag Hans Schiler, 1991, ISBN 3-923446-73-X, S. 8–29
  • Charles Kurzman: Modernist Islam, 1840–1940. A sourcebook. Oxford University Press, 2002, ISBN 0-19-515468-1, S. 264–270 (İngilizce)


ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]