Abbas bin Abdülmuttalib

Abbas bin Abdülmuttalib (Arapça: عباس بن عبد المطلب veya العباس بن عبد المطلب; d. 566 - ö. 652), İslam dininde önemli bir şahsiyet.

İslam dininin peygamberi olan Muhammed'in amcasıdır. Muhammed'den iki ya da üç yıl önce doğduğu kabul edilir.

İlk gençlik yıllarından itibaren ticaretle uğraşmıştır. Maddi durumu iyi olduğu için, hacılara su dağıtma (Sikaye) ve onlara ziyafet verme (Rifade) görevlerini kardeşi Ebu Talib'den devralan Abbas, ayrıca ona maddi destek sağlamak maksadıyla oğlu Cafer'in bakımını da üstlenmiştir.

Başta Müslümanlığı kabul etmeyen ancak karşı da çıkmayan Abbas Bin Abdülmuttalip, Bedir Savaşı'nda Mekkeliler'in safında çarpışıp tutsak düştü ve fidye ödeyerek kurtuldu. Daha sonra Mekke'de kalarak, Mekkeliler'in savaş planlarını peygambere bildirdi. Mekke'nin fethi hazırlıkları sırasında Müslüman olduğunu açığa vurmuştur. Peygambere para yardımında bulunup, bazı seferlerine katıldı. On üç çocuğu olmuştur, Abbasi halifeleri oğlu Abdullah'ın soyundan gelir.

Abbâsîler Hâlifeliği'nin isim babası olarak soy ağacındaki yeri

Kureyş

Haşim bin ʿAbd Menâf

Haşimoğulları

ʿAbd el-Muttalib bin Haşim

ʿAbd Allâh

Abbâs bin ʿAbd el-Muttalib

Ebâ Tâlib

Hamza

Ez-Zûbeyr

Muhammed Mustafa

ʿAbd Allâh bin Abbâs

Ali bin Ebâ Tâlib Merkedî

`Alî bin `Abd Allâh

Muhammed "el-İmâm"

İbrahim "el-İmâm"

Mûsa bin `Alî bin `Abd Allâh

ABBÂSÎLER HÂLİFELİĞİ

`Abd Allâh "es-Seffah" 1. (750-754)

`Abd Allâh "el-Mansûr" 2. (754-775)

İsâ bin Mûsa bin `Alî bin `Abd Allâh

Muhammed "el-Mehdî bi’l-Lâh" 3. (775-785)

Mûsâ "el-Hâdî" 4. (785-786)

Hârûn "er-Reşîd" 5. (786-809)

Muhammed "el-Emîn" 6. (809-813)

`Abd Allâh "el-Me'mûn" 7. (813-833)

`Abbâs "el-Mu`tasım bi’l-Lâh" 8. (833-842)

Hârûn "el-Vâsık bi’l-Lâh" 9. (842-847)

Câʿfer "el-Mûtevekkil ʿalâ ʾl-Lâh" 10. (847-861)

Muhammed bin `Abbâs el-Mu`tasım ibn Hârûn er-Reşîd

ʿAhmed el-Mûsta`in bi’l-Lâh" 12. (862-866)

Muhammedʾ"elʾMuhtedîʿbi’lʾLâh" 14. (869-870)

Muhammedʾ"elʾMuntasırʿbi’lʾLâh" 11. (861-862)

Muhammedʾ"elʾMu`tazzʿbi’lʾLâh" 13. (866-869)

ʿAhmed "el-Mu`temid bi’l-Lâh" 15.(870-892)

ʿAhmed "el-Mû`tezîd bi’l-Lâh" 16. (892-902)

Tâha el-Muvaffak bin Câʿfer el-Mûtevekkil

ʿAlî "el-Mûktefî bi’l-Lâh" 17. (902-908)

Câʿfer "el-Muktedir bi’l-Lâh" 18. (908-932)

Muhammed "el-Kahir bi’l-Lâh" 19.(929)(932-934)

`Abd Allâh "el-Mûstekfî bi’lʾLâh" 22. (944 – 946)

Muhammed "ar-Râdî bi’l-Lâh" 20. (934–940)

İbrâhîm "el-Muttakîʾ l-Lâh" 21. (940–944)

El-Fadıl "el-Mutîʿ li-ʾl-Lâh" 23. (946–974)

İshâk bin Câʿfer Ebû’l-Fadıl el-Muktedir ibn ʿAhmed Ebû’l-`Abbâs el-Mû`tezîd

`Abd el-Kerîm 24. (974 – 991) "et-Tâʾiʿ li-ʿEmr i’l-Lâh"

ʿAhmed "el-Kâdir bi’l-Lâh" 25. (991–1031)

`Abd Allâh "el-Kâ’im bi-ʿEmr i’l-Lâh" 26. (1031–1075)

Muhammed ez-Zâhîre bin `Abd Allâh Ebû Câʿfer el-Kâ’im bi-ʿEmr i’l-Lâh

`AbdʿAllâhʾ"elʾMuktadîʿbiʾEmrʿi’lʾLâh" 27. (1075–1094)

ʿAhmed "el-Mûstazhir bi’l-Lâh" 28.

El-Fadıl "el-Mûstarşid bi’l-Lâh" 29.

Muhammed "el-Muktafî liʿEmr i’l-Lâh" 31.

El-Mansûr "ar-Râşid bi’l-Lâh" 30.

Yûsuf "el-Mûstencid bi’l-Lâh" 32.

El-Hasan "el-Mûstadhî biʿEmr i’l-Lâh" 33.

ʿAhmed "en-Nâsır lî-Dîn i’l-Lâh" 34.

Muhammed "ez-Zâhir biʿEmr i’l-Lâh" 35.

El-Mansûr "el-Mûstensir bi’l-Lâh" 36.

`Abd Allâh "el-Mûsta`sım bi’l-Lâh" 37.

Kahire Abbasileri Memlûk Devleti' nin himayesi

ABBÂSÎ HÂLİFELERİ ECDÂDI

#	Tam Adı	Adı + Lakâbı	Künyesi	Babası
0	Haşim bin ʿAbd Menâf	"El-Haşim"	Haşimoğulları	ʿAbd Menâf
1	ʿAbd el-Muttalib bin Haşim	ʿAbd el-Muttalib (Hazreti Muhammed ve Hazreti Ali'nin dedesi)	-	"El-Haşim"
2	`Abbâs bin ʿAbd el-Muttalib	El-`Abbâs (Hazreti Muhammed ve Hazreti Ali'nin amcası)	-	ʿAbd el-Muttalib
3	ʿAbd Allâh bin `Abbâs (Hazreti Muhammed ve Hazreti Ali'nin kuzeni)	ʿAbd Allâh bin El-`Abbâs	-	El-`Abbâs
4	`Alî bin ʿAbd Allâh bin `Abbâs (Abbâsîler Halifeliği'nin adını aldığı El-`Abbâs'ın torunu)	`Alî bin ʿAbd Allâh	-	ʿAbd Allâh bin "`Abbâs"
5	Muhammed "el-İmâm" İbn-i `Alî "el-`Abbâs"	Muhammed "el-İmâm" (Keysân’îyye-İmâmeti)	-	`Alî "el-`Abbâs"
6	İbrahim "el-İmâm" İbn-i `Alî "el-`Abbâs"	İbrahim "el-İmâm" (Keysân’îyye-İmâmeti)	-	`Alî "el-`Abbâs"

BAĞDAD ABBÂSÎ HÂLİFELERİ NESLİ

#	Tam Adı	Adı + Lakâbı	Künyesi	Babası
1	Ebû’l-`Abbâs "es-Seffah" `Abd Allâh bin Muhammed bin `Alî bin ʿAbd Allâh bin Abbâs	`Abd Allâh "es-Seffah"	Ebû’l-`Abbâs	Muhammed "el-İmâm"
2	Ebû Câʿfer "el-Mansûr" `Abd Allâh bin Muhammed el-İmâm	`Abd Allâh "el-Mansûr"	Ebû Câʿfer	Muhammed "el-İmâm"
3	Ebû `Abd Allâh "el-Mehdî bi’l-Lâh" Muhammed bin `Abd Allâh el-Mansûr	Muhammed "el-Mehdî bi’l-Lâh"	Ebû `Abd Allâh	"el-Mansûr"
4	Ebû Muhammed "el-Hâdî" Mûsâ bin Muhammed el-Mehdî	Mûsâ "el-Hâdî"	Ebû Muhammed	"el-Mehdî"
5	"er-Reşîd" Hârûn bin Muhammed el-Mehdî ibn el-Mansûr	Hârûn "er-Reşîd"	-	"el-Mehdî"
6	Ebû `Abd Allâh "el-Emîn" Muhammed bin Hârûn er-Reşîd	Muhammed "el-Emîn"	Ebû `Abd Allâh	"er-Reşîd"
7	Ebû’l-`Abbâs "el-Meʾmûn" `Abd Allâh bin Hârûn er-Reşîd	`Abd Allâh "el-Meʾmûn"	Ebû’l-`Abbâs	"er-Reşîd"
8	Ebû İshâk "el-Mu`tasım bi’l-Lâh" `Abbâs bin Hârûn er-Reşîd	`Abbâs "el-Mu`tasım bi’l-Lâh"	Ebû İshâk	"er-Reşîd"
9	Ebû Câʿfer "el-Vâsık bi’l-Lâh" Hârûn bin Muhammed el-Muʻtasım	Hârûn "el-Vâsık bi’l-Lâh"	Ebû Câʿfer	"el-Mu`tasım bi’l-Lâh"
10	"el-Mûtevekkil ʿalâ ʾl-Lâh" Câʿfer bin Muhammed el-Muʻtasım bin er-Reşîd	Câʿfer "el-Mûtevekkil ʿalâ ʾl-Lâh"	-	"el-Mu`tasım bi’l-Lâh"
11	Ebû Câʿfer "el-Muntasır bi’l-Lâh" Muhammed bin Câʿfer el-Mûtevekkil	Muhammed "el-Muntasır bi’l-Lâh"	Ebû Câʿfer	"el-Mûtevekkil ʿalâ ʾl-Lâh"
-	Muhammed bin `Abbâs el-Mu`tasım ibn-i Hârûn er-Reşîd	Muhammed "ibn el-Mu`tasım bi’l-Lâh"	-	"el-Mu`tasım bi’l-Lâh"
12	Ebû’l-`Abbâs "el-Mûsta`in bi’l-Lâh" ʿAhmed bin Muhammed bin `Abbâs el-Mu`tasım	ʿAhmed "el-Mûsta`in bi’l-Lâh"	Ebû’l-`Abbâs	Muhammed "ibn el-Mu`tasım"
13	Ebû `Abd Allâh "el-Mu`tazz bi’l-Lâh" Muhammed bin Câʿfer el-Mûtevekkil	Muhammed "el-Mu`tazz bi’l-Lâh"	Ebû `Abd Allâh	"el-Mûtevekkil ʿalâ ʾl-Lâh"
14	Ebû İshâk "el-Muhtedî bi’l-Lâh" Muhammed bin Hârûn el-Vâsık	Muhammed "el-Muhtedî bi’l-Lâh"	Ebû İshâk	"el-Vâsık bi’l-Lâh"
15	Ebû’l-`Abbâs "el-Mu`temid bi’l-Lâh" ʿAhmed bin Câʿfer el-Mûtevekkil	ʿAhmed "el-Mu`temid bi’l-Lâh"	Ebû’l-`Abbâs	"el-Mûtevekkil ʿalâ ʾl-Lâh"
-	Tâha "el-Muvaffak" bin Câʿfer el-Mûtevekkil ibn el-Mu`tasım	Tâha "el-Muvaffak ibn el-Mûtevekkil"	-	"el-Mûtevekkil ʿalâ ʾl-Lâh"
16	Ebû’l-`Abbâs "el-Mû`tezîd bi’l-Lâh" ʿAhmed bin Tâha el-Muvaffak bin Câʿfer el-Mûtevekkil	ʿAhmed "el-Mû`tezîd bi’l-Lâh"	Ebû’l-`Abbâs	Tâha "el-Muvaffak"
17	Ebû Ahmed "el-Mûktefî bi’l-Lâh" ʿAlî bin ʿAhmed el-Mu`temid	ʿAlî "el-Mûktefî bi’l-Lâh"	Ebû Ahmed	"el-Mu`temid bi’l-Lâh"
18	Ebû’l-Fadıl "el-Muktedir bi’l-Lâh" Câʿfer bin ʿAhmed el-Mû`tezîd	Câʿfer "el-Muktedir bi’l-Lâh"	Ebû’l-Fadıl	"el-Mû`tezîd bi’l-Lâh"
19	Ebû’l-Mansûr "el-Kâhir bi’l-Lâh" Muhammed bin ʿAhmed el-Mû`tezîd	Muhammed "el-Kâhir bi’l-Lâh"	Ebû’l-Mansûr	"el-Mû`tezîd bi’l-Lâh"
20	Ebû’l-`Abbâs "ar-Râdî bi’l-Lâh" Muhammed bin Câʿfer el-Muktedir	Muhammed "ar-Râdî bi’l-Lâh"	Ebû’l-`Abbâs	"el-Muktedir bi’l-Lâh"
21	Ebû Ishâk "el-Muttakîʾ l-Lâh" İbrâhîm bin Câʿfer el-Muktedir	İbrâhîm "el-Muttakîʾ l-Lâh"	Ebû Ishâk	"el-Muktedir bi’l-Lâh"
22	Ebû’l-Kâsım "el-Mûstekfî bi’l-Lâh" `Abd Allâh bin `Alî el-Muktefî	`Abd Allâh "el-Mûstekfî bi’l-Lâh"	Ebû’l-Kâsım	"el-Mûktefî bi’l-Lâh"
23	Ebû’l-Kâsım "el-Mutîʿ li-ʾl-Lâh" el-Fadıl bin Câʿfer el-Muktedir	El-Fadıl "el-Mutîʿ li-ʾl-Lâh"	Ebû’l-Kâsım	"el-Muktedir bi’l-Lâh"
24	Ebû Bekir "et-Tâʾiʿ li-ʿEmr i’l-Lâh" `Abd el-Kerîm bin el-Fadıl el-Mutîʿ	`Abd el-Kerîm "et-Tâʾiʿ li-ʿEmr i’l-Lâh"	Ebû Bekir	"el-Mutîʿ li-ʾl-Lâh"
-	İshâk bin Câʿfer el-Muktedir bin ʿAhmed el-Mû`tezîd	İshâk "ibn el-Muktedir ibn el-Mû`tezîd"	-	"el-Muktedir bi’l-Lâh"
25	Ebû’l-`Abbâs "el-Kâdir bi’l-Lâh" ʿAhmed bin İshâk bin Câʿfer el-Muktedir	ʿAhmed bin İshâk "el-Kâdir bi’l-Lâh"	Ebû’l-`Abbâs	İshâk "ibn el-Muktedir"
26	Ebû Câʿfer "el-Kâ'im bi-ʿEmr i’l-Lâh" `Abd Allâh bin ʿAhmed el-Kâdir	`Abd Allâh "el-Kâ'im bi-ʿEmr i’l-Lâh"	Ebû Câʿfer	"el-Kâdir bi’l-Lâh"
-	Muhammed "ez-Zâhîre" bin `Abd Allâh el-Kâ'im ibn el-Kâdir	Muhammed "ez-Zâhîre ibn el-Kâ'im"	-	"el-Kâ'im bi-ʿEmr i’l-Lâh"
27	Ebû’l-Kâsım "el-Muktadî bi-ʿEmr i’l-Lâh" `Abd Allâh bin Muhammed ez-Zâhîre bin `Abd Allâh el-Kâ’im	`Abd Allâh "el-Muktadî bi-ʿEmr i’l-Lâh"	Ebû’l-Kâsım	"ez-Zâhîre ibn el-Kâ'im"
28	Ebû’l-`Abbâs "el-Mûstazhir bi’l-Lâh" ʿAhmed bin `Abd Allâh el-Muktadî	ʿAhmed "el-Mûstazhir bi’l-Lâh"	Ebû’l-`Abbâs	"el-Muktadî bi-ʿEmr i’l-Lâh"
29	Ebû’l-Mansûr "el-Mûstarşid bi’l-Lâh" el-Fadıl bin ʿAhmed el-Mûstazhir	El-Fadıl "el-Mûstarşid bi’l-Lâh"	Ebû’l-Mansûr	"el-Mûstazhir bi’l-Lâh"
30	Ebû Câʿfer "ar-Râşid bi’l-Lâh" el-Mansûr bin el-Fadıl el-Mûstarşid	El-Mansûr "ar-Râşid bi’l-Lâh"	Ebû Câʿfer	"el-Mûstarşid bi’l-Lâh"
31	Ebû `Abd Allah "el-Muktafî liʿEmr i’l-Lâh" Muhammed bin ʿAhmed el-Mûstazhir	Muhammed "el-Muktafî liʿEmr i’l-Lâh"	Ebû `Abd Allah	"el-Mûstazhir bi’l-Lâh"
32	Ebû’l-Muzaffer "el-Mûstencid bi’l-Lâh" Yûsuf bin Muhammed el-Muktafî	Yûsuf "el-Mûstencid bi’l-Lâh"	Ebû’l-Muzaffer	"el-Muktafî liʿEmr i’l-Lâh"
33	Ebû Muhammed "el-Mûstadhî biʿEmr i’l-Lâh" el-Hasan bin Yûsuf el-Mûstencid	El-Hasan "el-Mûstadhî biʿEmr i’l-Lâh"	Ebû Muhammed	"el-Mûstencid bi’l-Lâh"
34	Ebû’l-`Abbâs "en-Nâsır lî-Dîn i’l-Lâh" ʿAhmed bin el-Hasan el-Mûstâdhi	ʿAhmed "en-Nâsır lî-Dîn i’l-Lâh"	Ebû’l-`Abbâs	"el-Mûstadhî biʿEmr i’l-Lâh"
35	Ebû’n-Nâsır "ez-Zâhir biʿEmr i’l-Lâh" Muhammed bin ʿAhmed en-Nâsır	Muhammed "ez-Zâhir biʿEmr i’l-Lâh"	Ebû’n-Nâsır	"en-Nâsır lî-Dîn i’l-Lâh"
36	Ebû Câʿfer "el-Mûstensir bi’l-Lâh" el-Mansûr bin Muhammed ez-Zâhir	El-Mansûr "el-Mûstensir bi’l-Lâh"	Ebû Câʿfer	"ez-Zâhir biʿEmr i’l-Lâh"
37	Ebû Ahmed "el-Mûsta`sım bi’l-Lâh" `Abd Allâh bin el-Mansûr el-Mûstensir	`Abd Allâh "el-Mûsta`sım bi’l-Lâh"	Ebû Ahmed	"el-Mûstensir bi’l-Lâh"

KAHİRE - MEMLÛK ABBÂSÎLERİ NESLİ

#	Tam Adı	Adı + Lakâbı	Künyesi	Babası
1	Ebû’l-Kâsım ʿAhmed bin Zâhir "el-Mûstensir bi’l-Lâh es-Sânî"	ʿAhmed "el-Mûstensir bi’l-Lâh es-Sânî"	Ebû’l-Kâsım	"ez-Zâhir biʿEmr i’l-Lâh"
2	Ebû’l-`Abbâs ʿAhmed "el-Hâkim biʿEmr i’l-Lâh"	ʿAhmed "el-Hâkim biʿEmr i’l-Lâh"	Ebû’l-`Abbâs	İbn "ar-Râşid"
3	Ebû’r-Rabî` Sûleymân "el-Mûstekfî bi’l-Lâh"	Sûleymân "el-Mûstekfî bi’l-Lâh"	Ebû’r-Rabî`	İbn "el-Mûstekfî"
4	Ebû İshâk İbrâhîm "el-Vâsık"	İbrâhîm "el-Vâsık"	Ebû İshâk
5	Ebû’l-`Abbâs ʿAhmed "el-Hâkim biʿEmr i’l-Lâh es-Sânî"	ʿAhmed "el-Hâkim biʿEmr i’l-Lâh es-Sânî"	Ebû’l-`Abbâs
6	Ebû’l-Feth Ebû Bekir "el-Mû`tadid bi’l-Lâh"	Ebû Bekir "el-Mû`tadid bi’l-Lâh"	Ebû’l-Feth
7	Ebû `Abd Allâh Muhammed "el-Mûtevekkil ʿalâ ʾl-Lâh"	Muhammed "el-Mûtevekkil ʿalâ ʾl-Lâh"	Ebû `Abd Allâh
8	Ebû Hafs `Umar "el-Vâsık bi’l-Lâh es-Sânî"	`Umar "el-Vâsık bi’l-Lâh es-Sânî"	Ebû Hafs
9	Ebû Yahya Zekerîyâ' "el-Mûsta`sım bi’l-Lâh es-Sânî"	Zekerîyâ' "el-Mûsta`sım bi’l-Lâh es-Sânî"	Ebû Yahya
10	Ebû’l-Fadıl el-`Abbâs "el-Mûsta`in bi’l-Lâh"	el-`Abbâs "el-Mûsta`in bi’l-Lâh"	Ebû’l-Fadıl
11	Ebû’l-Feth Dâvud "el-Mû`tadid bi’l-Lâh es-Sânî"	Dâvud "el-Mû`tadid bi’l-Lâh es-Sânî"	Ebû’l-Feth
12	Ebû’r-Rabî` Sûleymân "el-Mûstekfî bi’l-Lâh es-Sânî"	Sûleymân "el-Mûstekfî bi’l-Lâh es-Sânî"	Ebû’r-Rabî`
13	Ebû’l-Bekâʾ Hamza "el-Kâ'im biʿEmr i’l-Lâh"	Hamza "el-Kâ'im biʿEmr i’l-Lâh"	Ebû’l-Bekâʾ
14	Ebû’l-Mehâsin Yûsuf "el-Mûstencid bi’l-Lâh"	Yûsuf "el-Mûstencid bi’l-Lâh"	Ebû’l-Mehâsin
15	Ebû’l-`Izz `Abd el-`Azîz "el-Mûtevekkil ʿalâ ʾl-Lâh es-Sânî"	`Abd el-`Azîz "el-Mûtevekkil ʿalâ ʾl-Lâh es-Sânî"	Ebû’l-`Izz
16	Ebû’s-Sabr Yaʿkûb "el-Mûstamsık bi’l-Lâh"	Yaʿkûb "el-Mûstamsık bi’l-Lâh"	Ebû’s-Sabr
17	Muhammed bin Yaʿkûb "el-Mûtevekkil ʿalâ ʾl-Lâh es-Sâlis"	Muhammed "el-Mûtevekkil ʿalâ ʾl-Lâh es-Sâlis"		Yaʿkûb "el-Mûstamsık"
	Yavuz Sultan Selim (Hâlifelik Osmanlı Devleti'ne devir oldu.)	I. Selim	Yavuz	II. Bayezid

Ayrıca bakınız: Memlûkler ile Kölemenler

Hâlifelik devirleri ve iktidarlık süreleri

Kaynakça

Özel