Açeler

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Açeler
(Sukèë Acèh)
سوكو اچيه
Flag of Aceh.svg
Açelerin bayrağı
Toplam nüfus
yaklaşık 4 milyon
Önemli nüfusa sahip bölgeler
Endonezya Endonezya y. 3.5 milyon
Malezya Malezya 80,000-120,000 [1]
Diller

Açece

Din

İslam

Açeler (Açece Sukèë Acèh سوكو اچيه), Endonezya'da, Sumatra'nın kuzeyinde yaşayan etnik grup. Nüfusları kabaca 4 milyon olarak tahmin edilen Açeler, Avustronezya (Malezya-Polinezya) ailesinden bir dil konuşurlar.

Geçmiş[değiştir | kaynağı değiştir]

Açeler, İS 500'den öncesine değin Hintli prenslerce yönetildiler. 13. yüzyılda takımadalarda İslam dinini benimseyen ilk halk oldular. 15. yy'ın sonlarında kurulan Açe Sultanlığı 20. yy'ın başlarına kadar varlığını korumuştur. Osmanlı padişahı Kanuni Sultan Süleyman'ın (1520-66) son zamanlarında, Açe sultanı Alaeddin, İstanbul'a Vezir Hüseyin'in başkanlığında bir elçi heyeti gönderdi. Açe elçileri, ülkelerine saldıran Portekizlilere karşı Osmanlılardan yardım istemek amacındaydılar. O sıralar Zigetvar Seferinde bulunan padişah öldüğünden, yerine geçen II. Selim tarafından kabul edildiler. 1568'de Sumatra'ya bir donanma ile sefer heyeti gönderildi. Gemilerden ikisinde top, tüfek gibi savaş malzemesi ve bunları kullanmayı öğretmekle görevlendirilen kişiler de vardı. Aralarında bilginlerinden Abdurrahman Efendi'nin de bulunduğu bir grup Türk, Aceh'te bir köy kurarak orada yerleştiler.

Açe Sultanlığı, 17. yüzyılda Portekizlileri kovduktan sonra Hollandalılar tarafından işgal edildiği 1904'e değin Kuzey Sumatra'ya egemen oldu. Hollandalılar Açelere hiçbir zaman tam anlamıyla başeğdiremediler.

Bugün Endonezya Cumhuriyeti'nin bir parçası olmalarına karşın gene de huzursuzlardır ve özel bir idari bölgede yönetilmektedirler. 2004 Hint Okyanusu depremi'nin en çok etkilenenler arasında Açeler de vardı.

Folklor[değiştir | kaynağı değiştir]

Resmi yapılarda ve varlıklı kişilerin konutlarında Batı etkisi açıkça göze çarpar. Bunun dışında, yüksek kazıklar üstüne oturtulmuş üç odalı yerli tip ahşap barınaklar yaygın durumdadır.

Soy kütüğünde hem ana, hem baba tarafı belirtilir. Evli çeft, gelinin ailesi ile birlikte oturur. Kadınların saygınlıkları yüksektir ve peçe takmazlar. Giysileri pantalon üzerine etek, bir ceket, eşarp ve çok sayıda takıdan oluşur. Erkekler ise ceket ya da üstlük ve oldukça bol pantalonlar giyerler.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]