3. Ordu (Osmanlı)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
3. Ordu
Battle of Sarikamis Enver Feldmann inspection 1914.png
Enver ve Feldmann ordu teftişinde
Etkin  ? –
5 Ağustos 1914-15 Ekim 1918
Ülke Osmanlı İmparatorluğu
Bağlılık Osmanlı Ordusu
Sınıfı Piyade
Tipi Ordu
Savaşları Kafkasya Cephesi (I. Dünya Savaşı)
Komutanları
Ünlü
komutanları
Hasan İzzet Paşa (Kasım – Aralık 1914)
Enver Paşa (Aralık 1914 – Ocak 1915)
Hafız Hakkı Paşa (Ocak – 12 Şubat 1915)
Mahmut Kamil Paşa (Şubat 1915 – Şubat 1916)
Vehip Paşa (Şubat 1916 – Haziran 1918)
Esat Paşa (Haziran – Kasım 1918)

Osmanlı Üçüncü Ordu başlangıçta Balkanlar'da kurulmuş ve daha sonra Osmanlı Devleti'nin Kuzey ve Doğu kısımlarını savunmuştur. Balkanlar'da olduğu sürede 1908 Yeni Türk Devrimi desteklemiş ve bu haraketin askeri kuvvetlerinin çekirdeğini oluşturmuştur. Başlangıçta Ordu merkezi Selanik'ti. I. Dünya Savaşı ile Erzurum Kalesi'ne taşındı. Karargahı Erzurum Suşehir içinde sonra Sivas şehri yakınlarına taşındı. Ünlü subaylarının arasında Enver Paşa ve Mustafa Kemal Atatürk vardır.

Birinci Dünya Savaşı sırasında Rus Kafkasya Ordusu, Ermeni Gönüllü Tugayları ve kendi sorumluluğu altında Ermeni milisleri ile savaştı. Bu dönemde Sarıkamış Savaşı ile ezici bir yenilgi aldı ayrıca Köprüköy ve Erzurum muharebelerinde toprak kaybetti. 1916 yılında artık saldırgan bir güç olarak etkisi yoktur. 1917 Rus Devrimi ile Rus Kafkasya Ordusu parçalandı ve bu ordunun talihi değişti. 1917-1918 Ermeni ulusal kurtuluş hareketi sonucu kurulan Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti ile Sardarapat'ta, Abaran'da ve Karakilise'de de savaşmıştır.

Düzen[değiştir | kaynağı değiştir]

1908 Savaş Düzeni[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Üçüncü Ordu
    • 5. Piyade Tümeni (Beşinci Fırka)
    • 6. Piyade Tümeni (Altıncı Fırka)
    • 17. Piyade Tümeni (On Yedinci Fırka)
    • 18. Piyade Tümeni (On Sekizinci Fırka)
    • 3. Süvari Tümeni (Üçüncü Süvari Fırkası)
    • Kale Topçu Taburu x 4
  • Üçüncü Ordu Redif Tümenleri (Tümen adı yerini gösterir)
    • 9. Manastır Yedek Piyade Tümeni (Dokuzuncu Manastır Redif Fırkası)
    • 10. Köprülü Yedek Piyade Tümeni (Onuncu Köprülü Redif Fırkası)
    • 11. Selanik Yedek Piyade Tümeni (On Birinci Selânik Redif Fırkası)
    • 12. Aydın Yedek Piyade Tümeni (On İkinci Aydın Redif Fırkası)
    • 28. Üsküp Yedek Piyade Tümeni (Yirmi Sekizinci Üsküp Redif Fırkası)
    • 29. Priştine Yedek Piyade Tümeni (Yirmi Dokuzuncu Pirştine Redif Fırkası)
    • 30. Prizren Yedek Piyade Tümeni (Otuzuncu Pirzerin Redif Fırkası)
    • 31. Serez Yedek Piyade Tümeni (Otuz Birinci Serez Redif Fırkası)
    • 32. Berat Yedek Piyade Tümeni (Otuz İkinci Berat Redif Fırkası)
    • 33. Görüce Yedek Piyade Tümeni (Otuz Üçüncü Görüce Redif Fırkası)
    • 34. Debre-i Bala Yedek Piyade Tümeni (Otuz Dördüncü Debre-i Bala Redif Fırkası)
    • 54. Gevgili Yedek Piyade Tümeni (Elli Dördüncü Gevgili Redif Fırkası)

1911 Savaş Düzeni[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1. Aşiret Süvari Tümeri, Erzurum
    • 39. Süvari Alayı, Eruzurum
    • 1. Aşiret Süvari Alayı, Erzurum
    • 2. Aşiret Süvari Alayı, Kiğı
    • 3. Aşiret Süvari Alayı, Varto
    • 4. Aşiret Süvari Alayı, Hınıs
    • 5. Aşiret Süvari Alayı, Hasankale
    • 6. Aşiret Süvari Alayı, Sivas
  • 2. Aşiret Süvari Tümeni, Kara Kilise
    • 24. Süvari Alayı, Kara Kilise
    • 7. Aşiret Süvari Alayı, Eleşkirt
    • 8. Aşiret Süvari Alayı, Kara Kilise
    • 9. Aşiret Süvari Alayı, Kara Kilise
    • 10. Aşiret Süvari Alayı, Kara Kilise
    • 11. Aşiret Süvari Alayı, Kara Kilise
    • 12. Aşiret Süvari Alayı, Tutak
    • 13. Aşiret Süvari Alayı, Diyadin
    • 14. Aşiret Süvari Alayı, Beyazıt
  • 3. Aşiret Süvari Tümeni, Erdiş
    • 25. Süvari Alayı, Erdiş
    • 15. Aşiret Süvari Alayı, Kop
    • 16. Aşiret Süvari Alayı, Erdiş
    • 17. Aşiret Süvari Alayı, Erdiş
    • 18. Aşiret Süvari Alayı, Saray
    • 19. Aşiret Süvari Alayı, Başkale
  • 4. Aşiret Süvari Tümeni, Mardin
    • 20. Süvari Alayı, Mardin
    • 20. Aşiret Süvari Alayı, Cezire-i İbn-i Ömer
    • 21. Aşiret Süvari Alayı, Mardin
    • 22. Aşiret Süvari Alayı, Mardin
    • 23. Aşiret Süvari Alayı, Viranşehir
    • 24. Aşiret Süvari Alayı, Siverek

1914 Savaş Düzeni[değiştir | kaynağı değiştir]

Komutanı Hasan İzzet Paşa (Ekim-Aralık 1914) ve Enver Paşa (Aralık 1914-Ocak 1915). Sarıkamış öncesi 118.660 asker aşağıdaki birimleri ve komutanlar altında oluşmuş.[1][2]

Sarıkamış öncesi: Bütün sahasında mevcut Jandarma kuvvetleriyle geri hizmetliler ve gayri muharip teşkilat dahil 190 bin asker 53.794 hayvandı. Bu mevcut içinde Nizamiye Birlikleri 83.000. asker, Yedek Birlikler 13.177 asker, Erzurum kalesi 13.383 asker, Nakliye Kolları 11.168 asker, Menzil Örgütü 5531 asker, depolar 10.081 asker, Jandarma sınır birlikleri 28.588 asker, ordu Karargahı 295 askerdi. Sarıkamış savaşı sonrasında, tüm silah ve ağır ekipman ve yaklaşık 20.000 asker kayıp.[3]

1915 Savaş Düzeni[değiştir | kaynağı değiştir]

Komutanı Hafız Hakkı Paşa (Ocak 12 - Şubat 1915) 1915 tifüsden Erzurumda öldü. Mahmut Kamil Paşa (Şubat 1915 - Şubat 1916) komutayı devraldı.

1915 yılında 3. Ordu gücü yavaş yavaş geri getirildi. Temmuz ayında Malazgirt'te Ruslara karşı bir zafer kazanmaya yetecek güce erişti. Osmanlı Çanakkale yüzünden 3. Ordu'ya yeterli insan gücü aktaramadı. Sarıkamış'tan sonra normal gücüne asla ulaşamadı. 1915 yılının sonbaharında 60.000 askeri vardı.[4]

1916 Savaş Düzeni[değiştir | kaynağı değiştir]

Komutan Vekili Vehip Pasha (Şubat 1916–Haziran 1918).

  • IX. Kolordu
    • 17. Piyade Tümeni
    • 28. Piyade Tümeni
    • 29. Piyade Tümeni
  • X. Kolordu
    • 30. Piyade Tümeni
    • 31. Piyade Tümeni
    • 32. Piyade Tümeni
  • XI. Kolordu
    • 18. Piyade Tümeni
    • 33. Piyade Tümeni
    • 34. Piyade Tümeni
    • 36. Piyade Tümeni
    • 37. Piyade Tümeni

1917 Savaş Düzeni[değiştir | kaynağı değiştir]

Komutanı Vehip Kaçı Paşa (Şubat 1916-Haziran 1918).

Orduda 1916 kışında büyük bir yeniden yapılanma oldu. 1917 başından, aşağıdaki gibi yeniden organize edildi

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Hinterhoff, Eugene (1.984). Ermenistan'da Kampanya. Marshall Cavendish Illustrated Encyclopedia of World War I, vol ii. 
  2. ^ Edward J. Erickson, Die kelimeler; Birinci Dünya Savaşı'nda Osmanlı Ordusu A History, (Greenwood Press, Westport, CT, ABD), 57.
  3. ^ Allen ve Paul Muratoff, Kafkas Battlefields, Türk tarihinde Wars-A History of Kafkas Sınır, 1828-1921, 288. ISBN 0-89839-296-9
  4. ^ ÇAR Allen ve Paul Muratoff, Kafkas Battlefields, Türk tarihinde Wars-A History of Kafkas Sınır, 1828-1921, 320. ISBN 0-89839-296-9