17 Aralık yolsuzluk ve rüşvet soruşturması

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(17 Aralık soruşturması sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara

17 Aralık soruşturması veya 2013 Türkiye Rüşvet Skandalı, Eylül 2012 ve Şubat 2013'teki bir dizi ihbarla başlayıp, 17 Aralık 2013 günü Cumhuriyet Savcısı Celal Kara'nın gözaltı talimatları ve ilgili mahkemelerin arama kararlarının yerine getirilmesi ile kamuoyunun duyduğu, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Organize Suçlarla Mücadele ve Mali Şube Müdürlüğü ekipleri tarafından gerçekleştirilen, aralarında iş adamları, bürokratlar, banka müdürü, çeşitli düzeyde kamu görevlileri ve 61. Türkiye Hükûmeti kabine üyesi dört bakan ile üç bakan çocuğunun olduğu kişiler hakkında "rüşvet, görevi kötüye kullanma, ihaleye fesat karıştırma ve kaçakçılık" suçlarını işledikleri iddiasıyla yürütülen soruşturmadır.

Soruşturmada, 16 Ocak 2014 tarihli HSYK kararı ile soruşturmayı başlatan Cumhuriyet Savcısı Celal Kara'nın görev yeri değiştirilmiş olduğundan, soruşturma diğer savcılar tarafından yürütülmüştür.

Soruşturma[değiştir | kaynağı değiştir]

Bazı kamu kurumlarına ve savcılığa yapılan rüşvet, görevi kötüye kullanma ve ihalelere fesat karıştırma ihbarı üzerine 13 Eylül 2012, 21 Eylül 2012 ve 14 Şubat 2013 tarihlerinde soruşturmalar başlatıldı.[1] Başsavcılık tarafından görevlendirilen Cumhuriyet Savcısı Celal Kara'nın talimatı üzerine, 17 Aralık 2013 tarihinde şüphelilerin ev ve işyerlerinde arama yapılarak ele geçirilen çeşitli eşya ve paralara el konuldu. Dönemin İçişleri Bakanı Muammer Güler'in oğlu Barış Güler, dönemin Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan'ın oğlu Kaan Çağlayan, dönemin Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar'ın oğlu Oğuz Bayraktar, işadamı Ali Ağaoğlu, Halkbank genel müdürü Süleyman Aslan ve Rıza Sarraf gözaltına alındı.[2][3]

İlerleyen günlerde soruşturma dosyasıyla ilgili bir takım bilgiler medyaya sızdı. Buna göre işadamı Rıza Sarraf'ın soruşturmanın kilit ismi olduğu, bürokraside dört bakan ile geliştirdiği ilişkiler ve rüşvet çarkı sayesinde kara para aklama, altın kaçakçılığı gibi bir takım suçlar işlediği öne sürüldü. Ayrıca soruşturmada üç bakan çocuğu hakkındaki suçlamaların, "rüşvet almaya ve vermeye aracılık etmek" olduğu iddia edildi.[4]

Soruşturma kapsamında gözaltına alınan 71 şüpheliden 24'ü çıkarıldıkları mahkemece tutuklandı, 38'i de adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı[5].

18 Aralık 2013'te İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, soruşturma dosyasının geniş olduğu ve fazla iş yükü gerektirdiği gerekçeleriyle, soruşturmaya ek 2 savcı daha atadı ve savcılar arasındaki herhangi bir ihtilaf durumunda soruşturmaya ilişkin kararların 2'ye 1 çoğunlukla alınması talimatını verdi.[6]

Şüpheliler arasında bulunan İçişleri Bakanı Muammer Güler, Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan, Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar ve Avrupa Birliği Bakanı Egemen Bağış hakkında cezai kovuşturma yapılabilmesi için hazırlanan fezlekeler, TBMM'ye gönderilmek üzere Adalet Bakanlığı'na sunuldu.[7]

25 Aralık'ta Savcı Muammer Akkaş yolsuzluk ve rüşvet iddiasıyla başlattığı soruşturma kapsamında Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın oğlu Bilal Erdoğan'ı şüpheli sıfatıyla ifadeye çağırmak üzere bir belge hazırladı.[8] Ancak, Emniyet Müdürü Selami Altınok, gözaltı ve arama talimatını, gerekçe ve delillerinin yetersizliği nedeniyle geri çevirdi.[9] Yeni atanan İçişleri Bakanı Efkan Ala'nın, Erdoğan'ların evinin çevresine Özel Tim yerleştirerek olası gözaltına almaları engellediği basına yansıdı.[10]

Tutuklanan şüpheliler, 28 Şubat 2014'te serbest bırakıldı[11]. "Hükümet yargıyı kendine bağladı" yorumları yapılan tahliyelerle ilgili olarak Başbakan da "adalet yerini buldu" şeklinde açıklamada bulundu[12].

Tepkiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Başlatılan soruşturmaya Bakan, bürokrat ve kamuoyunun yakından tanıdığı kişilerin adları karıştığından, özellikle ilk günlerde kamuoyunda ve Türk ekonomisinde deprem etkisi izlendi. Borsada sert düşüşler yaşanırken dolar ve avro yükseldi.[13][14] Bilhassa gözaltı görüntülerinin, özellikle de şüphelilerin evlerinde ele geçirilen yüksek miktarlardaki paraların görüntülerinin medyaya sızmasıyla adı geçen Bakanlar ve Hükümet eleştirilerin odağına oturdu.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan başlatılan soruşturmayı, hükümeti ve ekonomiyi zor duruma düşürmek amacıyla yapılan bir operasyon olarak nitelendirdi ve gözaltıların seçime az bir zaman kala yapılmasına dikkat çekti. Ayrıca kısa süre önce Gülen Hareketi'yle, dershaneler hakkında yapılacak olan düzenleme sebebiyle gerginlik yaşayan hükümet, soruşturmaların bu gerginlikle ilgili olduğunu ve Yargı ile Emniyet'te bulunan Gülen hareketine bağlı personel tarafından, yine Gülen Hareketi'nden gelen talimat üzerine bu soruşturmanın başlatıldığını iddia etti.[15][16]

İlerleyen günlerde, soruşturmanın bir siyasi operasyon olduğunu iddia eden ve kendi oy tabanında bulunan Gülen Hareketini hedef gösteren hükümet yetkilileri, hareketin yürütme ve yargı içine sızdığını ve bir "paralel devlet" hüviyetini aldığını iddia etti. Gözaltıların başlamasından kısa süre sonra da, iddia edilen paralel devlet yapılanmasına önlem gerekçesiyle Emniyet'te, Yargı'da ve TİB, TRT, BDDK gibi bazı kamu kurumlarında birçok personel görevden alındı veya personelin görev yeri değiştirildi.[17][18][19][20] Hükümet, soruşturmanın gizliliği prensibinin hiçe sayılarak soruşturma bilgilerinin basına sızdırılmasını da eleştirdi.[kaynak belirtilmeli]

Gülen Hareketi adına yapılan açıklamalardaysa hükümetin kendilerini hedef göstermesi eleştirildi. Hükümetin, soruşturma sebebiyle bozulan siyasi gücünü korumaya yönelik bir komplo teorisi çabasında olduğu, soruşturmalarla hiçbir ilgilerinin olmadığı ve şayet iddia edildiği şekilde bir paralel devlet yapılanması varsa, üzerine gidilmesinin gerekli olduğu ifade edildi. Ayrıca kamudaki görevden alma, görev yeri değişiklikleri ve meslekten ihraçların hukuka aykırı olduğu ve mensuplarına yönelik bir "cadı avı" hüviyetine büründüğü iddia edildi.[21][22][23] Başbakan Erdoğan, katıldığı bir mitingde bu iddiayı "ihanet edenlerin görevlerini değiştirmek cadı avıysa, biz bu cadı avını yapacağız, bunu da bilin" şeklinde yanıtladı.[24]

5 Ocak'ta medyada yer alan ve bir MİT belgesine dayandırılan habere göre, söz konusu bakanlarla Rıza Sarraf'ın ilişkide olduğu ve bunun hükümeti güç duruma düşürebileceği MİT tarafından sekiz ay önce Başbakan'a rapor edilmişti. [25].

Soruşturmanın ardından Gezi Dayanışması ve sendikalar tarafından protesto eylemleri düzenlenmiştir.

İçişleri Bakanlığı'nca, savcılığın gözaltı ve mahkemenin arama kararlarını yerine getiren adli kolluk amir ve memurlarının önemli bir kısmının görev yerleri değiştirildi, görevden alındı veya meslekten ihraç edildi[26]. 29 Ocak 2014'te soruşturma savcısı Celal Kara[27], 11 Şubat 2014 tarihli HSYK kararnamesi ile de, soruşturma iznini veren İstanbul Cumhuriyet Başsavcıvekili Zekeriya Öz'ün aralarında bulunduğu 166 hâkim ve savcının görev yeri değiştirildi.[28]

Celal Kara 16 Ocak 2015'de soruşturma nedeniyle açığa alındı. Kara, 24 Ocak 2014'de Can Dündar ile yaptığı söyleşide Rıza Sarraf'ın lider sıfatıyla örgütün faaliyetleri kapsamındaki tüm suçlardan sorumlu olduğunu, polis fezlekelerinde ve Meclis’e yollanan bilgi notunda yer almasa da dönemin başbakanı Erdoğan'ın da işin içinde olduğunu düşündüğünü söyledi: "Dönen işlerin Başbakan’dan habersiz, bilgisiz ve izinsiz dönmesine imkân ve ihtimal yok. Telefon konuşmalarına, aralarındaki diyaloglara bakınca kesinlikle diyorsunuz ki, perde arkasından bu işlere yol ve izin veren, Başbakan’dır."[29]

İstifalar ve kabine değişikliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Egemen Bağış Avrupa Birliği Bakanlığı görevinden alındı. İçişleri Bakanı Muammer Güler, Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan, Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar bakanlık görevlerinden istifa ettiler. Bayraktar ayrıca yaptığı bir açıklamayla, Başbakanı eleştirerek milletvekilliğinden de istifa ettiğini duyurdu:

Soruşturma dosyasında var olan ve onaylanan imar planlarının büyük bir bölümü Sayın Başbakan'ın talimatıyla yapıldı. Bu minval üzere bakanlıktan ve milletvekilliğinden istifa ettiğimi açıklıyorum. Bu milleti ve vatanı rahatlatmak için sayın Başbakan'ın istifa etmesi gerektiğine inandığımı ifade ediyor, yüce milletime saygılar sunuyorum[30]

AK Parti milletvekilleri İdris Naim Şahin, Erdal Kalkan, Ertuğrul Günay, Hasan Hami Yıldırım ve Haluk Özdalga partiden istifa etti. Yine AK Parti milletvekilleri Hakan Şükür ve İdris Bal da soruşturma öncesi yaşanan dershane tartışması sırasında istifa etmişti.

İstifa edenler İstifa öncesi görevi İstifa sonrası durumu
Egemen Bağış Avrupa Birliği Bakanı ve AK Parti milletvekili AK Parti milletvekili
Muammer Güler İçişleri Bakanı ve AK Parti milletvekili AK Parti milletvekili
Erdoğan Bayraktar Çevre ve Şehircilik Bakanı ve AK Parti milletvekili AK Parti milletvekili
İdris Naim Şahin AK Parti milletvekili Bağımsız milletvekili
Zafer Çağlayan Ekonomi Bakanı ve AK Parti milletvekili AK Parti milletvekili
Erdal Kalkan AK Parti milletvekili Bağımsız milletvekili
Ertuğrul Günay AK Parti milletvekili Bağımsız milletvekili
Hasan Hami Yıldırım AK Parti milletvekili Bağımsız milletvekili
Haluk Özdalga[31] AK Parti milletvekili Bağımsız milletvekili
İdris Bal[32] AK Parti milletvekili Bağımsız milletvekili
Muhammed Çetin[33] AK Parti milletvekili Bağımsız milletvekili
Ahmet Öksüzkaya[34] AK Parti milletvekili Bağımsız milletvekili

HSYK yapısında değişiklik[değiştir | kaynağı değiştir]

Soruşturmaları "siyasi bir operasyon" olarak nitelendiren hükümet, çok tartışmalı bir sürecin ardından HSYK'nın yapısında değişiklik öngören bir yasa çıkarttı. Düzenlemeyle HSYK bünyesinde Adalet Bakanı'na hakim, savcı ve adalet müfettişlerinin atanması, disiplin soruşturmaları, vb birçok konuda geniş yetkiler verildi. Ayrıca düzenleme HSYK Kurullarının yapısında değişiklik öngörüyordu ve düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle yönetim ve denetim kurulları ile Adalet Akademisi üyelerinin görevlerine son verilmesini içeriyordu.

Yeni durum kamuoyunun büyük bir bölümü tarafından "hükümet yargıyı kendine bağladı" şeklinde yorumlandı. AB Komisyonu da hükümeti, atılan adımın "hukuk devleti" ve "kuvvetler ayrılığı" ilkelerine uymadığı gerekçeleriyle eleştirdi. Ayrıca HSYK Başkanvekili Ahmet Hamsici, 66 sayfalık bir açıklama yaparak, değişikliğin Anayasa'ya aykırı olduğunu söyledi.

Anayasa Mahkemesi, bu düzenlemenin Anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle yapılan iptal başvurusu üzerine, 11 Nisan 2014'te verdiği kararla, düzenlemenin Adalet Bakanı'na verdiği olağanüstü yetkileri Anayasaya aykırı bularak iptal etti[35].

TBMM Soruşturma Komisyonu ve Yüce Divan oylaması[değiştir | kaynağı değiştir]

17 Aralık sürecinden sonra istifa eden ya da görevden alınan bakanları araştırmak üzere 5 Mayıs 2014'te TBMM'de 15 kişilik bir komisyon kuruldu. 9 AKP, 4 CHP, 1 MHP ve 1 HDP'li üyesi olan komisyon 5 Ocak 2015'e kadar çalıştı.

5 Ocak 2015'te Komisyon Başkanı Hakkı Köylü başkanlığında son kararın verilmesi için toplanıldı ve yaklaşık üç saat süren oylama aşamasından sonra dört eski bakanın Yüce Divan'a gönderilmesine gerek görülmedi. Komisyonda bulunan 9 Ak Partili üyenin tümü dört bakanın Yüce Divan'a gönderilmemeleri yönünde, geri kalan 4 CHP ve 1 MHP'li üye ise gönderilmeleri yönünde oy kullanmıştır. Komisyonun tek HDP'li üyesi olan Bengi Yıldız komisyonun çalışmalarına getirilen yayın yasağını ve komisyonun sağlıklı şekilde işlemediğini[36] öne sürerek komisyondan ayrılmıştı. Haklarında yolsuzluk iddiaları bulunan dört eski bakanın açıklanamayan gelir artışlarını[37] ve TİB tarafından yasal olarak kayıt altına alınmış tapeleri[38] inceleyen komisyon gerekçeli kararını sonra açıklamak üzere, suçlanan bakanların Yüce Divan'da yargılanmasının gerekmediğini bildiren bir karar aldı.[39] Yedi ay çalışan komisyonun aldığı karar TBMM Genel Kurulu'na ulaştırılarak karar tartışmaya açıldı ve oylamanın sonucunda nihai karar alındı. Komisyon kararı öncesinde Sağlık Bakanı Mehmet Müezzinoğlu anayasal olarak hukukla uğraşan en yüksek mahkeme konumundaki Anayasa Mahkemesi'nin güvenilmez ve tuzak kuran bir unsur olduğunu, eğer yolsuzluk yapılmış ise Ak Parti'nin bunu kendi içerisinde çözeceğini belirtmiştir.[40]

Mecliste yapılan oylama sonucu bakanların Yüce Divan'a gitmemeleri yönünde karar çıktı.[41]

Suçlanan bakanlar yargılansınlar mı?
Komisyon üyeleri[42] Parti Oy
Hakkı Köylü AKP Hayır
Mustafa Akış AKP Hayır
Yusuf Başer AKP Hayır
Kemal Şerbetçioğlu AKP Hayır
Bilal Uçar AKP Hayır
İlknur İnceöz AKP Hayır
Ayşe Türkmenoğlu AKP Hayır
İsmet Su AKP Hayır
Yılmaz Tunç AKP Hayır
Rıza Türmen CHP Evet
Erdal Aksünger CHP Evet
Haluk Eyidoğan CHP Evet
Namık Havutça CHP Evet
Mesut Dedeoğlu MHP Evet
Bengi Yıldız HDP -

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan açıklama". Zaman. 18 Aralık 2013. http://www.zaman.com.tr/gundem_istanbul-bassavciligindan-aciklama_2185156.html. Erişim tarihi: 18 Ocak 2014. 
  2. ^ "İşte gözaltına alınan isimler!". Habertürk. 17 Aralık 2013. http://www.haberturk.com/gundem/haber/904362-iste-gozaltina-alinan-isimler. Erişim tarihi: 22 Aralık 2013. 
  3. ^ "Üç bakanın oğlu gözaltında". Hürriyet. 17 Aralık 2013. http://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/25378920.asp. Erişim tarihi: 22 Aralık 2013. 
  4. ^ "Kronoloji: Yolsuzluk ve rüşvet operasyonu". El Cezire. 31 Ocak 2014. http://www.aljazeera.com.tr/kronoloji/kronoloji-yolsuzluk-ve-rusvet-operasyonu. Erişim tarihi: 5 Şubat 2014. 
  5. ^ "Yolsuzluk operasyonunda 24 kişi tutuklandı". Hürriyet. 21 Aralık 2013. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/25412946.asp. Erişim tarihi: 18 Ocak 2014. 
  6. ^ "Operasyonu başlatan savcı Celal Kara devredışı kaldı". Radikal. 20 Aralık 2013. http://www.radikal.com.tr/turkiye/operasyonu_baslatan_savci_celal_kara_devre_disi_kaldi-1167112. Erişim tarihi: 18 Ocak 2014. 
  7. ^ "Dört eski Bakan hakkındaki fezlekeler Adalet Bakanlığı'na ulaştı". Radikal. 10 Ocak 2014. http://www.radikal.com.tr/turkiye/dort_eski_bakan_hakkindaki_fezlekeler_adalet_bakanligina_ulasti-1170265. Erişim tarihi: 18 Ocak 2014. 
  8. ^ İşte Bilal'in ifade çağrısı!
  9. ^ Kelepçe ihanetini Bakan Ala'nın hamlesi bozdu
  10. ^ Efkan Ala, Bilal Erdoğan’ı 25 Aralık’ta ‘vur’ emriyle korumuş!
  11. ^ "Reza Zarrab ve Bakan çocukları tahliye edildi". Hürriyet. 28 Şubat 2014. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/25912625.asp. Erişim tarihi: 11 Mart 2014. 
  12. ^ "Başbakan Erdoğan'dan tahliye yorumu: Adalet yerini buldu". Samanyolu Haber. 28 Şubat 2014. http://www.samanyoluhaber.com/politika/Basbakan-Erdogandan-tahliyeler-icin-ilk-yorum/1042778/. Erişim tarihi: 11 Mart 2014. 
  13. ^ "Borsada deprem... Operasyon bazı hisseleri kötü etkiledi". Hürriyet. 18 Aralık 2013. http://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/25383748.asp. Erişim tarihi: 21 Ocak 2014. 
  14. ^ "Borsada düşüş yeni günde de devam ediyor". Haber7. 27 Aralık 2013. http://ekonomi.haber7.com/piyasalar/haber/1110113-borsada-dusus-yeni-gunde-de-devam-ediyor. Erişim tarihi: 21 Ocak 2014. 
  15. ^ "Erdoğan: İninize gireceğiz". Ntvmsnbc. 21 Aralık 2013. http://www.ntvmsnbc.com/id/25487330/. Erişim tarihi: 21 Ocak 2014. 
  16. ^ "Olaylar dershane sürecinin devamıdır". Ak Parti Resmi Websitesi. 27 Aralık 2013. https://www.akparti.org.tr/site/haberler/olaylar-dershane-surecinin-devamidir/57205. Erişim tarihi: 21 Ocak 2014. 
  17. ^ "Emniyet Genel Müdürlüğü’nde deprem". Hürriyet. 15 Ocak 2014. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/25572108.asp. Erişim tarihi: 21 Ocak 2014. 
  18. ^ "TRT'de deprem". Haber Türk. 17 Ocak 2014. http://www.haberturk.com/medya/haber/913457-trtde-deprem. Erişim tarihi: 21 Ocak 2014. 
  19. ^ "TİB'de tüm daire başkanları görevden alındı". Haber7. 17 Ocak 2014. http://www.haber7.com/guncel/haber/1117810-tibde-tum-daire-baskanlari-gorevden-alindi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2014. 
  20. ^ "BDDK Başkan Yardımcısı ve iki daire başkanı görevden alındı". Radikal. 17 Ocak 2014. http://www.radikal.com.tr/ekonomi/bddk_baskan_yardimcisi_ve_iki_daire_baskani_gorevden_alindi-1171307. Erişim tarihi: 21 Ocak 2014. 
  21. ^ "Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı'ndan Kamuoyuna Açıklama". Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı. 30 Aralık 2013. http://www.gyv.org.tr/Aciklamalar/Detay/112/20131230Gazeteciler%20ve%20Yazarlar%20Vakf%C4%B1n%C4%B1n%20Son%20Geli%C5%9Fmeler%20%C3%9Czerine%20Kamuoyu%20A%C3%A7%C4%B1klamas%C4%B1. Erişim tarihi: 21 Ocak 2014. 
  22. ^ "GYV Başkanı Mustafa Yeşil'den son dakika açıklaması". Bugün. 14 Ocak 2014. http://gundem.bugun.com.tr/urperten-iddia-haberi/931942. Erişim tarihi: 21 Ocak 2014. 
  23. ^ "Ekrem Dumanlı'dan önemli açıklamalar". Aktif Haber. 17 Ocak 2014. http://www.aktifhaber.com/ekrem-dumanlidan-onemli-aciklamalar-920080h.htm. Erişim tarihi: 21 Ocak 2014. 
  24. ^ "'Cadı avıysa cadı avı'". Haber Türk. 11 Mayıs 2014. http://www.haberturk.com/gundem/haber/947328-cadi-aviysa-cadi-avi-. Erişim tarihi: 12 Ekim 2014. 
  25. ^ "MİT 8 ay önce yazmış: Bakanların Zarrab'la ilişkisi ortaya çıkarsa". T24. 5 Ocak 2014. http://t24.com.tr/haber/8-ay-onceki-mit-raporu-bakanlarin-zarrabla-iliskisi-ortaya-cikarsa/247680. Erişim tarihi: 12 Mart 2014. 
  26. ^ "'17 Aralık Operasyonu'nun mimarı polislere ihraç". Radikal. 29 Mayıs 2014. http://www.radikal.com.tr/turkiye/17_aralik_operasyonunun_mimari_polislere_ihrac-1194467. Erişim tarihi: 03 Haziran 2014. 
  27. ^ "17 Aralık dosyası 2 savcıdan alındı". Hürriyet. 29 Ocak 2014. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/25691274.asp. Erişim tarihi: 11 Mart 2014. 
  28. ^ "Zekeriya Öz, Bolu'ya atandı". CNN Türk. 11 Şubat 2014. http://www.cnnturk.com/haber/turkiye/zekeriya-oz-boluya-atandi. Erişim tarihi: 11 Mart 2014. 
  29. ^ http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/turkiye/195899/_1_numara__Erdogan_di.html '1 numara' Erdoğan'dı]
  30. ^ "Erdoğan Bayraktar istifa etti". Hürriyet. 25 Aralık 2013. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/25440241.asp. Erişim tarihi: 5 Şubat 2014. 
  31. ^ http://www.hurriyet.com.tr/gundem/25453489.asp
  32. ^ http://www.posta.com.tr/siyaset/HaberDetay/AK-Parti-Milletvekili-Idris-Bal-Istifa-etti.htm?ArticleID=206741
  33. ^ http://www.hurriyet.com.tr/gundem/25707298.asp
  34. ^ http://www.samanyoluhaber.com/politika/AKPli-vekil-istifa-etti/1046606/
  35. ^ "HSYK Kanununda Adalet Bakanına verilen yetkiler iptal edildi". CNN Türk. 11 Nisan 2014. http://www.cnnturk.com/haber/turkiye/hsyk-kanununda-adalet-bakanina-verilen-yetkiler-iptal-edildi. Erişim tarihi: 13 Nisan 2014. 
  36. ^ http://www.aydinlikgazete.com/m/?id=57613
  37. ^ http://www.gazetecileronline.com/newsdetails/15863-/GazetecilerOnline/dort-bakanin-malvarliginda-aciklanamayan-artislar
  38. ^ http://turkiyetimes.net/yolsuzluk-tapeleri-montaj-degil-tib-kayitlari-ortaya-cikti-2681
  39. ^ http://www.hurriyet.com.tr/gundem/27898210.asp
  40. ^ http://t24.com.tr/haber/muezzinoglu-anayasa-mahkemesi-bize-tuzak-kuran-sistemin-ana-unsurudur,282543
  41. ^ En kuvvetli Ret Bayraktar'a
  42. ^ "Yolsuzluğu Araştırma Komisyonu’nda yer alacak isimler belirlendi". imctv. http://www.imctv.com.tr/2014/07/08/29370. Erişim tarihi: 5 Ocak 2015. 
  43. ^ Gülümhan Gülten (8 Ocak 2014). "Bakanlıkta "McCarthy" sendromu yaşanıyor". Vatan. http://haber.gazetevatan.com/gorevden-almak-zorundayim/599071/1/gundem. Erişim tarihi: 8 Ocak 2014.