Şirk

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Şirk, Arapça kökenli bir kelime, İslam'da tanrıya ortak kılma anlamına gelir. Kuran'a göre en önemli iman meselesi olan şirk, Allah'a ortak koşmak, bir şeye veya din bilginlerine, şahısa ilahi özellikler atfetmek anlamına gelir. Şirk eyleminde bulunanlar müşrik olarak isimlendirilir.

İslam akait felsefecileri olan kelamcılar yaratılmış olanların, Kadir'i mutlak olan Allah'ın sıfatlarından gaybı bilme, yaratma, alemde tasarruf etme, hidayete erdirme ve saptırma gibi özelliklerin başka insanlara, tanrılara, melek, cin, şeytan vs. ye atfını şirk olarak nitelendirirler.

Bunun tersi bir kavram olan Antropomorfizm ise Allah'a uluhiyete uygun olmayan vasıflar atfedilmesidir. Bu kapsamda kelamcılar Kur'anda geçen antropomorfik ifadelerin mecaz anlatımlar olduğunu iddia ederler ve tevil ederler.

Kur'an ayetlerinde şirk kavramı[değiştir | kaynağı değiştir]

Kur'ana göre Allah'a şirk koşmak günahların en büyüğüdür.

"De ki: 'Allah doğru söyler. Hepiniz İbrahim'in yoluna tertemiz olarak uyun. O, müşriklerden değildi.'"(Al-i İmran Suresi, 95)

''Onların çoğu şirk koşmadan Allah'a iman etmezler'' (Yusuf suresi, 106)

''Doğrusu Allah, kendisine ortak koşulmasını asla affetmez. Ondan başkasını ise, dilediği kimseler için bağışlar ve mağfiret buyurur. Her kim Allah'a şirk koşarsa gerçekten pek büyük bir günah ile iftira etmiş olur.'' (Nisa suresi, 48)

''Allah'ın yanında hahamlarını ve din bilginlerini/rahiplerini de rabler edindiler. Meryem oğlu Mesih'i de öyle. Oysa kendilerine, tek olan Allah'tan başkasına ibadet etmemeleri emredilmişti. İlah yok o tek Allah'tan başka. Onların ortak koştuklarından arınmıştır o.'' (Tevbe suresi, 31)

Şirkin çeşitleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Şirkin çeşitleri konusunda bazı yorumlar yapılmıştır;

  1. Şirk-i istiklâl: Düalist, ikici, Tanrı anlayışı bu kapsamda değerlendirilir. Zerdüştçülük ve Manihaizm dinlerinde kötülük yüce ve tek tanrıya yakıştırılamadığı için, kötü ve karanlık işler ikinci bir tanrıya atfedilir.
  1. Şirk-i teb'iz: Allah'ı bir bütünün parçası kabul etmektir. Teslis inancı bu kapsamda değerlendirilmiştir.
  1. Şirk-i esbâb: Dışsal etkiyi ret eden, evrensel oluşumları, maddenin ve evrenin kendi iç dinamikleriyle açıklayan anlayış, inananlarca bu kapsamda değerlendirilmiştir.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]