Şeref Han

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Şeref Han

Şeref Han ya da Şerefhan Bitlisi (Kürtçe: Şerefxanê Bedlîsî, Farsça: شرف‌خان ya da شرف‌خان بدلیسی; d. 1543, Kum - 1599? Bitlis), Kürt siyasetçi. Şerefname'nin yazarı.

1543'te Kum'da Rojkan Aşiretinden eski Emir Şemsettin'in oğlu olarak doğdu. Ölüm tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Şemsettin Şeref Han doğmadan 8 yıl önce emirlikten azlederek Safevilere sığınmıştır. 8 yaşındayken babası tarafından Tebriz'e gönderilerek I. Tahmasp'ın oğulları ile birlikte Has Harem'de okumuştur.

12 yaşındayken Şirvan eyaletinde bulunan Mahmudabad ve Salyan hükümdarı (hakim) olarak atandı, daha sonra Şirvan eyaleti diger bölgelerinde hükümdarlık yaptı, II. İsmail tarafından İran'dakı Kürtlerin hükmüdarı (emir-al-umara) olarak atandı, fakat bu görevinden alındı ve Nahçıvan hükümdarı oldu. 1578 yılında başlayan Osmanlı-İran Savaşı'ndan sonra Osmanlılara sığındı.[1]

1597'de 53 yaşına geldiğinde hanlık ve hükümdarlığını oğlu Ebul Meali Şemsettin'e bırakıp tarihiyle ilgilenmeye başlamış ve Şerefname eserini yazmıştır.

Şerefname Arka Kapak Yazısı[değiştir | kaynağı değiştir]

Tarihsel ihtişamlarına tanıklık eden üstün nitelikli eserlerle anıları en uzak geleceğe aktarılanlar vardır; örneğin Mısırlılar gibi; onların anayurdu aynı zamanda felsefenin de beşiği olarak kabul edilir. Yunanlar ve Romalılar gibi başka uluslar da sanat ve bilimdeki ilerlemeleriyle, yasaları ve politik kurumlarıyla bizim hayranlığımızı kazanmışlardır. Tarihin bize büyük kahramanlık olarak sunduğu her şeyde onların adı geçer.

Ayrıca yalnızca yıkıcı dehalarıyla ve kana susamış, yağmacı ordularının ayakları altında ezilen bütün ülkelere uyguladıkları kıyımlarla bilinen uluslar da vardır: Atılla komutasındaki Hunlar ile ünlü fatihleri Cengiz Han ve Batu önderliğinde muzaffer olarak geçtikleri geniş topraklarda kanlı izler bırakan Moğollar ya da Tatarlar böyle uluslardı.

Öte yandan, bu kötü üne sahip olmadan, savaşçı dehalarıyla ve onlara birçok Asya ve Afrika ülkesini yönetme onuru kazandıran bazı büyük komutanlarının yiğitlikleriyle ayrıcalıklı bir yer edinen uluslar da vardı; Kürtler böyleydi işte. Perslerin Herkülü olarak adlandırılan Rüstem'in destansı kahramanlıklarıyla ve ikinci Haçlı Ordusu'nun Avrupalı kahramanları, Philippe Auguste'ler, Aslan Yürekli Richard'lar, Luzinyen'ler ve Hristiyanlık tarihinde parlak yerlerini almış birçok başka savaşçı arasında adları geçen Saladin ya da Selahaddin ve onun saygıdeğer kardeşi Melik Adil'in yüksek başarıları aracılığıyla Kürtler'in adı ünlenmişti.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ И. П. Петрушевский. Очерки по истории феодальных отношений в Азербайджане и Армении в XVI — начале XIX вв.