Şabanözü

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Şabanözü, Çankırı sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Şabanözü
—  İlçe  —
Çankırı İdari Bölümler Haritası
Çankırı İdari Bölümler Haritası
Türkiye'de yeri
Türkiye'de yeri
Ülke Türkiye
İl Çankırı
Coğrafî bölge İç Anadolu
Yönetim
 - Kaymakam Cuma ÇOTU
 - Belediye başkanı Mustafa KARAKAYA
Yüzölçümü
 - Toplam 605 km2 (233,6 mi2)
Rakım 1.100 m (3.609 ft)
Nüfus (2013)[1]
 - Toplam 10,891
 - Kır 2,734
 - Şehir 8,157
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
Posta kodu 18650
İl alan kodu 376
İl plaka kodu 18
İnternet sitesi: http://www.sabanozu.bel.tr

Şabanözü Çankırı iline bağlı bir ilçedir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Tarihinin çeşitli devrelerinde Gasgaslar, Hititler, Makedonyalılar, Paflagonyalılar, Galatlar,Romalılar ve Bizanslıların idaresinde kalan Çankırı´da yerleşim yeri olarak Şabanözü´nden ilk defa Paflagonyalılar zamanında MÖ 217 -117 yılları arasında söz edilmektedir.

1071 Malazgirt zaferi ile Çankırı bölgesi de Karatekin Bey tarafından fethedilmiş ve bu bölge Danişment topraklarına katılmıştır. Daha sonraki dönemlerde sırasıyla, Çankırı ile birlikte, Şabanözü; Selçuklular, Çobanoğulları, Candaroğulları ve İsfendiyaroğulları beylikleri idaresine geçmiştir. Daha sonraları Osmanlı İmparatorluğu toprakları arasında kalan ve hiç düşman işgaline uğramayan Şabanözü, Cumhuriyetin ilanı ile bugünkü ülke sınırları içerisinde yer almıştır.

Şabanözü 1944 yılında ilçe merkezi olmuştur. İlçe olarak kurulduğunda, bugünkü Orta ilçesi kendisine bağlı bir nahiye halinde idi ve 57 köyü mevcuttu. 1959 yılında Orta bucağı ilçe haline getirilince, Şabanözü'ne bağlı 26 köy kalmıştır. Daha sonraki yıllarda, Meşeli, Sarısu, Demirci ve Kösrelik köyleri; Ankara İli Çubuk İlçesine bağlanmıştır. Halen iki beldesi ve 19 köyü mevcuttur.

Etimolojisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Coğrafi bilgiler[değiştir | kaynağı değiştir]

İç Anadolu Bölgesi, Orta Kızılırmak sınırları içinde, Çankırı il Merkezi´nin güney-batısında, Aydos-Eldivan Dağları arasında, Sanı Deresi Vadisi´nde Müsellim, Taşlıtepe, Sarımsakçı, Evliya Tepeleri arasında kurulmuştur. İlçenin güneyindeki düzlük ileride oldukça geniş bir ova oluşturur. Kuzeyde Kurşunlu, batıda Orta, Çubuk ve Kalecik, doğuda Çankırı Merkez İlçe ve Eldivan ilçeleri ile çevrelenmiştir.

İlçe İç Anadolu Bölgesi ile Kuzey Anadolu Bölgelerini birbirinden ayıran Köroğlu Dağ silsilesinin güneyinde yer almıştır. Bu nedenle Karadeniz´in ılıtıcı etkisine kapalıdır. Bu konumu nedeniyle iklimi karasaldır. Yörede kışlar soğuk, uzun ve karlıdır. İlkbahar kısa sürelidir ve hemen yaz başlar. İlçede yazın ısı 36 derece ile 28 derece, kışın ise 7 derece ile 11 derece arasındadır. Yıllık maksimum yağış 591 mm^3'dir. Yaz ve kış mevsimlerinde dağ ve vadi meltemleri sıkça görülür. Şiddetli rüzgarlara pek rastlanmaz.

594 kilometrekare yüz ölçümlüdür. Deniz seviyesinden yüksekliği 1.100 metredir. İlçe, volkanik kayalardan Aglomera Bazalt andezitten oluşan yamaçlarda ve Sanı deresinde kurulmuştur. Kurşunlu, Çerkeş, ılgaz deprem kuşağı içinde bulunur. 1943 depreminde hasar görmüştür.Saha, iç Anadolu´nun yüksek platolarından Kuzey-Anadolu sıra dağlarına geçiş bölgesinde yer almaktadır. Kuzeybatıda Dumanlı ve Elden, batıda Yıldırım ve Aydos, doğuda Eldivan, kuzeydoğuda Sanı en önemli yükselti ve dağlarıdır. Yükseltileri 1800-1950 metre arasındadır. Çankırı ile irtibatı sağlayan Arapboğazı geçidi ise başlıca geçit olarak sayılır. Önceki yıllarda yaylalarda büyük çapta yaz süresince kalınabilecek yayla evlerinin ve hayvan barınaklarının bulunduğu bilinmektedir. Ancak göç nedeniyle nüfusun hızla azalması ile birlikte yaylacılık ta yok denecek kadar azalmıştır.Tatlı meyilli hafif dalgalı yamaçları arasındaki vadilerde oluşan akarsulardan, Çubuk istikametine akan ve ilçenin Kamış Köyü yakınlarındaki Sanı Dağı eteklerinden doğan Sanı Çayı ilçenin ortasından geçer. Gündoğmuş Köyü yakınlarından kaynaklanan Terme Çayı, Sanı Çayı ile birleşerek ileride Ana Terme Çayı´na katılır. Çankırı´dan gelen Acı Su ile birleşerek Kızılırmak´a dökülür.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Yakın zamana kadar tarım ve hayvancılık ilçenin başlıca gelir kaynağı olmuştur. Yeşil fasulyesi çok meşhurdur. Çevresinde çok sayıda baraj gölü ve mesire alanı mevcuttur. 1990'lı yılların başında başlayan sanayi yatırımları günümüzde ilçe ekonomisine yön vermektedir. Bugün ilçede 93 hektarlık alanda kurulu olan organize sanayi bölgesi mevcuttur. Bu bölgede şuan, elektrikli ev aletleri sanayii, ofis mobilya fabrikaları, PVC tesisi, karton kutu üretim tesisi,yapı elemanları işletmeleri faaliyette olup yeni tesislerin yapımı devam etmektedir. Ayrıca küçük ölçekli silah sanayi bölgesi olarak adlandırılan başka bir bölgede av fişeği ve havai fişek fabrikaları bulunmaktadır.

İlçede MTA tarafından tespit edilen amyant, bakır, kömür, manyezit ve krom gibi madenler mevcuttur. İlçe genelinde tarımsal faaliyetler yanında seracılık, kültür ırkı hayvancılığa yapılmaktadır.

Demografik bilgiler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 2012 5.837
  • 2010 5.253
  • 2009 5.124
  • 2000 5.996
  • 1997 4.186
  • 1990 3.002
  • 1985 3.009
  • 1980 2.864

Şabanözü Belediyesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Belediye başkanlarının bağlı olduğu siyasi parti ve yerel seçimlerde aldıkları oy yüzdeleri:

2009 Ali Çapçı AKP
2007 Hüseyin ÇULHA (Ali Çapçı mv. adayı olunca)
2004 Ali Çapçı AKP %52,36
1999 Ali Çapçı FP
1994 Ahmet Alpay SHP %36,95
1989 Ahmet Alpay SHP %33,19
1984 Mehmet Taşdelen ANAP %58,08
1977 Hasan Kılavuz AP %60,25
1973 DP %50,52
1968 Mehmet Ünver CHP %57,22
1963 CKMP %38,26

Şabanözü Kaymakamlığı[değiştir | kaynağı değiştir]

1944 yılında Ankara'nın Kırıkkale ve Çankırı'nın Kurşunlu nahiyeleri ile birlekte ilçe olmuştur.

Görev Yapan Kaymakamlar

1945 - 1946 Ömer Lütfi Erzurumluoğlu
1946 - 1947 S. Engin ETHEMOĞLU
1949 - 1952 Halit TOKULLUGİL
1952 - 1955 Mustafa UYGUR
1957 - 1958 İbrahim ÖNEN
1958 - 1960 Cemil AKINÇ
1963 - 1965 Fahri Görgülü
1967 - 1968 Naim DALKILINÇ
1968 - 1971 Alaattin TURAN
1971 - 1972 Ali Muhsin NAKİPOĞLU
1973 - 1976 Mustafa SOKULLU
1977 - 1978 Taykan ATAMAN
1978 - 1979 Ekrem ERDOĞAN
1979 - 1980 Fethi KÖKSAL
1980 - 1983 Vedat MÜFTÜOĞLU
1983 - 1987 Zübeyir Kemelek
1988 - 1990 Turhan Ayvaz
1992 - 1994 G. Osman BİLGİN
1995 - 1996 Haluk Nuri BALLI
1997 - 1999 Hüseyin KÖK
2002 Sefer YILMAZ
2003 - 2004 Hüseyin GÖKDEMİR
2005 - 2006 Memduh TURA
2007 - 2008 Serkan ŞEKER
2009 - 2011 Ali YILMAZ
2011 - 2012 Hüseyin DEMİRBAŞ
2012 - Cuma ÇOTU

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPUhAnl6. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]