İyi Komşuluk Politikası

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

İyi Komşuluk Politikası (İngilizce: Good Neighbor policy), ABD başkanı Franklin D. Roosevelt'in, Latin Amerika ülkelerine yönelik siyasetine verilen ad.


19. yy ile 20. yy başları boyunca Amerika Birleşik Devletleri, Amerikan iş çevrelerinin yatırımlarını korumak amacıyla pek çok kez Latin Amerika ülkelerine askeri müdahalede bulundu. İşte bu nedenle Latin Amerika ülkeleri ABD'ye karşı geleneksel bir gıpta, kuşku ve yabancılık duymaktadırlar. Başkan Roosevelt'in 1932 sonrasında izlediği "İyi Komşuluk Politikası", Latin Amerika halklarının bu duygularını törpülemek amacını güdüyordu.[1]

Roosevelt'in 4 Mart 1933'te, Kongre'de yaptığı ilk konuşmayı, bundan böyle komşu ülkelerle iyi ilişkiler kuracağı yolunda bir cümleyle bitirmesi, ABD'nin Latin Amerika'da izlediği geleneksel müdahaleci politikaya son verileceği biçiminde yorumlandı. Dışişleri Sekreteri Cordell Hull'ın girişimiyle, ABD'nin Latin Amerika ülkeleri aleyhine işleyen ayrıcalıklarının kaldırılması da bu politikanın bir göstergesi olarak kabul edildi.

Aralık 1933'te toplanan Montevideo Konferansı'nda, çeşitli Latin Amerika ülkeleriyle yapılan antlaşmalarla ABD'ye tanınmış olan, bu ülkelerin içişlerine karışma hakkı kaldırıldı. ABD'ye Küba'nın içişlerine karışma hakkı tanıyan Platt Ek Maddesi 1934'te iptal edildi; Ağustos 1934'te Amerikan gemileri Haiti'den ayrıldı.

Latin Amerika ülkelerinin II. Dünya Savaşı'nda hiç zaman yitirmeden Müttefikler'in safında yer almaları, bu politikanın başarısının bir göstergesi olarak nitelendirildi. Ancak II. Dünya Savaşı ertesinde başlayan Soğuk Savaş dönemi İyi Komşuluk Politikası'nın da sonu oldu. ABD'nin savaş sonrasında Avrupa ve Asya'da izlediği politikalar, savaştan sonra kurulan Amerikan Devletleri Teşkilatı'nın (OAS) Amerikan etkinliğinin bir çerçevesi olmaktan kurtulamaması Latin Amerika'da ABD'ye karşı yeniden bir güvensizliğin doğmasına neden oldu.


Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Oral Sander, Siyasi Tarih 1918-1994, İmge Kitabevi, Kasım 2005. ISBN 975-533-005-4.