İtalya'nın Birleşmesi
Vikipedi, özgür ansiklopedi
| İtalya tarihi |
Antik Çağlar
Orta Çağ
Yeni Çağ
20. Yüzyıl
Özel konular
|
İtalya'nın Birleşmesi (İtalyanca: Risorgimento) (Diriliş ya da Yeniden doğuş) 19. yüzyıl ile 20. yüzyılın başlarında İtalya yarımadasında bulunan devletleri tek bir çatı altında birleştirmeyi amçlayan siyasi ve sosyal hareket. Bu süreç İtalya'da 1848 Devrimleri ile başlamış 1886 yılında tamamlanmıştır.
[değiştir] İtalya yarımadasındaki devletler
İtalya Antik Roma döneminde ilk altın çağını yaşamıştır. Roma İmparatorluğunun çökmesiyle İtalya'da irili ufaklı devletler ortaya çıkmıştır. Venedik Cumhuriyeti,Ceneviz Cumhuriyeti, Papalık Devleti, Lombard Birliği, Napoli Krallığı ve Floransa Cumhuriyeti gibi bu devletler kendi aralarında ve diğer ülkelerle savaşmışlardır. Ayrıca İtalya'nın tarihinde güney bölgesinde kurulmuş Müslüman bir Sicilya Emirliği dönemi de vardır.
[değiştir] Birleşme fikrinin başlangıcı
19. yüzyılın ilk yıllarında İtalya I. Napolyon tarafından işgal edilerek Fransız etkisi altına girdi. Viyana Kongresi İtalya'nın Fransız işgalinden önce yöneten hanedanlara geri verilmesini öngörüyordu. Böylece Papalık Devleti, Sardinya-Piemonte Krallığı, Toskana Grandüklüğü, Modena Düklüğü and the Lombardiya-Venedik Krallığı tekrar kuruldu. Ancak Carbonari adı verilen gizli dernekler İtalya'nın birleşmesi için çalışmaya başladılar. Giuseppe Mazzini ve Giuseppe Garibaldi birleşme hareketinin öncüleri arasında yer alıyorlardı. Ayrıca Sardinya kralı II. Victor Emmanuel de bu birleşme hareketini destekleyenler arasındaydı.
[değiştir] Birleşme süreci
1848 ihtilalleri İtalya'da bir milli birlik hareketi olarak ortaya çıktı. Bu sırada Avusturya'da da benzer bir hareket başladı ve Avusturya başbakanı Metternich ülkeyi terk etti. Bunu fırsat bilen İtalyanlar Piyemonte Krallığı'nın liderliğinde İtalyan Milli Birliği'ni kurmak için harekete geçtiler. Bu nedenle, Mart 1848'de Avusturya'nın elinde bulunan Lombardiya'ya asker şevkettiler. Ancak, Avusturya karşısında başarılı olamadılar. Milli birliğin sağlanabilmesi için başka bir devletin desteğine ihtiyaç olduğunu anladılar.
Bu konuda Fransa'nın desteğini almayı başaran İtalya, 1859'a Fransa ile birlikte Avusturya'yı mağlup etti ve 11 Kasım 1859'da Avusturya ile Piyemonte arasında Zürih'te barış antlaşması yapıldı. Buna göre;
(1) Avusturya, Lombardiya'yı Piyemonte'ye verdi.
(2) Venedik dahil olmak üzere diğer İtalyan Devletleri arasında bir konfederasyon teşkil edilmesi ve konfederasyonun fahri başkanının papa, fiili başkanının Piyemonte olması kabul edildi.
Bir süre sonra Kuzey İtalya'daki küçük devletler de Piyemonte'ye katılma kararı aldılar. Böylece bütün Kuzey ve Orta İtalya Piyemonte'ye katılmış oldu.
1870'de Roma ve 1886'da Venedik, İtalya birliğine dahil oldular. Bunların da iştiraki sonucu İtalyan Milli Birliği tamamlanmış oldu.
