İtagaki Taisuke

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
İtagaki Taisuke

Hakuşaku (Kont) İtagaki Taisuke, (d. 17 Nisan 1837, Koçi - ö. 11 Temmuz 1919, Tokyo, Japonya), Japon siyaset adamı. Japonya'nın ilk siyasal partisi olan Liberal Parti'nin kurucusudur.

Bir samurai (savaşçı) ailesinden geliyordu. 1860'ta Tosa daimyo'sunun hizmetine girdi ve bir hizip mücadelesinin ardından Tosa bölgesinin komutanı oldu. Tokugava şogunluğunun devrilerek imparatorluk yönetiminin yeniden kurulmasını sağlayan Meici Restorasyonu'nun başlatılmasında önemli rol oynadı. 1868-73 arasında çeşitli hükümet görevlerinde bulundu. Kore'ye savaş açılması önerisi Bakanlar Kurulu tarafından reddedilince istifa etti ve siyasal bir dernek kurdu. Ardından hükümetin başına buyruk kararlar almasını eleştirerek danışma kurulu işlevi görecek bir "halk konseyi"nin kurulmasını önerdi.

1875'te kısa bir süre için hükümette görev aldıktan sonra yeniden istifa etti. Bu kez güçlü bir kitle desteği olan Yurtseverler Derneği'ni kurdu. Derneğin radikal üyelerinin 1877'deki samurai ayaklanmasına katılma önerisine karşı çıkan İtagaki, 1878'de öğrencilere demokratik yönetimin ilkelerini öğretmeyi amaçlayan bir okul açtı. Bu girişimi nedeniyle Japonya'nın Rousseau'su olarak anılmaya başladı. 1880'de ülkenin ilk siyasal partisi olan Liberal Parti'yi kurdu. Nisan 1882'de partisinin bir toplantısı sırasında saldırıya uğrayarak yaralandı.

1887'de hakuşaku (kont) unvanı alan İtagaki 1890'da parlamentoya dayalı hükümetlerin kurulmaya başlamasından sonra Başbakan İto Hirobumi'yi destekledi. 1900'de siyasal yaşamdan çekildikten sonra toplumsal sorunlar üzerine makaleler yazdı ve çeşitli reformlar yapılması için çaba harcadı.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]