İstilacı türler

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Kuzey Amerika'dan gelen kunduzlar Tierra del Fuego'da istilacı türlerden sayılmaktadır. Burada kurdukları barajlarla yerel çevre üzerinde oldukça önemli etkileri olmuştur.
Japonya'ya özgü sarmaşık türü Kudzu ABD'de istilacı bir türdür.

İstilacı türler, istilacı yabancı türler, yayılmacı türler ya da egzotik istilacı türler doğal habitatlarda flora ve fauna kategorizasyonunda kullanılan bir terimdir. Farklı tanımları aşağıda verilmiştir:

  • Bu terim en çok sokuldukları biyobölgeyi ve habitatı ekonomik, çevresel ve ekolojik yönden kötü etkileyen sokulmuş türler için kullanılır. Bu çeşit istilacı türler bitki ya da hayvan olabilir ve sokuldukları bölgeleri, doğal yaşam alanlarını, özel habitatları doğal avcılar ve otoburlar gibi düzenleyicilerin eksikliği nedeniyle baskın çıkarak doğal dengeyi bozarlar. Bunların arasında yerel bitki toplulukları arasında yetişen ve egzotik zararlı bitkiler ve istilacı egzotikler olarak adlandırılan yerel olmayan, yabancı bitki türleri de bulunur.[1] Resmî hükümet kurumları,[2][3] Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN) gibi doğal hayatı koruma birlikleri[4] terimi bu anlamıyla kullanmaktadırlar. Avrupa Birliği, "İstilacı Yabancı Türler" tanımını öncelikle kendi doğal yaşam alanlarının dışında olan ve sonra biyoçeşitliliği tehdit eden türler olarak yapar.[5]
  • Terimin ikinci tanımı ilk tanımını da içerir ve yabancı türlerin yanı sıra yerli türleri de içine katarak belirli bir bölgede doğal düzenleyicilerin kaybolması ya da eksikliği sonucu baskın olarak koloniler oluşturan tüm türler için kullanılır.
  • Üçüncü tanım ise yaygın olarak bulunan yerel olmayan türler olarak kullanılır.[4] Bu tanım çok geniştir ve her yerli olmayan tür ya da bölgeye sokulmuş yabancı tür zararlı etki göstermeyebilir.

Tanımının değişkenliği ve tanımlamanın sosyoekonomik bir açıdan yapılmış olması nedeniyle istilacı tür teriminin ekoloji dalında kullanılacak bilimsel bir terim olmadığı konusunda çeşitli eleştiriler yapılmıştır.[4]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Exotic Pest Plant Council. 'Exotic Pest Plants of Greatest Ecological Concern in California' accessed 4/10/2010.
  2. ^ (September 21, 2006). National Invasive Species Information Center - What is an Invasive Species?. United States Department of Agriculture: National Agriculture Library. Retrieved on September 1, 2007.
  3. ^ USA (1999). Executive Order 13112 of February 3, 1999: Invasive Species. Federal Register 64(25), 6183-6186.
  4. ^ a b c Colautti, Robert I.; MacIsaac, Hugh J.; MacIsaac, Hugh J. (2004). "A neutral terminology to define 'invasive' species" (PDF). Diversity and Distributions 10 (2): 135–141. doi:10.1111/j.1366-9516.2004.00061.x. http://planet.botany.uwc.ac.za/nisl/Invasives/Assignment1/ColauttiandMacIsaac.pdf 
  5. ^ "Communication From The Commission To The Council, The European Parliament, The European Economic And Social Committee And The Committee Of The Regions Towards An EU Strategy On InvasFpollive Species" (PDF). http://ec.europa.eu/environment/nature/invasivealien/docs/1_EN_resume_impact_assesment_part1_v3.pdf.