Scottish Premier League

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(İskoçya Premier Ligi sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Scottish Premier League
Ülke İskoçya
Konfederasyon UEFA
Açılış sezonu 1998
Takım sayısı 12
Alt lig İskoçya Birinci Ligi
Kapanış sezonu 2014
Diğer kupalar İskoçya Kupası, Lig Kupası
Uluslararası kupalar UEFA Şampiyonlar Ligi
UEFA Avrupa Ligi
Son şampiyon Celtic (2013-14)
En başarılı takım Celtic
Rangers (7)
TV yayıncısı Sky Sports, ESPN, BBC İskoçya
Resmî site scotprem.com

Scottish Premier League (kısaca SPL), 1998 ile 2014 yılları arasında İskoçya'daki en üst seviyedeki futbol ligidir. Sponsoru Clydesdale Bank olduğu için ligin tam adı Clydesdale Bank Scottish Premier Leaguedir.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

İskoçya'da futbolun profesyonel olarak oynanmaya başladığı zamanlarda, İskoçya futbolunda sadece iki lig vardı (İskoçya 1. Ligi ve İskoçya 2. Ligi). 70'li yılların ortalarında İskoçya ligleri; Premier Lig, İskoçya 1. Ligi ve İskoçya 2. Ligi olarak üçe ayrıldı. 90'lı yılların ortalarında da İskoçya'da İskoçya 3. Ligi kuruldu.

SPL'nin Kuruluşu[değiştir | kaynağı değiştir]

1998 yılında, Premier Lig'deki takımlar; 1992 yılında bazı İngiliz takımlarının yaptığı gibi, İskoçya Futbol Ligi çatısından ayrılarak İskoçya Premier Ligi'ni kurdu. İskoçya Premier Ligi'nin kurulması; İskoç takımlarını kamçıladı ve İskoç takımları, ligden daha çok gelir elde etmeye başladılar. Takımların ligden para kazanması için de her sezon sonu ligin sponsoru, takımlara eşit miktarda belli bir miktar para vermektedir.

İlk kurulduğunda SPL'de 10 takım vardı ama 2000-2001 sezonu başında bu sayı 12'ye yükseldi ve ligdeki külüp sayısının 10'dan 12'ye çıkarılması da, İskoçya 1. Ligi'ndeki takımlar tarafından onaylandı. Bu karardan sonra, İskoçya 1. Ligi'nde 44 hafta maç oynanmasını önlemek için yeni bir sistem geliştirildi. Buna bağlı olarak; 33 hafta (1 maç içeride, 2 maç dışarıda veya tam tersi bir durumda) maç oynandıktan sonra kulüpler iki gruba bölünüyor ve gruplarda da takımlar 5'er hafta maç yapıyorlar. Böylece takımlar, bir sezonda 38 maç yapmış oluyorlar.

Bazen sezon sonu ligde ilginç bir durum oluşuyor ve ligi 7. bitiren takım, ligi 6. sırada tamamlayan takımdan daha fazla puan topluyor çünkü takımların son 5 maçları çok kolay geçiyor. 2005-2006 sezonunda ligi 7. bitiren Inverness Caledonian Thistle takımı, ligi 4. sırada tamamlayan Hibernian kulübünden daha fazla puan toplamıştır.

Lige Yükselme ve Ligden Düşme[değiştir | kaynağı değiştir]

Ligin bitiminde puan tablosunun son sırasında yer alan takım, İskoçya 1. Ligi'ne düşerken; İskoçya 1. Ligi'nde sezon sonu şampiyon olan takım, İskoçya Premier Ligi'ne yükselir.

2003 yılında lige çıkma konusunda yaşanan bir sorun ilginç bir olaydır. Ligdeki kulüplerin başkanları Falkirk'in, Airdrie United ile olan stadyum paylaşımına karşı çıkarak kulübün minimum stadyum kapasitesi olan 10.000 kişiye ulaşmasını engellemişlerdir ve o sene Motherwell ligde kalmıştır. Aynı durum, 2004 yılında da oluşmuştur, ancak birçok oylama ve istişareden sonra, en sonunda Inverness Caledonian Thistle'ın Aberdeen'in 160 km uzakta olan Pittodrie'deki sahasını kullanmasına izin verilmiştir. 2005 yılında minimum seyirci sayısı 6000 kişiye indirilmiştir böylece Inverness Caledonian Thistle sezon ortasında kendi stadına geri dönebilmiştir.

SPL 2 Projesi[değiştir | kaynağı değiştir]

17 Ağustos 2006 tarihinde ligin başkanı Lex Gold, İskoçya 1. Ligi'ndeki takımlarla SPL 2'yi kurmayı planladıklarını açıkladı. Kurulacak yeni ligin 2008-2009 sezonunda faaliyete geçmesi planlanıyor. Bu ligin kurulması halinde SPL 2, İskoçya 1. Ligi'nin bir üst seviyesindeki lig olacak.

Bu düşünce SFL'de oynayan kulüplerin taraftarları tarafından pek de beğenilmemiştir, zira SFL'nin 3.000 kişilik stadyum, saha bakım mecburiyeti gibi kuralları onlara biraz fazla katı gelmiştir. Bazı SFL kulüpleri ise ne lig için ne de İskoçya Challenge Kupası için bir isim sponsoru olmaması sebebiyle bu öneriye destek çıkmışlardır.

Sponsorluk[değiştir | kaynağı değiştir]

Ligin şu anki sponsoru Bank of Scotland, sponsorluk sözleşmesini yenilemeyince; ligin yöneticileri yeni bir sponsor arayışına girdi ve de Temmuz 2007'den itibaren geçerli olacak şekilde ligin sponsorluğu için 4 yıllığına 8 milyon pound karşılığında Clydesdale Bank ile anlaştı.

SPL Maçlarının Yayınlanması[değiştir | kaynağı değiştir]

İrlandalı televizyon şirketi Setanta Sports, 2004 yılında yapılan maçların televizyondaki yayın hakkı ihalesini kazandığı için 2004-2005 sezonundan beri İskoçya Premier Ligi maçlarını canlı yayınlamaktadır. Daha önce de maçlar Sky Sports ve BBC Scotland tarafından yayınlanmıştı. İskoçya'daki STV kanalındaki Scotsport programında da maçların geniş özeti yayınlanmaktadır ve bu program, Türkiye'deki Maraton programıyla aynı formattadır. BBC Radio Scotland da maçları radyodan canlı olarak yayınlamaktadır ve de internet sitesiyle de bütün dünyadaki futbolseverler, bu maçları canlı olarak dinleyebilmektedir. Türkiye'de ise 2008 yılından itibaren D-Smart platformunda yayınlanmaktadır.

SPL Takımları[değiştir | kaynağı değiştir]

2011–12 SPL Kulüpleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kulüp 2011–12 Sırası İlk Lige Giriş Tarihi Bulunduğu Lige İlk Giriş Tarihi En Son Şampiyonluk
Aberdeen[1][2] 9. 1905–06 1905–06 1984–85
Celtic[1][2] 1. (Şampiyon) 1890–91 1890–91 2013–14
Dundee[1] 2., Birinci Lig 1893–94 2012–13 1961–62
Dundee United[1][2] 4. 1925–26 1996–97 1982–83
Heart of Midlothian[1][2] 5. 1890–91 1983–84 1959–60
Hibernian 11. 1895–96 1999–2000 1951–52
Inverness CT 10. 2004–05 2010–11
Kilmarnock[1][2] 7. 1899–1900 1992–93 1964–65
Motherwell[1][2] 3. 1903–04 1985–86 1931–32
Ross County 1., Birinci Lig 2012–13 2012–13
St. Johnstone[1] 6. 1924–25 2009–10
St. Mirren 8. 1890–91 2006–07

Önceki SPL Üyeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kulüp
2011–12
Pozisyonu
SPL'deki
ilk sezonu
SPL'deki
son sezonu
Son Şampiyonluk
Rangers 2., SPL 1890-91 2011-12 2010-11
Dunfermline 12., SPL 1926–27 2011–12
Hamilton 4., Birinci Lig 1906–07 2010–11
Falkirk 3., Birinci Lig 1905–06 2009–10
Gretna N/A[3] 2007–08 2007–08
Livingston 5., Birinci Lig 2001–02 2005–06
Partick Thistle 6., Birinci Lig 1897–98 2003–04

Tüm Zamanların SPL Tablosu[değiştir | kaynağı değiştir]

Tüm zamanların SPL tablosu, İskoçya Premier Ligi'nin kurulduğu 1998-1999 sezonunun başlangıcından 2010-2011 sezonunun sonuna kadar bütün maçların sonuçlarına göre oluşturulmuştur.

Sıra
Takım
Sezon
Maç
Galibiyet
Beraberlik
Mağlubiyet
Attığı gol
Yediği gol
Averaj
Puan
Maç başına puan
1.lik
2.lik
3.lük
4.lük
1 Celtic 14 528 388 75 65 1212 418 +794 1239 2.347 7 7
2 Rangers[4] 14 528 364 93 71 1150 418 +732 1175 2.225 7 6 1
3 Heart of Midlothian 14 528 218 128 182 693 621 +72 782 1.481 1 5 1
4 Kilmarnock 14 528 178 133 217 633 758 −125 667 1.263 3
5 Aberdeen 14 528 177 128 223 610 742 −132 659 1.248 1 4
6 Motherwell 14 528 177 123 228 641 788 −147 654 1.239 2 1
7 Dundee United 14 528 162 148 218 623 783 −160 634 1.201 1 2
8 Hibernian 13 492 170 122 200 663 709 −46 632 1.285 2 2
9 Dunfermline Athletic 9 340 83 89 168 335 565 −230 338 0.994 1
10 Inverness CT 7 266 84 68 114 316 357 −41 320 1.203
11 St. Johnstone 7 262 76 73 113 262 354 −92 301 1.149 1
12 Dundee 7 262 80 61 121 308 412 −104 301 1.149
13 St. Mirren 7 266 59 77 130 230 386 −156 254 0.955
14 Falkirk 5 190 51 48 91 197 277 −80 201 1.058
15 Livingston 5 190 48 45 97 205 306 −101 189 0.995 1
16 Hamilton Academical 3 114 30 26 58 93 158 −65 116 1.018
17 Partick Thistle 2 76 14 19 43 76 125 −49 61 0.803
18 Gretna[5] 1 38 5 8 25 32 83 −51 13 0.342

Tüm Zamanların SPL Gol Kralları[değiştir | kaynağı değiştir]

Sıra Futbolcu Kulüp(ler) Gol
1 Kris Boyd Kilmarnock (1999 – 2006)
Rangers (2006 – 2010)
164
2 Henrik Larsson Celtic (1998 – 2004) 158
3 Derek Riordan Hibernian (2001 – 2006)
Celtic (2006 – 2008)
Hibernian (2008 – 2011)
95
4 Scott McDonald Motherwell (2004 – 2007)
Celtic (2007 – 2010)
93
5 John Hartson Celtic (2001 – 2006) 88
6 Kenny Miller Hibernian (1999 – 2000)
Rangers (2000 – 2001)
Celtic (2006 – 2007)
Rangers (2008 – 2011)
75
7 Nacho Novo Dundee (2002 – 2004)
Rangers (2004 – 2010)
73
8 Stevie Crawford Dunfermline Athletic (2000 – 2004)
Dundee United (2005)
Aberdeen (2005 – 2006)
Dunfermline Athletic (2006 – 2007)
63
Chris Sutton Celtic (2000 – 2006)
10 Colin Nish Kilmarnock (2003 – 2008)
Hibernian (2008 – 2011)
62

SPL Teknik Direktörleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Teknik Direktör Kulüp Geldiği Tarih
İngiltere Terry Butcher Inverness Caledonian Thistle 27 Ocak 2009
İskoçya Peter Houston Dundee United 23 Aralık 2009
Kuzey İrlanda Neil Lennon Celtic 25 Mart 2010
Kuzey İrlanda Danny Lennon St Mirren 7 Haziran 2010
İskoçya Barry Smith Dundee 15 Ekim 2010
İskoçya Craig Brown Aberdeen 10 Aralık 2010
İskoçya Stuart McCall Motherwell 30 Aralık 2010
Kuzey İrlanda Kenny Shiels Kilmarnock 31 Mart 2011
İskoçya Derek Adams Ross County 19 Mayıs 2011
Kuzey İrlanda Steve Lomas St. Johnstone 3 Kasım 2011
İrlanda Pat Fenlon Hibernian 25 Kasım 2011
İskoçya John McGlynn Heart of Midlothian 26 Kasım 2012

SPL Sezonları[değiştir | kaynağı değiştir]

SPL Sezonu Şampiyon İkinci Sonuncu Gol Kralı PFA Yılın Futbolcusu Spor Yazarlarının Seçtiği Yılın Futbolcusu
1998-99 Rangers Celtic Dunfermline Athletic Henrik Larsson 29 (Celtic) Henrik Larsson (Celtic) Henrik Larsson (Celtic)
1999-2000 Rangers Celtic No relegation Mark Viduka 25 (Celtic) Mark Viduka (Celtic) Barry Ferguson (Rangers)
2000-01 Celtic Rangers St. Mirren Henrik Larsson 35 (Celtic) Henrik Larsson (Celtic) Henrik Larsson (Celtic)
2001-02 Celtic Rangers St. Johnstone Henrik Larsson 29 (Celtic) Lorenzo Amoruso (Rangers) Paul Lambert (Celtic)
2002-03 Rangers Celtic No relegation Henrik Larsson 28 (Celtic) Barry Ferguson (Rangers) Barry Ferguson (Rangers)
2003-04 Celtic Rangers Partick Thistle Henrik Larsson 30 (Celtic) Chris Sutton (Celtic) Jackie McNamara (Celtic)
2004-05 Rangers Celtic Dundee John Hartson 25 (Celtic) John Hartson (Celtic)
Fernando Ricksen (Rangers)
John Hartson (Celtic)
2005-06 Celtic Heart of Midlothian Livingston Kris Boyd 32 (15 – Kilmarnock, 17 – Rangers) Shaun Maloney (Celtic) Craig Gordon (Hearts)
2006-07 Celtic Rangers Dunfermline Athletic Kris Boyd 20 (Rangers) Shunsuke Nakamura (Celtic) Shunsuke Nakamura (Celtic)
2007-08 Celtic Rangers Gretna Scott McDonald 25 (Celtic) Aiden McGeady (Celtic) Carlos Cuéllar (Rangers)
2008-09 Rangers Celtic Inverness CT Kris Boyd 27 (Rangers) Scott Brown (Celtic) Gary Caldwell (Celtic)
2009-10 Rangers Celtic Falkirk Kris Boyd 23 (Rangers) Steven Davis (Rangers) David Weir (Rangers)
2010-11 Rangers Celtic Hamilton Academical Kenny Miller 21 (Rangers) Emilio Izaguirre (Celtic) Emilio Izaguirre (Celtic)
2011-12 Celtic Rangers Dunfermline Athletic Gary Hooper 24 (Celtic) Charlie Mulgrew (Celtic) Charlie Mulgrew (Celtic)

Kulüp Performansları[değiştir | kaynağı değiştir]

Feshedilmiş kulüpler italik olarak yazılmıştır.

Kulüp Şampiyon İkinci Üçüncü
Rangers
54
30
18
Celtic
44
31
16
Heart of Midlothian
4
14
17
Aberdeen
4
13
8
Hibernian
4
6
13
Dumbarton
2
0
0
Motherwell
1
5
8
Kilmarnock
1
4
3
Dundee
1
4
1
Dundee United
1
0
8
Third Lanark
1
0
2
Airdrieonians
0
4
1
Falkirk
0
2
1
Morton
0
1
2
Clyde
0
0
3
Partick Thistle
0
0
3
Dunfermline Athletic
0
0
2
East Fife
0
0
2
St. Johnstone
0
0
2
St. Mirren
0
0
2
Livingston
0
0
1
Raith Rovers
0
0
1
St. Bernard's
0
0
1

Şehirlere Göre Şampiyonluk Dağılımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Şehir Şampiyonluk Sayısı Kulüpler
Glasgow
99
Rangers (54), Celtic (44), Third Lanark (1)
Edinburgh
8
Heart of Midlothian (4), Hibernian (4)
Aberdeen
4
Aberdeen (4)
Dumbarton
2
Dumbarton (2)
Dundee
2
Dundee (1), Dundee United (1)
Kilmarnock
1
Kilmarnock (1)
Motherwell
1
Motherwell (1)

SPL Rekorları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Bir sezonda en çok gol atan takım: Celtic, 105 gol, 2003-2004
  • Bir sezonda en az gol atan takım: St Johnstone, 24 gol, 2001-2002
  • Bir sezonda en çok puan toplayan takım: Celtic, 103 puan, 2001-2002
  • Bir sezonda en az puan toplayan takım: Gretna, 13 puan, 2007-2008
  • Bir sezonda en az gol yiyen takım: Celtic, 28 gol, 2001-2002
  • Bir sezonda en çok gol yiyen takım: Aberdeen, 83 gol, 1999-2000; Gretna, 83 gol 2007-2008
  • Bir sezonda en çok gol averajına sahip olan takım: Celtic, 70, 2003-2004
  • Lig tarihinde iç sahada alınan en farklı skor: Celtic 9-0 Aberdeen (2010-2011)
  • Lig tarihinde dış sahada alınan en farklı skorlar: St. Johnstone 0-7 Rangers (1998/99); Dunfermline Athletic 0-7 Celtic (2005/06)
  • Ligde deplasmanlarda en çok kazanan takım: Celtic, 12, 2003-2004
  • Ligde deplasmanlarda en az kazanan takım: Dunfermline, 0, 1998-1999
  • Ligde deplasmanlarda en çok kaybeden takım: Livingston, 16, 2005-2006
  • Ligde iç sahada en az kaybeden takım: Celtic, 3, 2001-2002 ve 2002-2003
  • Bir sezonda en çok gol atan oyuncu: Henrik Larsson, 55 gol, 2000-2001 Celtic
  • En çok hat-trick yapan oyuncu: Henrik Larsson, 12, 1998-2004
  • Ligde oynayan en yaşlı futbolcu: Andy Millen, St. Mirren - Celtic, 41 yıl 7 ay 10 gün, 20 Ocak 2007
  • Ligde oynayan en genç futbolcu: Jamie McCluskey, Hibernian - Kilmarnock, 16 yıl 2 ay 18 gün, 24 Ocak 2004
  • Ligde gol atan en genç futbolcu: David Goodwillie, Dundee United - Hibernian, 16 yıl 11 ay 4 gün, 4 Mart 2006
  • Ligde en uzun süre gol yememe rekoru: Robert Douglas, Celtic, 7 maç, (16 Aralık 2000-21 Şubat 2001)
  • Ligde en çok maç oynayan futbolcu: Steven Pressley, 257

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f g h İskoçya Premier Ligi kurucu üyesi
  2. ^ a b c d e f İskoçya Premier Ligi'nin tüm sezonlarında yer aldı
  3. ^ Gretna F.C. went out of business following the 2007–08 season. A new club called Gretna 2008 was set up in its place and entered the East of Scotland Football League.
  4. ^ Rangers 2011–12 sezonunda 10 puanı silindi.
  5. ^ Gretna'nın 2007-08 sezonunda 10 puanı silindi.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]