İskoç viskisi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Bourbon
Whiskyhogmanay2010.jpg
Tip Alkollü İçki
Köken İskoçya
Alkol miktarı % 40–94.8
Bağlantılı ürünler Viski

İskoç viskisi (Skotch), malt arpadan üretilen bir viski çeşididir.[1] Scotch viski farklı çeşitleri de bulunan İskoçya ile özdeşleşmiş bir viski türüdür. İskoçya'da sadece tanımını ve üretim şeklini belirleyen kanunlar çerçevesinde yasal olarak üretilebilirler.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Modern Scotch üretimi

Scotch viskisinin hangi tarihten itibaren üretilmeye başlandığı ile ilgili kesin bilgiler bulunmamakla birlikte, İskoçya'da damıtma işleminin yapıldığını belgeleyen bulunmuş ilk kayıtlı döküman, 1494 yılına aittir.[2] 16. ve 17. yüzyılla birlikte damıtma sürecinde önemli gelişmeler sağlanmıştır.[3] Yine 16. yüzyılda İngiliz Krallığında manastırların kapatılmasının[4] viski üretim tekniklerinin gelişmesinde etkili olduğu öne sürülmektedir.[3] 17. yüzyıl sonlarına doğru viskinin İskoçya'daki popülerliği gittikçe artmış, 1713 yılında İskoç parlementosu viskiye ilk kez özel vergi uygulamaya başlamıştır.[5] Giderek artan vergiler sonunda viski üretiminin yasal olmayan şekillerde ve yer altı mahsenlerinde üretilmesine yol açmıştır.[6] Kısa süre içerisinde yasal olmayan viski üretimi olağan duruma gelmiştir. 1777 yılında İskoçya genelinde yanlızca 8 yasal üretici varken yaklaşık 400 kayıtsız üretici bulunmaktaydı. 1820'lere gelindiğinde yıllık 14.000 kaçak damıtma ünitesinin yakalanmasına rağmen, tüketilen viskinin yarısı yine kaçak üreticilerden gelmekteydi.[3] 1823 yılında yapılan vergi reformuyla yasal viski üretimi teşvik edilir duruma gelmiştir ve İskoçya'da modern viski üretiminin de ayrıca başlangıcı olmuştur.[7] Daha sonrasında İskoç viski endüstrisi, teknolojik gelişmelerin de yardımıyla büyümüş ve 1880 yılında Fransa'da meydana gelen salgın neticesinde en az 2 yıllık Fransız şarap ve brandy stoğunun yok olması sonucu oluşan durumu değerlendirip dünya pazarına açılıp başarılı olmuştur.[3]

Scotch Çeşitleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Çeşitli Scotch Viskiler

Blended[değiştir | kaynağı değiştir]

Blended Scotch viskisi, 40-50 çeşit yerde damıtılmış farklı tahılların karışımından yapılan Scotch'dur.[8] Bazı markalar sadece birkaç ürünü karıştırırken, diğer bazı bilinen markalar yaklaşık 40 çeşit Scotch'u karıştırıp Blended Scotch üretmektedirler.[9]

Single Grain[değiştir | kaynağı değiştir]

Scotch Bölgeleri

Single Grain Scotch tek bir damıtma yerinde arpa ve mısır ya da buğday ve arpadan yapılmaktadır. Bu çeşit Scotch viski üreticisi oldukça azdır ve Single Grain bulunması zor bir Scotch türüdür.[10][11]
Diğer çeşitleri Single Malt Scotch, Single Cask Malt ve Pure Malt dır. Ayrıca yapıldıkları yerlere göre de sınıflandırılmaktadırlar.[12] Bunlar;

  • Lowland: Lowland viskileri daha hafiftir, genel olarak daha kuru bir tat bırakırlar.[13]
  • Highland diğerlerine göre biraz daha hafif olarak nitelendirilirler. Highland Scotchları da doğu, batı, kuzey ve güney Highland skotchları olmak üzere 4'e ayrılırlar.[14]
  • Diğer çeşitleri Islay, Speyside, ve Campbeltown Scotch viskileridir.

İskoçya Skotch Viski Kanunu[değiştir | kaynağı değiştir]

1988 yılında parlementodan geçen bu yasa Skotch üretimine bellirli koşullar getirmiştir. Bu yasaya göre İskoçya'da Skotch viski dışında viski üretmek, olgunlaştırmak ya da başka çeşit viskiyi Skotch'la karıştırmak ve diğer taraftan kanunla belirlenen koşulları sağlamayan viskilerin Skotch olarak adlandırılması yasaklanmıştır.[15]

Kanunla Belirlenen Skotch Viski Tanımı[değiştir | kaynağı değiştir]

2009 yılında İskoçya'da kabul edilen kanuna göre;

Skotch Viski İskoçya'da üretilmiş olan ve aşağıdaki koşulları sağlayan viskidir;
  • İskoçya'da damıtılmış olacak ve damıtma su ve malt arpası ile yapılmış olacak. Fermantasyonda yerel enzimler kullanılacak. Fermentasyon sadece maya eklenmesiyle gerçekleştirilecek.
  • Hacimsel alkol oranı %94.8'den az olacak
  • 700 litreyi aşmayan meşe varillerde bekletilecek
  • Olgunlaştırma süreci İskoçya'da gerçekleştirilecek
  • Olgunlaştırma süreci 3 yıldan az olmayacak
  • Olgulaştırma süreci sadece uygun ve izin verilen mahsenlerde yapılacak
  • İçeriğinde kullanılan içeriğin kokusu, tadı ve rengini verecek
  • Üretimin her hangi bir aşamasında, su, ve basit renklendirici karamel dışında hiçbir ek madde eklenmeyecek
  • Alkol oranı en az % 40 olacak


yanlızca koşullarını sağlayan viskiler Skotch viski olarak adlandırılabilirler.[16]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Scotch-whisky". britannica.com. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/529419/Scotch-whisky. Erişim tarihi: 9 Aralık 2012. 
  2. ^ "History". whiskyman.com. http://whiskyman.com/history.html. Erişim tarihi: 9 Aralık 2012. 
  3. ^ a b c d "whisky history". dcs.ed.ac.uk. http://www.dcs.ed.ac.uk/home/jhb/whisky/history.html. Erişim tarihi: 9 Aralık 2012. 
  4. ^ "dissolution_monasteries". historylearningsite.co.uk/. http://www.historylearningsite.co.uk/dissolution_monasteries.htm. Erişim tarihi: 9 Aralık 2012. 
  5. ^ "taxation". maltwhiskygalore.co.uk. http://www.maltwhiskygalore.co.uk/taxation.htm. Erişim tarihi: 9 Aralık 2012. 
  6. ^ "history-of-scotch-whisky/". scotch-whisky.org.uk. http://www.scotch-whisky.org.uk/understanding-scotch/history-of-scotch-whisky/. Erişim tarihi: 9 Aralık 2012. 
  7. ^ "washact". dcs.ed.ac.uk. http://www.dcs.ed.ac.uk/home/jhb/whisky/gleanings/washact.htm. Erişim tarihi: 9 Aralık 2012. 
  8. ^ "blended". scotchwhisky.net. http://www.scotchwhisky.net/blended/index.htm. Erişim tarihi: 9 Aralık 2012. 
  9. ^ "Blended". thewhiskyexchange.com. http://www.thewhiskyexchange.com/C-304.aspx#more. Erişim tarihi: 9 Aralık 2012. 
  10. ^ "Grain Scotch". thewhiskyexchange.com. http://www.thewhiskyexchange.com/C-310.aspx. Erişim tarihi: 9 Aralık 2012. 
  11. ^ "types-of-scotch". lochlomonddistillery.com. http://www.lochlomonddistillery.com/types-of-scotch.htm. Erişim tarihi: 9 Aralık 2012. 
  12. ^ "whisky". artofmanliness.com. http://artofmanliness.com/2009/04/05/the-art-of-manliness-guide-to-scotch-whisky/. Erişim tarihi: 9 Aralık 2012. 
  13. ^ "lowland-whisky". masterofmalt.com. http://www.masterofmalt.com/region/lowland-whisky/. Erişim tarihi: 9 Aralık 2012. 
  14. ^ "Highland Whiskey". thewhiskyexchange.com/. http://www.thewhiskyexchange.com/C-313.aspx#more. Erişim tarihi: 9 Aralık 2012. 
  15. ^ "ukpga/1988/22/contents". legislation.gov.uk/. http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1988/22/contents. Erişim tarihi: 9 Aralık 2012. 
  16. ^ "regulation". legislation.gov.uk. http://www.legislation.gov.uk/uksi/2009/2890/regulation/3/made. Erişim tarihi: 9 Aralık 2012.