İskender Mirza

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
İskender Mirza
سکندر مرزا
Pakistan Cumhurbaşkanı
Görev süresi
23 Mart 1956 – 27 Ekim 1958
Yerine geldiği Pozisyon oluşturuldu
Yerine gelen Muhammed Eyüb Han
Kişi bilgileri
Doğum 13 Kasım 1899(1899-11-13)
Murshidabad, Britanya Hindistanı
Ölüm 12 Kasım 1969 (69 yaşında)
Londra, Birleşik Krallık
Partisi Cumhuriyetçi Parti
Dini İslam
Askeri hizmeti
Bağlılığı  Pakistan
Branşı Pakistan Kara Kuvvetleri
Hizmet yılları 1920-1928
Rütbesi US-O8 insignia.svg Tümgeneral
Birimi Askeri Polis Kolordusu

Tümgeneral Sahipzade Seyid İskender Ali Mirza (13 Kasım 1899-12 Kasım 1969), Pakistan Dominyonunun son genel valisi ve Pakistan'ın ilk cumhurbaşkanı.

İlk yılları ve askeri kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

1899'da, Bengal'de Şii bir ailenin ilk çocuğu olarak dünyaya geldi. Bombay'da büyüdü, Elphinstone College'daki (sonradan Bombay Üniversitesi) eğitiminden sonra Sandhurst Kraliyet Askeri Akademisi'ni bitirdi. 1920'de Hint Ordusu'na katıldı. Pakistan'ın 1947'de bağımsızlığını kazanmasından sonra en yüksek rütbeli müslüman asker olarak Pakistan savunma sekreterliğine atandı. 1954'te Doğu Pakistan valiliğine atandı.

Mart 1954'te Doğu Pakistan'daki eyalet meclisi seçimlerinde sağ ve sol partilerin oluşturduğu Birleşik Cephe'nin Müslüman Birliği'ni ağır bir yenilgiye uğratması iki bölge arasındaki derin ayrılığı ortaya koydu. Bu yeni siyasal havadan etkilenerek genel valinin yetkilerini kısıtlamaya çalışan Kurucu Meclis Gulam Muhammed tarafından hemen dağıtıldı. Ardından dolaylı bir seçim sistemiyle yeni Kurucu Meclis oluşturuldu. Muhammed Ali Bogra hükümette geniş çaplı değişikliklere giderek Tümgeneral İskender Mirza'yı içişleri bakanı yaptı. 1955'te geçici olarak aynı zamanda devlet başkanlığı makamı sayılan genel valiliğe atandı.

Devlet başkanlığı[değiştir | kaynağı değiştir]

Daha sonra başbakanlığı üstlenen Çaudhri Muhammed Ali, Ağustos 1955'te genel vali olan İskender Mirza'nın da desteğiyle Şubat 1956'de İslam cumhuriyetini öngören bir anayasayı yürürlüğe koymayı başardı. 1956'da yürürlüğe giren bu yeni anayasayla genel valilik makamı cumhurbaşkanlığı adını aldı. Ancak yeni anayasa cumhurbaşkanının yetkilerini kısıtlayarak başbakanın konumunu güçlendirdi. Mirza'nın cumhurbaşkanlığı döneminde Pakistan'daki siyasi yaşam istikrarsızdı; 1956-58 arasındaki iki yılda dört başbakan görev yaptı. Batı Pakistan'ın başbakanlığına getirilen Han Sahib'in Müslüman Birliği'nden ayrılarak Cumhuriyetçi Parti'yi oluşturmasıyla çoğunluk desteğini yitiren Çaudhri Muhammed Ali Eylül 1956'da merkezi hükümetin başından çekildi. Cumhurbaşkanı İskender Mirza yeni hükümeti kurma görevini Cumhuriyetçi Parti'den edestek alan Avami Birliği önderi Hüseyin Şehid Suhreverdi'ye vermek zorunda kaldı. Bunu izleyen siyasi karışıklıklar, Doğu Pakistan yasama meclisinini özerklik kararı almasıyla daha da derinleşti.

Bunalımdan yararlanan İskender Mirza 1958'de anayasayı ve siyasi partileri feshederk ülke çapında sıkıyönetim ilan etti ve sıkıyönetim başkomutanlığına genelkurmay başkanı Muhammed Eyüb Han'ı getirdi. Ancak çok geçmeden Eyüb Han, ABD'nin baskısı sonucunda kansız bir saray darbesiyle cumhurbaşkanlığını üstlenerek İskender Mirza'yı sürgüne gönderdi. İskender Mirza 1969'daki ölümüne değin Londra'da yaşadı. Cenazesi Pakistan tarafından kabul edilmeyince İran'da defnedildi.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Siyasi görevi
Önce gelen:
Önce gelen yoktur.
Pakistan Cumhurbaşkanı
1956 - 1958
Sonra gelen:
Muhammed Eyüb Han