İktisat (bilim dalı)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Ekonomi
GDP nominal per capita world map IMF 2008.png
Ana hatlar
Genel sınıflandırma

Mikroekonomi · Makroekonomi
Ekonomik düşünce tarihi
Metodoloji · Heterodoks

Teknikler

Matematiksel · Ekonometri
Deneysel · Milli muhasebe

Dalları ve alt dalları

Davranışsal · Kültürel · Çevresel
Büyüme · Gelişme · Tarih
Uluslararası · Ekonomik sistemler
Monetarizm ve Finansal ekonomi
Kamu ve Refah ekonomisi
Sağlık · Çalışma · Yönetimsel
İşletme · Bilgi · Oyun kuramı
Endüstriyel organizasyon · Hukuk
Tarım · Doğal kaynak · Ekolojik
Kent · Kırsal · Bölgesel
Ekonomik coğrafya

Listeler

Kategoriler · Başlıklar · Ekonomistler

İktisat veya "ekonomi",[1] üretim, dağıtım, tüketim, ticaret, değişim ve bölüşüm ile ilgili etkinliklerin bütünü ile bu etkinlikleri inceleyen bir bilim dalıdır.

Mevcut kaynakların sınırlı, insan ihtiyaçlarının ise sınırsız olması, iktisat biliminin ortaya çıkma nedenidir. İktisat bilimi kaynakların kıt olması nedeniyle insanların yaptıkları tercihler ve bu tercihler nedeniyle aralarındaki ilişkiyi inceleyen bir bilimdir.[2]

Bir etkinlikler bütününü olarak iktisat ya da ekonominin yapısı, uygarlık tarihi ve içtimai yapılanmalar ile yakından ilişkilidir.

Daha genel olarak iktisat toplumların nasıl zenginleşeceği ve refah seviyelerinin artacağı sorusuna cevap arar. Bu süreçte izlenecek politikalar, işsizlik, enflasyon, üretim düzeyi gibi kavramlar iktisadın inceleme alanına girer.

Kelime Etimolojisi[değiştir | kaynağı değiştir]

İktisat kelimesi arapça'dan gelmektedir. "Ekonomi" kelimesi, "ev" ve "dağıtım (daha çok, yönetim manasında)" kelimelerinden gelen , "bir evi yöneten kimse" kelimesine kadar takip edilebilir. Ekonomi kelimesi "bir aile veya hane ile ilgili" manasına gelse de aynı zamanda "tutumluluk", "yönetme", "idare", "düzenleme" ve "bir devletin kamu faydası"nı da ifade etmektedir.

İktisadın Dalları[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir bilim dalı olarak iktisat ya da ekonomi, yeryüzündeki kaynakların sınırlı, insan ihtiyaçlarının sınırsız olması yüzünden, kaynakların daha verimli bir şekilde kullanılabilmesini sağlamak amacıyla kurulmuştur. İktisat, incelediği konulara ve kapsamlara göre dallara ayrılır:

Normatif İktisat - Bir durumu hedef olarak gören, iktisadi düzenin nasıl olmasına dair fikirler üreten iktisat dalıdır. Normatif iktisat belirlenen hedefler için neler yapılması gerektiğini araştırır. İçtimai adalet, üst düzey refah için neler yapılması gerektiğini araştırır.

Pozitif İktisat - Sadece iktisadi düzeni sebep-sonuç ilişkisi içinde inceleyen, iktisat içinde sürekli geçerli kanunları saptamaya çalışan iktisat dalıdır. "Talep artışı enflasyonu nasıl etkiler?" gibi sorulara cevap arar. "Enflasyon hangi düzeyde tutulmalı?" sorusu normatif iktisatın inceleyeceği bir konudur.

Mikroekonomi - Tüketicilerin ve firmaların iktisadi davranışlarını; ihtiyaç, fayda, değer, fiyat kavramları ile araştıran iktisat dalıdır. Piyasa türlerini, piyasaların işleyiş mekanizmasını ve farklı piyasa koşullarında firma dengesinin nasıl oluştuğunu da araştırır. Daha basit bir ifadeyle bir şirketin veya tüketicinin kendi iş işleyişi ve dış iktisadi ilişkilerini bireysel olarak inceleyen iktisat dalıdır.

Makroekonomi - Ülke iktisadı ve dünya iktisadını ilgilendiren konu başlıklarını inceleyen bir iktisat dalıdır. İstihdam, enflasyon, kamu dengesi gibi konuları inceler.

Alt dalları[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. Mikroekonomi
  2. Makroekonomi
  3. İktisat Tarihi
  4. İktisadi düşünce tarihi
  5. Uluslararası iktisat
  6. Türkiye Ekonomisi
  7. Kalkınma iktisadı
  8. Kamu iktisadı
  9. Siyasi iktisat
  10. Çevre iktisadı
  11. Sanayi iktisadı
  12. Çalışma iktisadı
  13. Tarım iktisadı
  14. Yeni Ekonomi
  15. Turizm iktisadı
  16. Karma iktisat
  17. İşletme iktisadı
  18. Demokrasi
  19. Dünya iktisadı

Terimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kıtlık, Faydacılık, Ceteris Paribus, Mukataa, Bilgi yetersizliği, Esham merkantilizm, Görünmez el, monetarizm, Monopol, Oligopol, Üretim faktörleri, sermaye, Say Kanunu, monetizasyon, Monopson Toprak, İşgücü, Girişimci, Elastikiyet, arz, talep, Sosyalizm, Kamu, İhracat, İthalat, sübvansiyon, Milli gelir, Ödemeler dengesi, Vergi, Kamu harcamaları, enflasyon, deflasyon, deflatör, Sabit kur, döviz, Esnek kur, durgunluk, düopson, düopol, Ordinal Fayda, Taban Fiyat , Oyun Teorisi, Pareto optimalite, optimal, Kardinal Fayda, Rant, Tüketici rantı, Üretici rantı, Tavan Fiyat, Barter, Tüketim, Bütçe, Fiyat, Kısa Dönem, Uzun Dönem, Tam İstihdam, Teşvik, Yatırım, Kaynak Dağılımı, Gelir Dağılımı, İstikrar, Kamunun Fonksiyonları, Dışsal Ekonomiler, coase Teoremi, dezenflasyon, Kalitatif Araçlar, Kantitatif Araçlar, Açık Piyasa İşlemleri, Reeskont Politikası, Zorunlu Karşılıklar, Küreselleşme, Performans Yönetimi,Pareto Eğrisi,İstihdam

İktisat Konusunda Araştırma Kuruluşları[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Cem Eroğul, Anatüzeye Giriş, İmaj Yayıncılık, 2005.
  2. ^ Alkın, Erdoğan; Yıldırım, Kemal; Özer; Mustafa (2005). İktisada Giriş. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi. s. 35. ISBN 975-06-0204-8