ß

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
ß in various fonts.svg

ß (Almanca: Eszett /ɛsˈtsɛt/), Almancada kullanılan bir harftir. Adından da anlaşılacağı gibi, Eszett harfi, eski Almanca matbu harflerinden S (ſ) ile Z (ʒ) harflerinin bitişik yazılmasıyla oluşan, sert okunması gerekten bir harf ikilisinin (ſʒ) zamanla tek bir harfe dönüşmesiyle ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla Yunan alfabesinin bir harfi olan β (beta) ile ne seste, ne de köken açısından hiçbir bağlantısı yoktur.

"ß" harfi hiçbir Almanca sözcüğün başında yer almadığı gibi, daima küçük yazılır. İçinde geçtiği, örneğin sokak anlamına gelen "Straße" kelimesi gibi kelimelerin sadece büyük harflerle yazılacağı zaman, "ß" harfi yerine "SS" yazılır, yani STRASSE gibi.

Almancanın gelişiminde bu harfin kullanımında daima değişiklikler olmuş, en son 1996 yılında başlatılan yazım kuralları reformu sonucu 'ß' harfinin kullanımı ile ilgili benimsenen kural şöyledir:

Sert okunan ve daha önce 'ss' ya da 'ß' ile yazılan kelimeler söz konusu olduğunda, bu harfler ya da harfin bulunduğu hecenin ünlüsü hızlı okunuyorsa, 'ss', yavaş okunuyorsa 'ß' yazılır. Örnek: 'Straße' (sokak), 'Fass' (fıçı) (1996'dan önce Faß yazılırdı). Ayrıca Türkçe 'ki' anlamına gelen eski yazılışıyla 'daß' edatı artık daima 'dass' yazılır, aynı kurala uygun olarak. İsviçre Almancasında, Almanya'nın benimsediği bu kuraldan ayrılarak, 'ß' kullanımı tamamen kaldırıldı.

Türkçe klâvyelerde tuş kombinasyonu alt+0223 ya da Alt gr + s'dir.

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
ß ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.