Ünlü düşmesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Ünlü Düşmesi sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara

Ünlü düşmesi, Türkçede görülen bir ses olayıdır. Türkçede birkaç çeşit ünlü düşmesi vardır. Bunlar aşağıda listelenmiştir.

Çeşitleri[değiştir | kaynağı değiştir]

İki heceli sözcüklerde ünlü düşmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

İki heceli sözcükler ünlü ile başlayan bir ek aldıklarında ikinci hecedeki dar ünlüler düşer. Bu durum genellikle insan organlarında, akraba adlarında ve farklı oluşumlarda görülür.

  • Bazı organ isimleri ünlü ek aldıklarında orta hece ünsüzü düşer.
  • Ek olan bazı kelimeler orta hece ünlüsünü düşürürler.
  • Bazı birleşik kelimlelerde ses düşmesi görülür.

Örnekler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • burun-um = burnum (aradaki u harfi düşmüştür)
  • boyun-um = boynum (aradaki u harfi düşmüştür)
  • ağız-ım = ağzım (aradaki ı harfi düşmüştür)
  • alın-ım = alnım (aradaki ı harfi düşmüştür)
  • karın-ım = karnım (aradaki ı harfi düşmüştür)
  • isim-im = ismim (aradaki i harfi düşmüştür)
  • fikir-imiz = fikrimiz (aradaki i harfi düşmüştür)
  • Keşif-im = Keşfim (aradaki i harfi düşmüştür)
  • Beyin-im = Beynim (aradaki i harfi düşmüştür)
  • kahve-altı = kahvaltı (aradaki e harfi düşmüştür)

İsim köklerinde ünlü düşmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

İsim köklerine ünlü ile başlayan yapım ekleri gelerek, fiil gövdesi haline gelmeleri sonucunda oluşur.

Eylem köklerinde ve isimlerde ünlü düşmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Fiil köklerine gelen yapım ekleri ile isim olan sözcüklerde görülür.

Örnekler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • uyu-ku > uyku (u düşmüştür)
  • kıvır-ı-m > kıvrım (ı düşmüştür)
  • devir-i-m > devrim (i düşmüştür)
  • çevir-i-m > çevrim (i düşmüştür)