Yavuz Sultan Selim Köprüsü

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Üçüncü Boğaz Köprüsü sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Yavuz Sultan Selim Köprüsü
Yavuz Sultan Selim Bridge, under construction, Feb 2014.jpg
Yavuz Sultan Selim Köprüsü'nün inşaatı devam ederken köprü ayaklarının Garipçe tarafından görünümü (Şubat 2014)
Diğer ad(lar) Üçüncü Boğaz Köprüsü
Taşınan Motorlu taşıt, Hızlı tren
Geçiş İstanbul Boğazı
Konum İstanbul, Türkiye
Sahibi Türkiye IC İçtaş - İtalya Astaldi
Tasarım Fransa Michel Virlogeux
İsviçre T-Engineering
Türü Asma köprü
Malzeme Çelik ve beton
Ayak sayısı 2
Uzunluk 1.875 m (6,152 ft)
Genişlik 59 m (194 ft)
4+4 şerit, 1+1 raylı sistem
Yükseklik 320 m (1,050 ft)
Başlangıç tarihi 2013
Bitiş tarihi 2015
2018 (Ağaçlandırma)
Açılış 29 Mayıs 2015
Kullanım Motorlu taşıt, Hızlı tren
Geçiş ücreti $3,00 (tavan fiyat)
Köprü inşaatı devam ederken Yoros Kalesi'nden görünümü (Ağustos 2014)

Yavuz Sultan Selim Köprüsü ya da Üçüncü Boğaz Köprüsü, İstanbul Boğazı'nın Karadeniz'e bakan kuzey tarafında yapımına başlanan üçüncü köprüdür. Köprü güzergahı, Avrupa Yakasında Sarıyer'in Garipçe köyü ile Anadolu Yakasında Beykoz'un Poyrazköy semtinde yer almaktadır.

Yapımı tamamlandığında, 59 metre genişliği ile dünyanın en geniş, 1408 metrelik ana açıklığı ile üzerinde raylı sistem bulunan en uzun asma köprüsü ve 320 metreyi aşan yüksekliği ile dünyanın en yüksek kuleye sahip asma köprüsü olacaktır.[1] Köprünün temel atma töreni Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Meclis Başkanı Cemil Çiçek, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve birçok davetlinin katılımı ile 29 Mayıs 2013'te atıldı. [2]

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

İhalede Köprü ve Kuzey Marmara Otoyolu Projesi Odayeri-Paşaköy'ün yap-işlet-devret modeli ile ve Kuzey Marmara Otoyolu (kalan kısımlar)'nun da özkaynakla inşaa edilmesi şeklinde planlanmıştır. [3] Yatırımın KDV'den istisna tutulması sebebiyle ihalesi 15 gün ertelenmiştir. 20 Nisan'da yeniden ihalesi yapılmıştır. 11 firmanın şartname aldığı ihalede 5 firma şartname vermiştir.

  • Salini - Gülermak Ortak Girişimi
  • İçtaş İnşaat Sanayi Ticaret AŞ-Astaldi Ortak Girişim Grubu,
  • China Communications Construction-Doğuş İnşaat Ticaret AŞ-Yapı Merkezi-Arkon İnşaat Ortak Girişimi,
  • Mapa İnşaat ve Ticaret AŞ
  • Cengiz İnşaat-Kolin İnşaat-Limak İnşaat-Makyol İnşaat-Kalyon İnşaat [4]

İhaleyi 29 Mayıs 2012 tarihinde İçtaş-Astaldi(İtalyan) ortaklığı kazanmıştır.[5] Köprü pilonlarının temelleri dönemin Cumhurbaşkanı, Abdullah Gül, Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da katılımı ile 29 Mayıs 2013'te atılmıştır

Üçüncü köprü gerekçeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Her ay 20 bin yeni aracın trafiğe katıldığı İstanbul'da kayıtlı olan yaklaşık 2.5 milyon araç bulunmaktadır.[6] Hâlihazırda İstanbul Boğazı üzerinde bulunan 2 köprüyse özellikle günün belirli saatlerinde yaşanan aşırı yoğunluk nedeniyle tam anlamıyla işlevini yerine getirememektedir. Bu nedenlerden dolayı Boğaz'a üçüncü bir köprünün yapılması 2000'li yıllardan itibaren sıkça dile getirilmeye başlandı. Ancak ilk somut adımın atılması, 2009 yılında 60. hükûmet döneminde gerçekleşti. Dönemin başbakanı Recep Tayyip Erdoğan üçüncü köprünün gerekli olduğunu ve derhâl yapılması gerektiğini savunarak, helikopterle köprünün güzergâhını belirlemek için keşif gezileri yaptı.[7][8]

Araç Geçişleri[değiştir | kaynağı değiştir]

İhaleyi kazanan yatırımcıya, günlük 135 bin araç geçiş güvencesi verilecek. Devlet, öngörülen sayıda aracın geçmemesi halinde, aradaki farkı yatırımcıya ödeyecek. [9]

Ücretler[değiştir | kaynağı değiştir]

Köprü geçişi[değiştir | kaynağı değiştir]

Otomobiller için geçişte yaklaşık olarak 3 dolar eşdeğeri Türk Lirası alınacak. Büyük araçların geçiş ücretleri belirlenirken, dingil sayıları dikkate alınacak. Dingil sayısı belli bir katsayı ile çarpılacak ve geçiş ücretleri belirlenecek.

Otoyol Kullanımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Otoyolu kullanacak otomobiller ve eşdeğeri araçların geçiş ücreti olarak kilometre başına 0.08 dolar tahsil edilecek. [9]

  • 10 kilometre örnek kullanım için bir araba 0,8 dolar ödeyecek.(yaklaşık 1,65 lira)

Karar aşaması[değiştir | kaynağı değiştir]

Köprünün yeri uzun süre belirsiz kaldı ve güzergâh konusunda çeşitli iddialar ortaya atıldı. Ancak tüm iddialar içinde özellikle şehrin ormanlarla kaplı kuzey kesimleri öne çıkartıldı. Dönemin, Cumhuriyet Halk Partisi'nin İstanbul il başkanı Gürsel Tekin ise Erdoğan'ın bilgisiyle hazırladığını öne sürdüğü belgelerle bir basın açıklaması yaparak üçüncü köprünün Beykoz ile Tarabya arasında yapılacağını iddia etti.[10] Köprü için inşa edilecek otoyolun Silivri'nin ormanlık bölgelerinden başladığını ve otoyolun İstanbul'un ormanlarına ve su havzalarına zarar vereceğini belirtti.[10] Otoyolun geçeceği güzergâh üzerinde on binlerce dönüm arazinin el değiştirdiğini; iddialarının yalanlanması hâlinde paylaşmak üzere başka belgelere de sahip olduğunu söyledi.[10]

Tekin'in iddiaları hükûmet tarafından yalanlanmadı ancak kesin güzergâhın hâlâ belli olmadığının altı çizildi. Dönemin Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım yaptığı basın açıklamasında üçüncü köprünün diğer iki köprünün kuzeyinde yapılacağının kesin olduğunu; uçlarının ise Tarabya-Beykoz ya da Sarıyer-Beykoz arasında olacağını, kesin karara varılmadığını söyledi.[11]

Köprü ve köprü ile birlikte yapılacak olan otoyolun ayrıntıları 25 bin ölçekli imar planlarına işlendi.[12] Bununla birlikte Çorlu-Çerkezköy bölgesine üçüncü bir havaalanı yapılması, Anadolu Yakası'nın kuzey bölümünde Riva çevresinin turizme açılması, İzmit yakınlarına büyük bir teknopark yapılması da planlandı.[12] Köprünün kuzeydeki orman arazilerine ve içme suyu havzalarına zarar vermemesi için tünel ve viyadük ağırlıklı olacağı söylendi.[13] Ayrıca köprünün öncüllerinin aksine devlet eliyle değil, yap-işlet-devret modeliyle özel sektöre yaptırılacağı bildirildi. [12] 29 Nisan 2010 tarihinde dönemin Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım tarafından yapılan basın açıklamasında üçüncü köprünün kesin güzergâhının Garipçe-Poyraz köyleri arası olduğu belirtildi. Köprünün maliyetinin kamulaştırma bedelleri ve yapım harcamalarla birlikte 6 milyar dolar olacağı bildirildi.[3]

İnşaat aşaması[değiştir | kaynağı değiştir]

Yavuz Sultan Selim Köprüsü inşaatı, köprünün her iki ayağının oturduğu Garipçe ve Poyrazköy mevkilerinde eş zamanlı olarak yapılmaktadır. 29 Mayıs 2013 tarihinde temeli atılan köprü bacaklarının inşaatı 24 Ekim 2014 tarihinde tamamlanmıştır. Köprü ayakları deniz seviyesinden 330 metre, zemin başlangıcından 320 metre uzunluğundadır.

Projenin 700'ü mühendis toplam 6500 kişi çalışmaktadır. Projede 22 metrelik çap ile Avrupa'nın en geniş tüneli de inşa edilmektedir. Projede kullanılacak tabliyelerin ağırlığı 870'er tondur.

Ağaçlandırma[değiştir | kaynağı değiştir]

Projede, kesilen ağaçların 5 katı ağaç dikilmesi planlanmaktadır. Projede başlangıcından itibaren ilk yıl 410 hektar ağaçlandırma yapılmış 2015'te de 460 hektar ağaçlandırma yapılacaktır. Gelecekteki üç yıl içinde de 1400 hektar daha ağaçlandırma yapılacaktır.

Resim galerisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://ekonomi.haberturk.com/makro-ekonomi/haber/758509-iste-3-kopru
  2. ^ "Yavuz Sultan Selim Köprüsü'nün temeli dualar eşliğinde atıldı". Zaman. 29 Mayıs 2013 13:09. http://www.zaman.com.tr/gundem_yavuz-sultan-selim-koprusunun-temeli-dualar-esliginde-atildi_2095022.html. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2013. 
  3. ^ a b "İşte üçüncü köprünün güzergâhı". http://www.ntvmsnbc.com/id/25088281/. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2010. 
  4. ^ http://bigpara.ekolay.net/haber-detay/gundem/3--kopru-ihalesi-mayis-ayina-kaldi/806162/
  5. ^ http://www.borsagundem.com/haber/Iste-3-kopru-ihalesini-kazanan-firma/98448
  6. ^ "İstanbul'daki araç sayısı 4 yılda 4 kat arttı". http://www.zaman.com.tr/haber.do?haberno=481454. Erişim tarihi: 2 Aralık 2009. 
  7. ^ "Erdoğan 3. köprü güzergâhını inceliyor". http://haber.ekolay.net/Haber/2705/645660/erdogan+3+kopru+guzergahini+inceliyor.aspx. Erişim tarihi: 2 Aralık 2009. 
  8. ^ "Tayyip Erdoğan, 3'üncü Köprü güzergahını helikopterle inceledi". http://www.nethaber.com/Politika/115238/Tayyip-Erdogan-3uncu-Kopru-guzergahini-helikopterle-inceledi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2009. 
  9. ^ a b "Üçüncü Köprü ihalesi ertelendi!". http://ekonomi.haberturk.com/makro-ekonomi/haber/727712-ucuncu-kopru-ihalesi-ertelendi. Erişim tarihi: 25.03.2012. 
  10. ^ a b c "Gürsel Tekin, 3. Köprü'nün güzergahını açıkladı". http://www.hurriyet.com.tr/gundem/12300314.asp. Erişim tarihi: 2 Aralık 2009. 
  11. ^ "Üçüncü Köprünün Güzergahı Belli". http://www.tumgazeteler.com/?a=2549367. Erişim tarihi: 2 Aralık 2009. 
  12. ^ a b c "İstanbul Boğazı". Aylık coğrafya ve keşif dergisi Atlas. Sayı 180. İstanbul: Doğan Burda. 2008. ss. Sayfa 106. 
  13. ^ "Üçüncü köprü kuzeyde olacak". http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalDetay&ArticleID=945002&Date=14.07.2009&CategoryID=77. Erişim tarihi: 2 Aralık 2009. 

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]