Ötrofikasyon

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Potomac Nehri Cyanobacteriadan kaynaklanan yüksek ötrofikasyona maruz kalmaktadır.

Ötrofikasyon, göl gibi herhangi bir büyük su ekosisteminde, başta karalardan gelenler olmak üzere, çeşitli nedenlerle besin maddelerinin büyük oranda çoğalması sonucu plankton ve alg varlığının aşırı şekilde artması.[1] Bu durum sudaki çözülmüş oksijen miktarını azaltarak uzun vadede su ekosisteminin ölümüne neden olabilir.[2]

Oluşumu[değiştir | kaynağı değiştir]

Fosfor, azot ve diğer besin maddeleri yaşlı su ekosistemlerinde yavaş yavaş artar. Bir sistemdeki besin maddesine dönüştürülebilen organik malzemenin artması, sistemin üretkenlik düzeyini yükseltir. Su ekosistemi çevresindeki karalardan sürüklenerek gelen toprak canlı artıkları içerir. Su yüzeyinde toplanan alg ve mikroskopik organizmalar güneş ışınlarını engelleyerek su altı yaşamı için hayati önemi haiz olan oksijen emilimini engeller.[3]

Özellikle fosfattan kaynaklanan ötrofikasyon, fosfat kirlenmesi olarak da bilinir.[4]

Kültürel ötrofikasyon denen durum ise, insan eli ile bir su ekosistemine kanalizasyon, temizlik malzemesi ve gübre gibi aşırı oranda besin maddesi içeren maddeler boşaltılarak suyun yaşlanma süreci hızlandırıldığında meydana gelir.[3]

Ötrofikasyonu hızlandıran etmenler arasında iklimin kurak geçmesi, aşırı buharlaşma, göl suyunun bir kanalla sulamada kullanılması sayılabilir.[5]

Zararları[değiştir | kaynağı değiştir]

Ötrofikasyon sulak alan ekosistemlerini bozarak burada yaşayan kuş, balık ve diğer canlıların azalmasına ya da yok olmasına neden olabilir. Ötrofikasyonun ileri safhalarında oksijen tükeneceği için ilgili sistem önce bataklığa sonra çayıra dönüşerek su formundan kara formuna geçer.[5]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "eutrophication." Oxford Dictionary of English 2e, Oxford University Press, 2003.
  2. ^ Ötrofikasyon Çevre.Terimleri.com
  3. ^ a b "Ötrofikasyon." Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc.
  4. ^ Berkes ve Kışlalıoğlu, Ekoloji ve Çevre Bilimleri, 1990, s. 337
  5. ^ a b Göllerin evrimi ve ötrofikasyon SuluSözlük.org

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]