Ölçü aracı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Denizler Altında Yirmi Bin Fersah'taki Kaptan Nemo ve Pierre Aronnax, ölçü aletleri üzerinde kafa yorarlarken.

Ölçü aracı, fiziksel nicelik ölçmeye yarayan bir aygıttır. Fiziksel bilimler, kalite güvencesi ve mühendislikte kullanılan ölçme; gerçek şeylerin ve olayların, fiziksel niceliklerini elde etme ve kıyaslama etkinliğidir. Yerleşik standart nesneler ve olaylar ölçü birimleri olarak kullanılır ve ölçme işlemi; üzerinde çalışılan öge ve bununla ilişkili ölçü birimi hakkında bir sayı verir. Ölçü aracının kullanımını tanımlayan araçlar ve formel test yöntemleri, elde edilen sayıların arasındaki ilişkilerin vasıtalarıdır.

Tüm ölçü araçları araç hatası ve ölçüm belirsizliğine çeşitli düzeylerde yatkındır.

Bilim adamları, mühendisler ve diğerleri, ölçümlerini yapabilmek için çok çeşitlilikte araçlara ihtiyaç duyarlar. Bu araçlar; cetvel ve süreölçer gibi basit nesnelerden, elektron mikroskobu ve parçacık hızlandırıcı gibi karmaşık aygıtlara kadar değişkenlik gösterir. Sanal aygıtlama, çağdaş ölçü araçlarının geliştirilmesinde geniş ölçüde kullanılır.

Konu başlıkları

Zaman[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Zaman
Bir zaman ölçme aygıtı olan kol saati.

Güneş saati, geçmiş çağlarda sık kullanılan bir zaman ölçme aletiydi. Günümüzde genel olarak kullanılan ölçme aletleri saat ve kol saatidir. Yüksek hassasiyet düzeyinde zaman ölçümleri için atom saati kullanılır.

Enerji[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Enerji

Enerji, enerji sayacı ile ölçülür. Enerji sayaçlarına örnek olarak:

Elektrik sayacı[değiştir | kaynağı değiştir]

Elektrik sayacı, enerjiyi kilowatt saat olarak doğrudan ölçer.

Gaz sayacı[değiştir | kaynağı değiştir]

Gaz sayacı, kullanılan gazın hacmini kaydederek dolaylı yoldan ölçer. Ölçümden elde edilen değer, gazın kalori değeriyle çarpılarak harcanan enerjiye çevrilebilir.

Güç (enerji akısı)[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Güç (fizik)

Enerji değiş tokuşu yapan bir fiziksel sistem, birim zamanda yapılan enerji değiş tokuşu ile açıklanabilir. Bu, enerji akısı olarak da bilinir.

Güç değerlerinin sıralaması için bakınız: Büyüklük kıyaslaması (güç).

Aksiyon[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Aksiyon (fizik)

Aksiyon, işlem süresince geçen zamandaki (enerji üzerine zaman integrali) toplam enerjiyi tanımlar. Açısal momentumunkiyle aynı boyuta sahiptir.

Mekanik[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu kavram, klasik mekanik ve sürekli ortamlar mekaniğinde bulunan temel nicelikleri kapsar ancak sıcaklıkla ilişkili soruları veya nicelikleri hariç tutmaya çalışır.

Uzunluk (mesafe)[değiştir | kaynağı değiştir]

Uzunluk birimlerinin sıralaması için bakınız: Büyüklük kıyaslaması (uzunluk)

Alan[değiştir | kaynağı değiştir]

Alan birimlerinin sıralaması için bakınız: Büyüklük kıyaslaması (alan)

Hacim[değiştir | kaynağı değiştir]

Hacim ölçmek için sıklıkla kullanılan bir ölçü kabı.

Katı maddenin yoğunluğu biliniyorsa, hacim hesaplamak için tartma işlemi.

Hacim birimlerinin sıralaması için bakınız: Büyüklük kıyaslaması (hacim)

Kütle veya hacim akış ölçümü[değiştir | kaynağı değiştir]

Hız (uzunluk akısı)[değiştir | kaynağı değiştir]

Hız birimlerinin sıralaması için bakınız: Büyüklük kıyaslaması (hız)

İvme[değiştir | kaynağı değiştir]

Kütle[değiştir | kaynağı değiştir]

Terazi: Dengelenmiş kuvvetlerle kütle ölçümü yapmaya yarayan araç.

Kütle birimlerinin sıralaması için bakınız: Büyüklük kıyaslaması (kütle)

Doğrusal momentum[değiştir | kaynağı değiştir]

Kuvvet (doğrusal momentum akısı)[değiştir | kaynağı değiştir]

Gayriataletsel gözlemci çerçevesinde mutlak basınç ölçümü: Dünya'nın yerçekimsel alanında cıva (Hg) barometresinin çalışma prensibi.

Basınç (doğrusal momentumun akı yoğunluğu)[değiştir | kaynağı değiştir]

Basınç birimlerinin sıralaması için bakınız: Büyüklük kıyaslaması (basınç)

Açı[değiştir | kaynağı değiştir]

Açısal hız veya birim zamanda dönme[değiştir | kaynağı değiştir]

Açısal hız birimlerinin sıralaması için bakınız: Büyüklük kıyaslaması (açısal hız)

Frekans sıralaması için bakınız: Büyüklük kıyaslaması (frekans)

Tork[değiştir | kaynağı değiştir]

Üç boyutlu uzayda konumlandırma[değiştir | kaynağı değiştir]

Navigasyon hakkındaki kısma bakınız.

Düzey[değiştir | kaynağı değiştir]

Yön[değiştir | kaynağı değiştir]

Mekanik nicelikler tarafından taşınan enerji, mekanik iş[değiştir | kaynağı değiştir]

Elektrik, elektronik ve elektrik mühendisliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Elektriksel yükle ilgili değerlendirmeler; elektrik ve elektroniğe hükmeder. Elektriksel yük, elektromanyetik alan vasıtasıyla birbirleriyle etkileşime girer. Eğer yük hareket etmiyorsa, o alana elektriksel alan denir. Yükler hareket ederek, özellikle elektriksel olarak nötr iletkende elektrik akımı oluşturuyorsa, o alana manyetik alan denir. Elektriğe nitelik (potansiyel) verilebilir ve elektriksel yük, elektriğin maddemsi özelliğidir. Temel elektrodinamikte enerji (veya güç); potansiyelin, o potansiyeldeki elektriksel yük (veya akım) miktarıyla çarpılması ile hesaplanır: potansiyel x yük (veya akım). (Bakınız: Klasik elektromanyetizma ve Elektromanyetizmanın eşdeğişim formülasyonu)

Net elektriksel yükü saptamaya yarayan bir elektroskop.

Elektrik yükü[değiştir | kaynağı değiştir]

Elektriksel yük birimlerinin sıralaması için bakınız: Büyüklük kıyaslaması (elektriksel yük)

Elektrik akımı (yük akımı)[değiştir | kaynağı değiştir]

Voltaj (elektrik potansiyeli farkı)[değiştir | kaynağı değiştir]

Elektriksel direnç, elektriksel iletken (ve özdirenç)[değiştir | kaynağı değiştir]

Elektrik kapasitesi[değiştir | kaynağı değiştir]

İndüktans[değiştir | kaynağı değiştir]

Elektrik veya elektrik enerjisi ile taşınan enerji[değiştir | kaynağı değiştir]

Elektrik ile taşınan güç (enerjinin akımı)[değiştir | kaynağı değiştir]

Elektriksel alan (elektriksel potansiyelin negatif gradyanı, birim uzunluğa düşen voltaj)[değiştir | kaynağı değiştir]

Manyetik alan[değiştir | kaynağı değiştir]

Manyetik alan sıralaması için bakınız: Büyüklük kıyaslaması (manyetik alan)

Kombinasyon araçları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Multimetre (veya elektriksel ölçü aleti), asgari olarak: ampermetre, voltmetre ve direnç ölçer fonksiyonlarını bir araya getirir.
  • LCR ölçer, direnç ölçer, kapasimetre ve indüktans ölçer fonksiyonlarını bir araya getirir. Ölçme yönteminin köprü devresi olması nedeniyle bileşen köprü olarak da bilinir.

Termodinamik[değiştir | kaynağı değiştir]

Sıcaklık ilişkili değerlendirmeler termodinamiğe hükmeder. Isıyla ilişkili belirgin iki özellik vardır:

  • Isıl potansiyel — sıcaklık, örneğin: kor halindeki kömürün, siyah kömürden farklı ısıl niteliği vardır.
  • Maddemsi özellik — entropi, örneğin: bir kor halindeki kömür bir tencere suyu yeterince ısıtmaz ama yüz tanesi ısıtır.

Termodinamikte enerji, ısıl potansiyel ile o potansiyeldeki entropi miktarının çarpımıyla hesaplanır: sıcaklık x entropi.

Entropi sürtünmeyle üretilebilir ama yok edilemez.

Madde miktarı (veya mol sayısı)[değiştir | kaynağı değiştir]

Kimyada tanıtılan ve genellikle dolaylı yolla ölçülen fiziksel nicelik. Eğer maddenin türü ve kütlesi biliniyorsa; atom kütlesi veya molekül kütlesi (periyodik tablodan bakılır, kütle spektrometresi ile kütle ölçülür), maddenin miktarını birim olarak doğrudan verir. Belli başlı molar değerler verilmişse, bahsi geçen maddenin miktarı hacim, kütle veya yoğunluk ölçerek bulunabilir. Ayrıca bakınız: molar kütle.

Sıcaklık[değiştir | kaynağı değiştir]

Not: ısıl kondüksiyon yerine ısıl radyasyonun ölçümü veya ısıl taşınım; hiçbir fiziksel temasın, sıcaklık ölçümünde (pirometri) gerekli olmadığı anlamına gelir.
Not2: ısıl uzay görüntüleri termografiyle elde edilir.
  • Direnç termometresi prensibi: fizik ve sanayide uygulandığı şekliyle; sıcaklık ve metallerin elektriksel direnci arasındaki ilişki 10 ila 1000 kelvindir.
  • Katı termometre prensibi: sıcaklık ve katının uzunluğu arasındaki ilişki (genleşme).
  • Termistör prensibi: sıcaklık ve seramik veya polimerlerin elektriksel direnci arasındaki ilişki 0,01 ila 2000 kelvindir (−273.14 ila 1,700 °C).
  • Termokupl (veya ısıl çift) prensibi: sıcaklık ve metallerin kesişim noktaları voltajı arasındaki ilişki (Termoelektrik etki#Seebeck etkisi) −200 °C ila +1350 °C'dir.
  • Termometre
  • Termopil, birbiriyle bağlanmış bir grup termokupldur.
  • Üçlü nokta, termometre kalibrasyonu için kullanılır.

Görüntüleme teknolojisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Tekniksel olarak benzeri unsurlar madde biliminde ısıl analiz yöntemleri içerisinde görülebilir. Ayrıca bakınız: Sıcaklık ölçümü ve Kategori:Termometreler.

Sıcaklık birimlerinin sıralaması için bakınız: Büyüklük kıyaslaması (sıcaklık)

Entropi veya termal enerji vasıtasıyla taşınan enerji[değiştir | kaynağı değiştir]

Sıcaklık ölçüm aygıtı olmayan aktif bir kalorimetre.

Buna; ısıl kütle veya enerjinin ısıl katsayısı, tepkime enerjisi, ısı aktarımı dahildir. Kimyasal tepkimeler gibi nedenlerle ortaya çıkan enerjinin entropi tarafından taşınmasını ölçen kalorimetreler, pasif kalorimetre olarak adlandırılır. Ölçülecek numuneyi belli miktarda entropiyle dolduran, numuneyi ısıtan kalorimetrelere ise aktif kalorimetre denir.

Ayrıca bakınız: Kalorimetre veya Kalorimetri

Entropi[değiştir | kaynağı değiştir]

Entropi; enerji ve sıcaklık ölçümüyle dolaylı olarak bulunabilir.

Entropi aktarımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Faz değişimi kalorimetresinin enerji değerinin, mutlak sıcaklığa bölünmesiyle değiştirilen entropi miktarı elde edilir. Faz değişimi entropi oluşturmaz, bu yüzden entropi ölçümüne uygundur. Bu şekilde entropi üretmeden, belirli sıcaklıklardaki enerji ölçümleri işlenerek dolaylı yoldan entropi değerleri bulunur.

Entropi içeriği[değiştir | kaynağı değiştir]

Numunenin sıcaklığı neredeyse mutlak sıfıra düşecek kadar soğutulur, örneğin numuneyi sıvı helyuma daldırarak. Mutlak sıfırda herhangi bir maddenin entropisi olmadığı varsayılır (bakınız: Termodinamik üçüncü kanunu). Sonrasında, soğutulmuş maddeyi entropiyle doldurarak istenilen sıcaklığa getirmek için iki aktif kalorimetre çeşidi kullanılır:

Entropi üretimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Isıl olmayan taşıyıcılardan enerji aktaran işlemler entropi üretir (örneğin: Count Rumford tarafından bulunan mekanik/elektriksel sürtünme). Ya üretilen entropi ya da ısı ölçülür veya ısıl olmayan taşıyıcının aktarılmış enerjisi ölçülebilir.

  • Kalorimetre
  • Er ya da geç ısıya ve ortam sıcaklığına dönüşecek işi ölçen herhangi bir aygıt.
Enerji kaybetmeden sıcaklığını düşüren entropi, entropi üretir (örneğin: izole bir çubukta kondüksiyon: ısıl sürtünme oluşturur).

Enerjinin sıcaklık katsayısı veya ısı sığası[değiştir | kaynağı değiştir]

Sıcaklık değişimi ve ısıyla taşınan enerji ile ilgili orantısal bir etmendir. Eğer madde gaz ise, bu katsayı kayda değer bir şekilde sabit hacim veya sabit basınçta ölçülmeye bağımlıdır.

Isı sığası birimlerinin sıralaması için bakınız: Büyüklük kıyaslaması (ısı sığası)

Genleşme katsayısı[değiştir | kaynağı değiştir]

Erime noktası[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynama noktası[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız: ısıl analiz, ısı.

Sürekli ortamlar mekaniği üzerine daha fazlası[değiştir | kaynağı değiştir]

Buna, maddenin makroskopik özelliklerini ölçen araçların çoğu dahildir. Katı hal fiziğinin içinde bulunan yoğun madde fiziğinde; katıları, sıvıları ve ikisinin arasındakiler (viskoelastisite) üzerinde çalışılır. Akışkanlar mekaniğinde ise; sıvı, gaz, plazma ve bunların arasındaki maddeler (süperkritik akışkanlar) üzerinde çalışılır.

Yoğunluk[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu kavram, sıvıların ve kristal gibi sıkıştırılmış katıların parçacık yoğunluğu hakkında bilgi verir. Yığın yoğunluğu ise tanecikli ve gözenekli katıların yoğunluğu hakkında bilgi verir.

Yoğunluk birimlerinin sıralaması için bakınız: Büyüklük kıyaslaması (yoğunluk)

Katının sertliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Sıvının şekli ve yüzeyi[değiştir | kaynağı değiştir]

Sıkıştırılmış maddenin şekil değiştirmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Katının esnekliği (elastisite modülü)[değiştir | kaynağı değiştir]

Katının plastisitesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ölçüm sonuçları: (a) kırılgan, (b) kırılma noktalı telleşebilen, (c) kırılma noktasız telleşebilen.

Katının gerilme mukavemeti, telleşebilme veya düktilliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Katının veya süspansiyonun granülaritesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Sıvının akmazlığı[değiştir | kaynağı değiştir]

Optik aktiflik[değiştir | kaynağı değiştir]

Sıvının yüzey gerilimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Görüntüleme teknolojisi[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Tomografi, bir nesneye hasar vermeden iç yapısının 2 veya 3 boyutlu görüntülerini analizi ve kaydı için kullanılan bir aygıttır.

Gaz sürtünmesi ve direnci[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız: Kategori: Malzeme bilimi, malzeme bilimi

Yoğun maddenin elektriksel özellikleri hakkında daha fazlası, gaz[değiştir | kaynağı değiştir]

Elektrokimyasal hücre: madde potansiyelini hesaplamak için kullanılan bir aygıt.

Permitivite, göreceli durgun permitivite, (dielektrik sabiti) veya elektrik alınganlığı[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu tür ölçümler, molekül dipol değerlerinin bulunmasında yardımcı olur.

Manyetik alınganlık veya mıknatıslanma[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız: Kategori:Madde içinde elektrik ve manyetik alanlar

Madde potansiyeli veya kimyasal potansiyel veya molar Gibbs serbest enerjisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Maddenin reaktandan ürüne dönüşüm yapması, maddenin hâlleri arasında değişim, kimyasal tepkimeler veya çekirdek tepkimeleri veya membran yoluyla difüzyon gibi faz konversiyonlarında toplam enerji dengesi vardır. Özellikle sabit basınç ve sabit sıcaklıkta molar enerji dengesi; madde potansiyeli veya kimyasal potansiyel veya molar Gibbs serbest enerjisini tanımlar ve bu şekilde kapalı sistemde işlemin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği bilgisini verir.

Entropiyi dahil eden enerji dengesinin iki kısmı vardır: maddenin değişmiş entropi içeriğinin nedeni olan denge ve tepkimenin kendisi tarafından salınan veya alınan enerjinin nedeni olan diğeri, yani Gibbs serbest enerjisi değişimi. Tepkime enerjisinin toplamına ve entropi içeriğinin değişiminden sorumlu enerjiye entalpi de denir. Genellikle tüm entalpi entropi tarafından taşınır ve bu şekilde kalorimetre vasıtasıyla ölçülebilir.

Kimyasal tepkimelerdeki standart durumlar için ya molar entropi içeriği ya da molar Gibbs enerjisi ile belirlenmiş bir sıfır noktası çizelgelenir. Ayrıca molar entropi içeriği ve molar entalpi de aynı işlemde kullanılabilir. (Bakınız: oluşumun standart entalpi değişimi, standart molar entropi)

Redoks tepkimesinin madde potansiyeli, genellikle akümülatör kullanarak elektrokimyasal olarak belirlenir

Diğer değerler kalorimetreyle dolaylı yoldan belirlenebilir veya faz diyagramları kullanılabilir.

Ayrıca bakınız: Elektrokimya

Yoğun maddenin mikroyapı-altı özellikleri, gaz[değiştir | kaynağı değiştir]

Kristal yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Amorphous solids lack a distinct pattern and are identifyable thereby.

Görüntüleme teknolojisi, mikroskoplar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız: spektroskopi, malzeme analiz yöntemleri listesi.

Işınlar (dalga ve parçacık)[değiştir | kaynağı değiştir]

Maddedeki sıkıştırma dalgaları, ses[değiştir | kaynağı değiştir]

Mikrofonların bazen hassasiyeti ses yansımasıyla artar. Bakınız: akustik ayna

Ses basıncı[değiştir | kaynağı değiştir]

Güneş ışığını ayırmada kullanılan bir aygıt: ayırıcı prizma

Durgun kütlesi olmayan ışık ve radyasyon[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız: Kategori:Optik aletler

Foton polarizasyonu[değiştir | kaynağı değiştir]

Basınç (doğrusal momentumun anlık yoğunluğu)[değiştir | kaynağı değiştir]

Işınım akısı[değiştir | kaynağı değiştir]

The measure of the total power of light emitted.

Katot ışın tüpü.

Durgun kütleli radyasyon, parçacık radyasyonu[değiştir | kaynağı değiştir]

Katot ışını[değiştir | kaynağı değiştir]

Atom polarizasyonu and elektron polarizasyonu[değiştir | kaynağı değiştir]

Elektromanyetik tayfın iyonlaştırıcı olmayan radyasyon çeşitlerini gösteren başka bir görsel.

İyonlaştırıcı radyasyon[değiştir | kaynağı değiştir]

İyonlaştırıcı radyasyona ışın parçacıkları ve ışın dalgaları dahildir. Özellikle X ışını ve gama ışını, çarpışma süreciyle bir atomdan elektron koparmak içinyeterli miktarda (ısıl olmayan) enerji aktarır.

Alfa dalgalarını belirleyen bulut odası.

Parçacık ve ışın akısı[değiştir | kaynağı değiştir]

Kimliklendirme ve içerik[değiştir | kaynağı değiştir]

Buna kimyasal madde, herhangi bir çeşit ışın, temel parçacık, yalancı parçacık (veya kuazi parçacık]] dahildir. Bu başlığın dışındaki pek çok ölçü aygıtı; kimliklendirme işleminde kullanılabilir veya en azından bu işlemin bir parçası olabilirler.

Ayrıca bakınız: analitik kimya; özellikle kimyasal analiz yöntemleri listesi veya maddesel analiz yöntemleri istesi

Karışımlardaki madde içeriği, madde kimliklendirmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

pH: bir çözeltideki proton derişimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Nem[değiştir | kaynağı değiştir]

İnsan vücudu ve duyuları[değiştir | kaynağı değiştir]

Görme[değiştir | kaynağı değiştir]

Parlaklık: fotometri[değiştir | kaynağı değiştir]

Fotometri, gözün algıladığı parlaklık bakımından ışık ölçümüdür. Fonometrik nicelikler; gözün tayfsal hassasiyetini kalıp alan ışıtma gücü fonksiyonunun, her dalga boyunun katkısını ölçerek elde ettiği anolojik radyometrik niceliklerden köken almaktadır.

Olası değer aralıkları için büyüklük kıyaslamalarına bakınız:

Renk: kolorimetre[değiştir | kaynağı değiştir]

İşitme[değiştir | kaynağı değiştir]

Ses şiddeti (phon biriminden)[değiştir | kaynağı değiştir]

Koku[değiştir | kaynağı değiştir]

Sıcaklık[değiştir | kaynağı değiştir]

İnsanın vücut sıcaklığı[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız: kızılötesi termometre

Dolaşım sistemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Kanla ilişkili değişkenler kan testi maddesinde belirtilmiştir.

Solunum sistemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Spirometre. A borusuna üflemek B hacmini doldurur, geri kalan unsurlar kuvvet dengesini sağlar.

Solunum sisteminde karbondioksitin yoğunluğu veya kısmi basıncı[değiştir | kaynağı değiştir]

Sinir sistemi (sinirlerin bilgiyi elektriksel olarak işlemesi ve iletmesi)[değiştir | kaynağı değiştir]

Kas iskelet sistemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Kasların ortaya koyduğu güç ve iş[değiştir | kaynağı değiştir]

Metabolizma[değiştir | kaynağı değiştir]

Tıbbi görüntüleme[değiştir | kaynağı değiştir]

Üç boyutlu temsil olarak işlenmiş ekokardiyografi.

Ayrıca bakınız: Kategori:Fizyolojik araçlar ve Kategori:Tıbbi test teçhizatı.

Meteoroloji[değiştir | kaynağı değiştir]

See also Kategori:Meteorolojik alet ve ekipmanlar.

Navigasyon ve nivelman[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız: Kategori:Seyir araçları and Kategori:Seyir. Ayrıca bakınız: Kategori:Nivelman araçları.

Astronomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrica bakınız: Kategori: Astronomik araçlar ve Kategori:Gözlemevleri.

Askeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Teleskop ve deniz navigasyon araçları gibi bazı araçların, yüzyıllardır askerî uygulamaları olmuştur. Öte yandan; askeri etkinliklerdeki ölçü araçlarının rolü, 19. yüzyılın ortalarından başlayarak, uygulamalı bilim vasıtasıyla gelişen teknolojiyle birlikte katlanarak artmıştır. Askeri ölçü araçları, bu maddede tanımlanan navigasyon, astronomi, optik, görüntüleme ve hareketli cisim kinetiği gibi pek çok araç kategorisinde ilerleme kaydetmiştir. Askeri araçlar genel olarak; uzağı görme, karanlıkta görme, bir nesnenin coğrafi konumunu belirleme ve hareketli bir cizmin yolunu ve doğrultusunu bilmek ve kontrol etmek gibi konularda yoğunlaşmıştır. Bu araçların ön plana çıktığı özellikleri arasında kullanılabilirlik, hız, güvenilirlik, ve doğruluk ve kesinliktir.

Kategorisiz, özelleşmiş veya genelleşmiş uygulamalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kurgusal aygıtlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]