Öksüz ve yetim

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Thomas Kennington'ın Öksüzler isimli eseri (1885)

Öksüz, annesi ölmüş,[1] yetim ise babası ölmüş çocuk.[2] Öksüz kelimesi, hem annesi hem babası ölmüş çocuk anlamında da kullanılır.[1] Bu sözcükler, ölmemiş olsalar bile anne ve babasından sürekli olarak koparılmış çocuklar ve hayvan yavruları için de kullanılır. Bu yazıda öksüz kelimesi hem annesini hem de babasını kaybetmiş çocuk anlamında kullanılmıştır.

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

"Öksüz" sözcüğü, Türkçe "ök" kökünden türemiştir. Ök sözcüğü "bağ, ip" anlamlarına gelir. Zamanla anlam genişlemesine uğrayarak önce göbek bağı sonra da anne ve baba (ebeveyn) anlamında da kullanılmaya başlanmıştır. Ök sözcüğü Türkçenin bazı ağızlarında öksüz ile eş anlamlı olarak kullanılır.[3] Yetim kelimesi ise Arapça yet'm (tek başına, eşsiz) sözcüğünden gelir.[2] Öksüz ve yetim kelimeleri hem sıfat hem de isim olarak kullanılabilirler.

Dünyada öksüzlük[değiştir | kaynağı değiştir]

Dünyada çocukların öksüz kalmalarının başlıca sebebi savaşlar ve salgın hastalıklardır. Gelişmiş ülkelerde öksüzlük, az gelişmiş ülkelere oranla oldukça düşük düzeydedir. Aşağıdaki tablo UNESCO'nun 2001 verilerine göre Afrika, Asya, Latin Amerika ve Karayipler'de öksüzlük durumunu göstermektedir:[4]

Kıta Öksüz
çocuk sayısı (milyon)
Toplam çocuk
sayısına oranı
Afrika 34,3 11,9%
Asya 65,5 6,5%
Latin Amerika & Karayipler 8,16 7,4%
Toplam 108 7,6%

AIDS[değiştir | kaynağı değiştir]

Dünya Sağlık Örgütünün 2010 yılı tahminlerine göre yaklaşık 25 milyon çocuk AIDS nedeniyle öksüz kalmıştır.[5]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dipnotlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b "öksüz." TDK Büyük Türkçe sözlük. Erişim: 10 Mayıs 2009"
  2. ^ a b "yetim." TDK Büyük Türkçe sözlük. Erişim: 10 Mayıs 2009"
  3. ^ "ök." TDK Büyük Türkçe sözlük. Erişim: 10 Mayıs 2009"
  4. ^ Children Brink.pdf (Temmuz 2002) Usaid.gov
  5. ^ AIDS: Some Questions and Answers Dünya Sağlık Örgütü (İngilizce)