Öksüz ve yetim
Öksüz, annesi ölmüş,[1] yetim ise babası ölmüş çocuk.[2] Öksüz kelimesi, hem annesi hem babası ölmüş çocuk anlamında da kullanılır.[1] Bu sözcükler, ölmemiş olsalar bile anne ve babasından sürekli olarak koparılmış çocuklar ve hayvan yavruları için de kullanılır. Bu yazıda öksüz kelimesi çoğunlukla, hem annesini hem de babasını kaybetmiş çocuk anlamında kullanılacaktır.
Konu başlıkları |
[değiştir] Etimoloji
"Öksüz" sözcüğü, Türkçe "ök" kökünden türemiştir. "Ök" sözcüğü "bağ,ip", "göbek bağı", göğüs ile anne anlamlarına gelir. Zamanla anlam genişlemesine uğrayarak anne ve baba (ebeveynler) anlamında da kullanılmaya başlanmıştır. Ök sözcüğü Türkçe'nin bazı ağızlarında öksüz ile eş anlamlı olarak kullanılır.[3] Yetim kelimesi ise Arapça yet3m (tek başına, eşsiz) sözcüğünden gelir.[2] Öksüz ve yetim kelimeleri hem sıfat hem de isim olarak kullanılabilirler.
[değiştir] Dünyada öksüzlük
Dünyada çocukların öksüz kalmalarının başlıca sebebi savaşlar ve salgın hastalıklardır. Gelişmiş ülkelerde öksüzlük, az gelişmiş ülkelere oranla oldukça düşük düzeydedir. Aşağıdaki tablo UNESCO'nun 2001 verilerine göre Afrika, Asya, Latin Amerika ve Karayipler'de öksüzlük durumunu göstermektedir:[4]
| Kıta | Öksüz çocuk sayısı (milyon) |
Toplam çocuk sayısındaki oranı |
|---|---|---|
| Afrika | 34.3 | 11.9% |
| Asya | 65.5 | 6.5% |
| Latin Amerika & Karayipler | 8.16 | 7.4% |
| Toplam | 108 | 7.6% |
[değiştir] AIDS
Dünya Sağlık Örgütü'nce 2010 yılı itibariyle yaklaşık 25 milyon çocuğun AIDS nedeniyle öksüz kalacağı öngörülmektedir.[5]
