Çin-Japon Savaşı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Çin-Japon Savaşı
1941'den itibaren II. Dünya Savaşı'nda Pasifik Cephesi
Attacking the Gate of China02.jpg
Taiwan'nın başkenti Nankin'in Çonghua kapısına saldıran Japon zırhlı araçlar (12 Aralık 1937 saat 12.10)
Tarih 7 Temmuz 1937-9 Eylül 1945
Bölge Çin'in Mançurya bölgesi
Sonuç Japonya ilk başta Mançurya bölgesini başarıyla işgal etti. Ancak 1945'te Japonların II. Dünya Savaşı'nı kaybetmesi üzerine, Mançurya tekrar Çin'in eline geçti
Çin, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin daimi üyesi oldu
Çin İç Savaşı kaldığı yerden devam etti
Coğrafi
Değişiklikler
Çin, Shimonoseki Antlaşması'yla kaybettiği tüm topraklarını geri aldı
Taraflar
Flag of the Republic of China.svg Çin Cumhuriyeti

US flag 48 stars.svg ABD
Birleşik Krallık Birleşik Krallık
Flag of the Soviet Union (1923-1955).svg Sovyetler Birliği

Flag of Japan.svg Japon İmparatorluğu

Flag of the Republic of China.svg Jingwei Hükümeti
Flag of Manchukuo.svg Mançu İmparatorluğu

Komutanlar
Flag of the Republic of China.svg Çan Kay Şek

Flag of the Republic of China.svg Chen Cheng
Flag of the Republic of China.svg Yan Xishan
Flag of the Republic of China.svg Feng Yuxiang
Flag of the Republic of China.svg Li Zongren
Flag of the Republic of China.svg Xue Yue
Flag of the Republic of China.svg Bai Chongxi
Flag of the Republic of China.svg Peng Dehuai
Flag of the Republic of China.svg Mao Zedong
20px.svg Joseph Stilwell
20px.svg Claire Chennault
Flag of the Soviet Union (1923-1955).svg Aleksandr Vasilevsky

Flag of Japan.svg Iwane Matsui

Flag of Japan.svg Shunroku Hata
Flag of Japan.svg Hisaichi Tereuchi
Flag of Japan.svg Hajime Sugiyama
Flag of Japan.svg Seishirō Itagaki
Flag of Japan.svg Prens Asaka
Flag of Japan.svg Prens Higashikuni
Flag of Japan.svg Jun Ushiroku
Flag of Japan.svg Heisuke Yanagawa
Flag of Japan.svg Otozō Yamada
Flag of the Republic of China.svg Wang Jingwei (Sadece komünist asileri sindirme haraketlerine katıldı)

Güçler
Çin: 5,600,000
S.S.C.B.: 1,577,225
A.B.D: 700+ uçak ve personeli
Japonya: 3,200,000
Çin: 900,000
Kayıplar
Ulusalcılar: 1,320,000 ölü 1,797,000 yaralı 120,000 kayıp
Komünistler: 500,000 ölü ve yaralı
1937-1941: 185,647 ölü, 520,000 yaralı, ve 430,000 hasta
1941-1945: 202,958 ölü; 54,000 asker savaştan sonra öldü.

İkinci Çin-Japon Savaşı, diğer dillerdeki adlarıyla: Çince: 八年抗战[dn 1] veya 中国人民抗日战争[dn 2], Japonca: 支那事変 Shina Jihen (Çin Olayı) veya 日中戦争 Nichhū Sensō (Japon-Çin Savaşı), İngilizce: Second Sino-Japanese War (İkinci Çin-Japon Savaşı), ayrıca Japonya'da Mukden Olayı'ndan Japonya'nın teslimiyetine (1945) kadar süren "15 Yıllık Savaşı" (十五年戦争 Jūgo Nen Sensō)" adlandırması ve Japonya'nın Doğu ve Güneydoğu Asya ülkelerini Batılı Sömürgecilerden kurtuluş bir savaşı gerçekleştirdiğini iddia eden tarih anlayışına dayanarak "Büyük Doğu Asya Savaşı" (大東亜戦争 Dai Tōa Sensō) diyen de vardır.

Çin'in iç istikrarsızlığından istifade eden Japonya'nın özellikle Kantō Ordusu kurmay subaylarının yayılma siyasetinden kaynaklanmış ve Çin'de sömürgeci çıkarlarına sahip olan Batı Dünyası'nın hoşnutsuzluk ve kıskançlıklarından uzatılmıştır. Kuomintang lideri Çan Kay Şek, bir yandan Japonların ilerlemesini önlemeye çalışırken diğer yandan da komünistlerin kökünü kazımaya çalışmıştır.

Bu savaşlarda Japon Ordusu'nun göz yaşartıcı gazı Chloroacetophenone (Kod adı: Midori=Yeşil), hapşırmacı gazı Diphenylcyanoarsine (Kod Adı: Aka=Kırmızı) kullanmıştı. Ayrıca hardal gazı (Kod Adı: Kii=Sarı)'nın kullanıldığına dair raporlar da mevcuttur.

Kronoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

İlk çatışmalar ve Tungçov Katliamı[değiştir | kaynağı değiştir]

7-8 Temmuz 1937 tarihinde Marko Polo Köprüsü Olayı (7 Temmuz Olayı) meydana geldi. Çin 29. Ordusu'na bağlı birliklerinin yanlışlıkla Japon 1. Tugayı'na bağlı bir takıma kurşun yağdırmasıyla iki taraf arasında sıcak çatışmanın meydana gelmesi. 11 Temmuz'da Fumimaro Konoe hükumeti Tientsin'e iki tümenin gönderilmesine karar verildi. 20 Temmuz'da Marko Polo Köprüsü civarında çatışmanın tekrar başlatıldı. 25 Temmuz'da Langfang Olayı, telefon hattının kesilmesi üzerine Pekin Hükûmeti'nin izniyle Japonya'nın yolladığı tamircilerin Çinliler tarafından vuruldu. 26 Temmuz'da Pekin'nin Guang An Kapısı'nda Japon güvenlik güçlerine karşı Çin güçleri tarafından pusu kurup hücum edildi. 29 Temmuz'da Tongzhou Katliamı: Chi-tung Anti-Komünist Özerk Hükûmeti'ne (冀東防共自治政府) bağlı güvenlik güçlerinin Tungçov'da oturan 420 Japon (110 asker ve 310 sivil)'a saldırarak 230'unu katletmesi, Tientshin'de konuşlandırılan Japon Ordusu'nun hücuma geçmesi.

Çahar Harekâtı[değiştir | kaynağı değiştir]

İkinci Şanghay Olayı ve Nankin'in Düşüşü[değiştir | kaynağı değiştir]

13 Ağustos 1937: İkinci Şanghay Olayı: Çin Ordusu'nun 10 tümeniyle yabancıların oturduğu Şanghay'ye karşı baskı uygulaması (Şanghay sakinlerini korumak amacıyla, 2800 İngiliz, 2600 Amerikan, 2500 Japon, 2000 Fransız ve 800 İtalyan askerleri konuşlandırılıyordu. Birinci Şanghay Olayı ise 28 Ocak 1932'te Çin Ordusu'nun Şanghay'a saldırısı)
14 Ağustos: Japon Ordusu'nun Deniz-Aşırı Bombardmanının başlatması. Eylül ayında Japon Deniz Kuvvetleri'nin Çin sahillerini abulka altına aldı. İkinci Milliyetçi-Komünist Uzlaşması gerçekleştirildi. Daha önce Çan Kay Şek'in teftiş için gittiği Sian'da komünist yanlısı General Chang Hsüeh-liang (張學良) tarafından tutkulanarak rehine alındığı için uzlaşmak zorunda kalmıştı. (Sian Olayı, 12 Aralık 1936)
14 Eylül: Japon Ordusu'nun Pekin ve Baoding'i işgal etmesi.
Kasım Kuomintang Hükumeti (Çan Kay Şek)'nin başkentini Çongçing'e taşıması.
5 Kasım: Japon Ordusu'nun Hangçov Körfezine çıkarması ve Japon Genelkurmay Başkanlığı Suçov ile Kashing'i bağlayan hatta kadar ilerlemesine izin vermesi.
19 Kasım: Japon Ordusu'nun Suçov'yu işgal etmesi.
27 Kasım: Japon Ordusu'nun Japon Genelkurmay Başkanlığının emrini ihmal ederek ilerlemesi ve Wuhsi'yi işgal etmesi.
29 Kasım: Japon Ordusu'nun Çangçov'yu işgal etmesi.
1 Aralık: Japon Genelkurmay Başkanlığı tarafından Nankin'in işgaline izin verilmesi.
7 Aralık: Çan Kay Şek'in Nankin'in komutasını Orgeneral Tang Sheng-chih (唐生智)'ye bırakıp Nankin'den kaçması.
10 Aralık: Japon Ordusu'nun Nankin'e hücumunun başlaması.
12 Aralık: Orgeneral Tang'ın Nankin'den kaçması.
13 Aralık: Japon Ordusu'nun Nankin'i işgal ve Çin esirleri ve teslim olmak istemeyen Çinli askerlerin öldürülmesi.
17 Aralık: Japon Ordusu'nun Nankin'e giriş töreni düzenlenmesi

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dipnotlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Sekiz Yıllık Direniş Savaşı, Çin Cumhuriyeti'ndeki ad.
  2. ^ Çin Halkının Japonya'ya Karşı Savaşı, Çin Halk Cumhuriyeti'nde

Wikimedia Commons'ta Çin-Japon Savaşı ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur.