Çek Cumhuriyeti'ndeki Yahudilerin tarihi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Star of David.svg        Menora.svg
Yahudilik

Çek Cumhuriyeti'ndeki Yahudilerin tarihi 1918-1938 yılları arasındaki Çekoslovakya'nın Birinci Cumhuriyet döneminin uzantısıdır. 2005 itibariyle Çek Cumhuriyeti'nde 4000 Yahudi bulunmaktadır[1] ve bunlar ağırlıklı olarak Aşkenazlardan oluşur. Yedisi Bohemya'da ve üçü Moravya'da olmak üzere ülkede on küçük Yahudi cemaati bulunur. Bu cemaatler Yahudi Cemaatleri Federasyonu (FZO) şemsiyesi altında toplanmıştır. Prag ve diğer şehirlerde hizmetler sunmaktadır.

Hem Çekoslovakya hem de Avusturya-Macaristan İmparatorluğu döneminden beri Yahudilerin Avrupa'nın bu bölgesinde bağları bulunur.[2] Çek Cumhuriyeti'nin bulunduğu topraklarda son bin yıl içinde 600'den fazla Yahudi cemaati var olmuştur.[3] 1930 nüfus sayımına göre Çekoslovakya'da 356,830 Yahudi vardı.[4]

Prag'da Yahudiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Yahudilerin Prag'a en erken 10.yy'da yerleştiğine inanılır. 16. yüzyıl, Prag Yahudilerinin altın çağıdır. Bu zamanın bilinen en önemli Yahudi dindarlarından biri Maharal olarak bilinen haham Judah Loew ben Bezalel'di. Josefov'un Prag Eski Yahudi Mezarlığı'na gömülen Maharal'ın mezar taşı hala ayakta durmaktadır ve ziyarete açıktır. Maharal tarafından yaratılan Golem'in Eski Yeni Sinagog'un çatı katında saklandığı rivayet edilir.[5] 1708'de Prag nüfusunun çeyreğini Yahudiler oluşturmaktaydı.[6]

Holokost[değiştir | kaynağı değiştir]

Çeklerin hakimiyetindeki Bohemya ve Moravya Nazi Almanyası tarafından işgal edilince şiddetli baskılar başladı. Bohemya ve Moravya'daki 117,551 Yahudi hemen hemen yok edildi. Çoğu Yahudi 1939'dan sonra göç etti; yaklaşık 78,000'i ise öldürüldü. 1945'te Çek topraklarında 14,000 Yahudi kaldı.

Yaklaşık 144,000 Yahudi Theresienstadt'a gönderildi. Tutukluların çoğu Çek Yahudisiydi. Açlık, stres ve tifo gibi hastalıklardan tutukluların çeyreği (33,000 kişi) Theresienstadt'a öldü. 88,000 kişi Auschwitz'e ve diğer imha kamplarına gönderildi. Savaş bittiğinde 17,247 kişi sağ kalmıştı. 15,000 çocuk kamptaki çocuk yurtlarında kalıyordu, bunlardan sadece 93'ü hayatta kalmayı başardı.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]