Çayırözü, Bayburt

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Çayırözü
—  Köy  —
Bayburt
Bayburt
Ülke Türkiye Türkiye
Coğrafi bölge Karadeniz Bölgesi
İl Bayburt
İlçe Merkez
Nüfus (2000)[1]
 - Toplam 498
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İl alan kodu 458
İl plaka kodu 69
Posta kodu 69000
İnternet sitesi: [2]

Çayırözü, Bayburt ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyü oluşturan aileler Çaykara, Posof-Ardahan, Van, İspir ve Konya il ve ilçelerinden gelmiştirler. Köyün kuruluş tarihi hakkında kesin bir malumat yoktur. Ancak köyün isminin kaynağı, köyün kuruluşu ve gelişimi hakkında ipuçları vermektedir. Eski ismi olan Ağunsos Rumca bir kelimedir. Manası ise susuz, kurak yer demektir. Bu ismin Rumca olması bu köyün Rumlar tarafından kurulmuş olabileceğini akla getirmektedir. Ancak bu kelimenin aşağı yukarı aynı manaya gelen Eski Türkçe olan ve bu gün Anadoluda halen kullanılmakta olan AVGIN=(Su arkı,su yolu) kelimesinden geldiği de söylenebilir. Şöyleki, Avgın-sız (su arkı olmayan, su yolu olmayan)bir anlamda susuz yer manasına gelen Türkçe bir kelimedir. Dolayısıyla bu köyün Bizans-Rum hakimiyetinden önce bu bölgeye gelen Türkler tarafından kurulmuş olabileceği muhtemeldir. Daha sonra Bizans ve Rum hakimiyeti altına giren bu bölgede Avgınsız kelimesinin aynı anlama gelen Agunos'a ve Rumcada Agunosun dişilik erkeklik özelliğinden dolayı dişiliği ifade eden-sos ekini alarak Agunsos'a dönüşmüş olduğu söylenebilir. Bu manalardan yola çıkarak bu köyün bu bölgeye gelmiş olan Türkler tarafından kurulmuş olduğu ve daha sonra Bizans ve Rum Pontus hakimiyeti dolayısıyla isminin Eski Türkçe 'AVGINSIZ dan aynı anlama gelen Rumca Ağunsos'a dönüşmüştür. Bu isim köyün kuruluşundan bu güne kadar susuzluk kaderiyle örtüşmektedir.Çoruh Nehrinin kenarında olmasına rağmen arzisinin konumu sebebiyle susuzluk çeken bir köydür.

Köy Osmanlı Devletinin son dönemlerinde (1865-1900)Nahiye Merkezi olmuş ve çevresindeki 12 köy bu merkeze bağlanmıştır.Bu köyler şunlardr:

Bağlı Köyler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Ağunsos (Çayırözü) - Nahiye Merkezi
  • Mileyhi (Karşıgeçit)
  • Kân (Aslandede)
  • Çakmas (Yazyurdu)
  • İşbonos(Adabaşı)
  • Danzut (Buğdaylı)
  • Abusta (Çakırbağ)
  • Müşere (Çalıdere)
  • Dacirek (Yedigözeler)
  • Malansa (Aydıncık)
  • Pukeyi (Ballıkaya)
  • Parakos (Uğurgeldi)
  • Gökçeli

Köyün Yeni Adı[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün adı Cumhuriyet döneminde ilk önce Çevirme olarak değiştirilmiş ve kayıtlarda bu ad kullanılmıştır. Bu ad köyün önünde bulunan düz ve çimenlik arazinin kenarında etrafına söğüt ağaçları dikilerek oluşturulmuş olan ve adına Çevirme denilen bir tarlaya izafeten verilmiştir. 1950 li yıllara kadar kullanılan bu isim daha sonra Çayırözü olarak değiştirilmiş ve halen kullanılmaktadır. Çayırözü ismi de köyün önünde bulunan düzler dediğimiz düz ve çimenlik, çayırlık araziye izafeten verilmiş olabilir. Ayrıca “özü” kelimesi özellikle Orta Anadolu’da dere, nehir anlamında kullanılmaktadır. Bu anlama uygun olarak hem Çoruh nehrine hem de Çoruh’un kenarındaki bu düz ve çimenlik araziye izafeten Çayırözü ismi verilmiş olabilir.

Köy özellikle 1980 yılından sonra göç vermeye başlamıştır. Köyde yaşamış olan ve halen yaşamakta olan ailelerin büyük bölümünün menşei Of ve Çaykara taraflarından gelmedir. Köyde Osmanlı Devleti döneminde iskan edilmiş Ermeni aileler yaşamışlardır. Ancak özellikle 1880 li yıllardan sonra bu köyden değişik yerlere göç etmişlerdir[1].


Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

ÇEPNİ OĞUZ TÜRKMENLERİ kültür gelenek ve görenekleri yaşanmaktadır.



Yemekleri; su böreği, doldurma mantı, lor dolması, kete-kara pancar, kuşburnu çorbası (tatlı çorba), kaymak kuymağı, ekmek mıklaması, süt havizi, ayran çorbası, kesme çorbası, gugul, hasuta, gendime pilavı, kabuklu kuru lobiyadır.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Bayburt merkezine 21 Km. uzaklıktadır.Köy, bir dağ yamacının vadi içindeki düzlükle birleştiği yerde kurulmuştur. Köyün kuzeyinde Kuzey Anadolu Dağ sırasının Soğanlı Dağları bölümü, batı-doğu yönünde uzanmaktadır.Yer yer 3000 metreyi geçen bu dağlar kıyıbölgesinin iklimi ile iç kesimler arasında büyük farklılıkların oluşmasına sebep olmuştur. Bu yüzden Karadeniz Bölgesi içerisinde yer almasına rağmen karasal iklim şartları hakimdir. Köyün hemen önünden Çoruh Nehri geçmektedir. Çoruh Nehri'nin vadi boyunca bir kültür oluşturduğu söylenebilir. Mesela köyde yaşayıpta 10 yaş üzerinde yüzme bilmeyen kişi yoktur. Ayrıca balık tüketiminin Türkiye ortalaması üzerinde olması Çoruh Nehri'nin bu coğrafyaya önemli bir katkısıdır.

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün iklimi, Sert karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıllara göre köy nüfus verileri
2007 475
2000 466
1997 432

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Muhtarlık[değiştir | kaynağı değiştir]

Yerleşim yerinin köy tüzel kişiliği alması ile birlikte köyün tüzel kişiliğini temsil etmesi için köy muhtarlık seçimleri de yapılmaktadır.

Seçildikleri yıllara göre köy muhtarları:

2009 - Mustafa Akbaş
2004 - Yusuf Çelik
1999 - Nurettin (Mustafa)Özbek
1994 - Behsat Erdemir
1989 - Yusuf Çelik
1984 - Şevki Akbaş

Altyapı bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyde, ilköğretim okulu vardır 1-5. sınıf öğrencileri köyde 6-7-8. sınıf öğrencieleri YİBO da okumaktadırlar. Köyün içme suyu şebekesi ve kanalizasyon şebekesi vardır. PTT şubesi yoktur ancak PTT acentesi vardır. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Tarihçe ve isim bilgileri Arşiv Uzmanı Süleyman Atmaca tarafından yazılmıştır.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]