Çaa-Gö (il)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Çaa(Yeni) Göl ili
Чаа-Хольский кожуун (Rusça)
Чаа-Хөл кожуун (Tuva Türkçesi)
Konum
Çaa(Yeni) Göl ili
Tuva Cumhuriyeti haritası içinde Çaa(Yeni)-Göl ili
Yönetim
Ülke:  Rusya
Federal Bölge: Flag of Tuva.svg Tuva Cumhuriyeti
Başkent: Çaa-Höl
Genel bilgiler
Yüzölçüm:  2.900 km² (1.120 sq mi)
Nüfus: 7800 
 - Yoğunluk: 3 /km² (7 /sq mi)
Diğer bilgiler
Dili: Tuva Türkçesi


Çaa-Höl (Yeni Göl) İli (Tuva Türkçesi: Чаа-Хөл кожуун / Çaa-Höl kojuun) — Tuva Cumhuriyetinde 17 idari bölgeden biridir. Bölgenin idari merkeziÇaa-Höl.

Sözkökü[değiştir | kaynağı değiştir]

Çaa-Höl kojuun, sözünün anlamı bölük halinde şöyledir. Çaa, yeni anlamına gelir, Türkçe kökenlidir. Bilindiği üzere Eski Türkçe'deki Y ile başlayan kelimeler zamanla değişikliğe uğrayıp Tuva ve Hakasya dolaylarında Ç olarak söylenegelmiştir. Höl , göl anlamına gelir, Türkçe kökenlidir. Eski Türkçe'deki ince sözlerin başında kullanılan K sesi Türkiye, Azerbaycan, Türkmenistan gibi Batı Türkleri'nde G ile başlarken Tuva'da H olarak değişime uğramıştır (Misal: Köl| göl / höl; ). Kojuun ise bölgelik yönetim merkezi anlamında kullanılır, Türkçe kökenli bir söz değildir.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Çaa Göl(il) toprak olarak 290.310 hektarlık bir alanı kaplar. İdari yönetim olarak bölge 1992 yılında kurulmuştur. Çaa-Höl, Şançı, Ak-Turug, Kızıl-Dag olarak 4 küçük yönetim merkezine ayrılır. Bölgenin kuzeydoğusunda Krasnoyarsk bölgesi sınırları vardır. İklimi karasal bir iklim olup kışları sert soğuktur.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Bölge yönetimde ilk olarak 1941 yılında kurulmuştur . Fakat 1961 yılında kaldırılıp Ulug-Hem (il)'e bağlanmıştır. 1992 yılında tekrar düzenlenip ayrı bir yönetim olmuştur.[1]

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Bölge nüfusu 7800 kişidir[1]. Nüfus Sayan-Şuşen barajı dolayısı ile eski yerden taşınıp Çaa Göl'ün sağ tarafına yerleşmiştir.

İdari Bölümler[değiştir | kaynağı değiştir]

Bölge 4 küçük idareye ayrılır. Toplam 7 yerleşim köyü mevcuttur.

  • Ak-Durug
  • Kızıl-Dağ köy idaresi — merkezi Bulun-Terek köyü;
  • Çaa-Höl
  • Şançı

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Tarım ve hayvancılık odaklı bir ekonomi vardır. Rusya Federasyonu, Türk topluluklarının bilimde teknolojide gelişmesini istemeyip özellikle hayvancılık alanına ekonomik bir yönlendirme politikası vardır.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Tuva Cumhuriyeti Resmi Sitesi http://gov.tuva.ru