Âmin
Âmin (İbranice: אָמֵן, Yunanca: ἀμήν; Arapça: آمين); Yahudiler, Hıristiyanlar ve Müslümanlar tarafından anlaşma, onaylama veya istek belirtmek için bazı ibadetler esnasında kullanılan bir deyiş.[1] Türkçe Hıristiyan kaynaklarda amin,[2] Yahudi kaynaklarda ise amen[3] olarak kullanılır.
[değiştir] Etimoloji
Arapçadan Türkçeye geçen bu sözcük Türkçede "öyle olsun, Allah kabul etsin" gibi anlamlara gelir.[4] Dinî anlamının dışında bazen bir dilek veya niyet dile getirildiğinde de kullanılır.
Sâmî kökenli bir sözcüktür.[1] Kökü "emin, sağlam, sabit" gibi anlamlara gelir ve "güvenilir (kişi)" anlamındaki emin sözcüğü ile de akrabadır.[1] Yunanca Eski Ahit'te genellikle "öyle olsun"[5] anlamında kullanılırken İngilizce Kitab-ı Mukaddes'te "kesinlikle, gerçekten de"[6] anlamında kullanılır.[1]
Bazı teozofistler,[7] Afrosentrik tarih teorisyenleri[8] ve gnostikler[9] arasında yaygın olan bir başka inanış sözcüğün "tanrıların kralı" olarak da bilinen[10] Antik Mısır tanrısı Amon'un (Amen olarak da bilinir[10]) adından geldiğidir. Bununla birlikte İbranice sözcük 'aleph' ile başlarken Mısırca olanı 'yodh' ile başlar.[11]
[değiştir] Tarihçe
Kitab-ı Mukaddes'teki en eski kullanımlarında sözcük "başka bir konuşmacının sözlerini onaylamak, aynı fikirde olduğunu belirtmek" için kullanılıyordu.[1] Resmî yeminlerde[12] vurgulamak amacıyla bazen tekrarlanıyordu. İsa'nın İncillerdeki resmî ifadelerinin girişlerinde kullanılan tekli veya çoklu formdaki âminlerin, Yahudilikteki kullanımıyla hiçbir paralelliği yoktu. Bu öncül âminler, sonrasında İsa tarafından söylenecek ifadelerin doğru ve kesin olduğunu bildiriyordu.[1] Bu türdeki âminler Sinoptik İncillerde (Matta, Markos ve Luka) 52 defa, Yuhanna İncili'nde 25 defa geçer.
Yahudilikte, tapınakta cemaat tarafından; doksoloji (tanrıyı övücü sözler söyleme) sonunda veya din adamının ettiği bir duanın ardından âmin denmesine MÖ 4. yüzyılda dahi rastlanır.[1] Âmin kavramının bu ayinsel kullanımı sonradan Hıristiyanlığa geçmiştir. Hıristiyan azizlerinden Şehit Justinus'un (MS 2. yüzyıl) belirtiğine göre âminin kullanımına Efkaristiya ayininde başlandı ve zamanla vaftiz töreninde de kullanılmaya başlandı.[1]
Âminin şükürden veya duadan sonra (içten veya sesli olarak) söylenilmesi geleneği, sözcüğün bir konuşmadan sonra söylenenleri onaylamak amacıyla kullanılışından türemiştir.[1] Bu şekildeki kullanımı Zebur'da ve Yeni Ahit'te oldukça yaygındır.
Yahudilerde duadan sonra âmin deme geleneği antik çağlardan kalmadır.[1] Hıristiyanlıkta tüm dualar âmin ile bitirilir. Hıristiyan ilahilerinin popülaritesinin artmasının, bu anlamdaki âminin yaygınlaşmasında etkisi olmuştur.[1]
İslam'da âminin kullanımı nispeten daha az olmakla birlikte, Fatiha Suresi her okunduğunda âmin ile bitirilir.[1] Ebu Hureyye'den aktarılan bir hadise göre Muhammed "İmam âmin dedikten sonra siz de âmin deyin; çünkü bir kimse meleklerle aynı anda âmin derse, tüm geçmiş günahları affedilir," demiştir.[13] (Müslim, No: 410)
[değiştir] Kaynakça
- ^ a b c d e f g h i j k l "amen (prayer)." Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc. 18 Mart 2012
- ^ "amin." İncil sözlüğü. Erişim: 1 Ocak 2012.
- ^ Yahudilikte temel kavramlar: İman ilkeleri - 3 Şalom Gazetesi. 31 Ocak 2007. Erişim: 14 Ocak 2012.
- ^ "âmin." Güncel Türkçe Sözlük, Türk Dil Kurumu. Erişim: 29 Aralık 2011.
- ^ (İngilizce) so be it
- ^ (İngilizce) verily, truly
- ^ COLLATION OF THEOSOPHICAL GLOSSARIES Erişim: 1 Ocak 2012.
- ^ The Origin of the Word Amen, Ed. by Issa & Faraji, Amen Ra Theological Seminary Press.
- ^ Assembly of Yahweh, Cascade (an Assembly of True Israel, of the Diaspora) Words and Definitions critical to the correct understanding of the Scriptures and Christianity. Erişim: 1 Ocak 2012
- ^ a b "Amon (Egyptian god)." Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc. 18 Mart 2012
- ^ Erman, Adolf &Grapow, Hermann: Wörterbuch der Aegyptischen Sprache., Im Auftrage der Deutschen Akademien, Berlin: Akademie Verlag (1971), sf.85
- ^ (İngilizce) solemn oaths
- ^ Ta'meen (Saying Amen) in the Salah Al-Mawrid. Erişim: 29 Aralık 2011.
